નવી દિલ્હી :  ભારતમાં લાંબા સમયથી બાકી રહેલી વસ્તી ગણતરી સપ્ટેમ્બરમાં શરૂ થવાની શક્યતા છે. ભારતમાં દર દસ વર્ષે વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવે છે. છેલ્લી વસ્તી ગણતરી 2011 માં હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ સંદર્ભે, આગામી વસ્તી ગણતરી 2021 માં યોજાવાની હતી પરંતુ કોવિડ -19 રોગચાળાને કારણે તે મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. હવે વડા પ્રધાન મોદીના ત્રીજા કાર્યકાળમાં વસ્તી ગણતરી શરૂ થવાની શક્યતા છે

    . વડા પ્રધાન મોદીના ત્રીજા કાર્યકાળમાં આ વસ્તી ગણતરી ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે તેના દ્વારા દેશની વસ્તી સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવશે. આ ડેટાની મદદથી સરકારને વિવિધ નીતિઓ અને યોજનાઓ બનાવવામાં મદદ મળશે.

  સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સે પ્રક્રિયામાં સીધા સામેલ બે સરકારી અધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે સર્વેક્ષણ પૂર્ણ થવામાં લગભગ 18 મહિનાનો સમય લાગશે અને માર્ચ 2026 સુધીમાં પરિણામ જાહેર થવાની અપેક્ષા છે. વસ્તી ગણતરીમાં સતત વિલંબની સરકારની અંદર અને બહાર અર્થશાસ્ત્રીઓ અને નીતિ ઘડવૈયાઓ દ્વારા આકરી ટીકા કરવામાં આવી છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે આ વિલંબથી આર્થિક ડેટા, ફુગાવા અને રોજગાર અંદાજો સહિત વિવિધ આંકડાકીય સર્વેક્ષણોની ચોકસાઈ અને સુસંગતતા સાથે સમાધાન થયું છે. વસ્તીગણતરીમાં આ વિલંબને કારણે સરકાર પાસે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ડેટાનો અભાવ છે, જેના કારણે નીતિ ઘડવામાં મુશ્કેલીઓ આવી રહી છે 

    હાલમાં, આમાંના મોટાભાગના ડેટા સેટ 2011ની જૂની વસ્તી ગણતરી પર આધાર રાખે છે, જેણે ઘણી સરકારી યોજનાઓ અને નીતિઓને અસર કરી છે. અહેવાલો અનુસાર, ગૃહ મંત્રાલય અને આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય વસ્તી ગણતરી માટે વિગતવાર સમયરેખા પર કામ કરી રહ્યા છે. જોકે, વડાપ્રધાન કાર્યાલયની અંતિમ મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે. 

  આ કવાયતની જરૂરિયાત હોવા છતાં, કેન્દ્ર સરકારે વસ્તી ગણતરી 2021 માટે આ વર્ષના બજેટમાં ઘટાડો કર્યો છે. મૂળમાં, કેન્દ્રીય કેબિનેટે વસ્તી ગણતરી માટે ₹8,754.23 કરોડ અને રાષ્ટ્રીય વસ્તી રજિસ્ટર (NPR)ને અપડેટ કરવા માટે વધારાના ₹3,941.35 કરોડના બજેટને મંજૂરી આપી હતી. જો કે, કેન્દ્રીય બજેટ 2024-25માં, ફાળવણી ઘટાડીને ₹1,309 કરોડ કરવામાં આવી હતી, જે 2021-22માં નિર્ધારિત ₹3,768 કરોડ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે. 

  આ બજેટ કટથી આ વર્ષે પણ વસ્તી ગણતરી પર શંકા ઊભી થઈ છે. ગયા મહિને, કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે નિરાશા વ્યક્ત કરી હતી કે નાણા પ્રધાનની બજેટ જાહેરાતોમાં વસ્તી ગણતરી માટે પૂરતું ભંડોળ પૂરું પાડવાનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી. "આઝાદી પછી આ પ્રથમ વખત છે કે સરકાર સમયસર વસ્તી ગણતરી કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે," તેમણે કહ્યું.