નવી દિલ્હી : મંગળની  સપાટીથી લગભગ દોઢ કિલોમીટર નીચે પાણીની હાજરી જાણવા મળી છે. નેશનલ એકેડેમી ઓફ સાયન્સ દ્વારા પ્રકાશિત સંશોધન પેપરમાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. મંગળના આંતરિક ભાગને સમજવાના મિશન દરમિયાન નાસાના રોબોટિક ઇનસાઇટ લેન્ડર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા સિસ્મિક ડેટાના આધારે નવી શોધ કરવામાં આવી હતી. કેલિફોર્નિયા, બર્કલે અને યુસી સાન ડિએગો યુનિવર્સિટીના સંશોધકો નવા અભ્યાસ પાછળ છે. લેન્ડર પર લગાવેલા સિસ્મોમીટરનો ઉપયોગ કરીને સંશોધકોએ છેલ્લા ચાર વર્ષમાં મંગળની સપાટી પર આવેલા ભૂકંપ અને ભૂકંપની માહિતી એકત્ર કરી.

   સંશોધકોએ આ ધરતીકંપો અને ગ્રહની ચોક્કસ ગતિના વિશ્લેષણ દ્વારા મંગળ પર પ્રવાહી પાણીના "સિસ્મિક સિગ્નલો" મળ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે. જો કે મંગળના વાતાવરણમાં પાણીની વરાળની હાજરી અને મંગળના ધ્રુવો પર થીજી ગયેલું પાણી અગાઉ જાણીતું હતું, પરંતુ આ પહેલીવાર છે જ્યારે મંગળ પર પાણીની હાજરીની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે.

 દરમિયાન મંગળની સપાટીથી 11.5 થી 20 કિલોમીટર નીચે પાણીની મહત્તમ હાજરી જોવા મળી છે. પાણીની હાજરીની શોધ કર્યા પછી, સંશોધકોએ એમ પણ કહ્યું કે મંગળ માઇક્રોબાયલ જીવન માટે યોગ્ય પરિસ્થિતિઓ પ્રદાન કરી શકે છે.

   અમારી પ્રવાહી પાણીની ગણતરીઓ પ્રાચીન મંગળ પર મહાસાગરો ભરવા માટે પ્રસ્તાવિત પાણીના જથ્થા કરતાં ઘણી વધારે છે." યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, સાન ડિએગો ખાતે અભ્યાસના સહ-લેખક અને સ્ક્રિપ્સ ઇન્સ્ટિટ્યુશન ઓફ ઓશનોગ્રાફી ડૉ. વાશોન રાઈટએ જણાવ્યું હતું. "પૃથ્વી પર, ભૂગર્ભજળ સપાટી પરથી નીચેની તરફ જાય છે. અમને લાગે છે કે મંગળ પર પણ આવી જ પ્રક્રિયા થઈ હશે. ભૂતકાળમાં મંગળની સપાટી પર અત્યારે છે તેના કરતાં વધુ પાણી નીચે તરફ વહી રહ્યું હશે."

  રાઈટએ વધુમાં કહ્યું કે ગ્રહના આંતરિક અને સપાટીના વાતાવરણમાં શું સ્વરૂપો છે તે સમજવા માટે મંગળના જળચક્રની જાગૃતિ મહત્વપૂર્ણ છે, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે મંગળની સપાટી ત્રણ અબજ વર્ષ પહેલાં બની હતી. નાસાના એસ્ટ્રોબાયોલોજી વેબ પેજ પર આ અંગેનો વિગતવાર અહેવાલ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. અભ્યાસ કહે છે કે મંગળનો પાંચમો ભાગ એક વખત પાણીમાં ડૂબી ગયો હતો અને તેનાથી જીવનની શક્યતા વધી જાય છે.