<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 2nd September 2024

મહિલાઓની સુરક્ષા માટે હજુય આંખ આડા કાન

નિર્ભયાકાંડ પછી ‘હેવાનોથી' બ્‍હેન-દીકરીઓને બચાવવા ખર્ચાયા રૂ.૫૨૧૩ કરોડ છતાં ‘હતાં ત્‍યાં ને ત્‍યાં' : નિર્ભયાકાંડના ૧૧ વર્ષ બાદ પણ મહિલાઓ ‘નિર્ભર' બની શકી નથી : નિર્ભયા ફંડનો જુજ ઉપયોગ : વાપરવામાં કંજુસાઇ

નવી દિલ્‍હી, તા.૨: દિલ્‍હીમાં બળાત્‍કારની હૃદયદ્રાવક ઘટના બાદ ૧૧ વર્ષ પહેલા રચાયેલ નિર્ભયા ફંડ પણ હજુ સુધી બહેનો અને દીકરીઓને નિર્ભય બનાવવામાં અસરકારક સાબિત નથી થયું. જાહેર સ્‍થળોએ મહિલાઓ માટે સલામત વાતાવરણ ઊભું કરવાના ઉપાયો માટે બનાવવામાં આવેલા આ ફંડમાંથી રાજ્‍યોને રૂ.૫૨૧૩ કરોડથી વધુની ફાળવણી કરવામાં આવી છે, પરંતુ પરિસ્‍થિતિમાં બહુ ફેરફાર થાય તેવું લાગતું નથી. મીડિયાએ રાજસ્‍થાન, મધ્‍યપ્રદેશ, છત્તીસગઢ, પશ્‍ચિમ બંગાળ, તમિલનાડુ, છત્તીસગઢમાં આ ભંડોળ સાથે કરવામાં આવેલા કામની વાસ્‍તવિકતા તપાસી. જાહેર પરિવહનની બસોમાં મહિલાઓ માટેના પેનિક બટનો કાં તો લગાવવામાં આવ્‍યા નથી અથવા કામ કરતા નથી, પોલીસ સ્‍ટેશનોમાં મહિલા ડેસ્‍ક માટે સુવિધાજનક રૂમ છે પરંતુ પોલીસ સ્‍ટાફ ત્‍યાં કામ કરી રહ્યો છે. ટ્રેનમાં મહિલાઓ માટે ઈમરજન્‍સી રિસ્‍પોન્‍સ સિસ્‍ટમ કામ કરી રહી નથી. તે સ્‍ટોપ કેન્‍દ્રો મુશ્‍કેલીના સમયે પીડિત અથવા અસરગ્રસ્‍ત મહિલાઓ માટે ઉપલબ્‍ધ છે. પીડિતોને વળતર અને એફએસએલ સુવિધાઓ સરકારના ધારાધોરણ મુજબ ચાલી રહી છે, જેમાં તેમને ઝડપી લેવા માટે કોઈ પગલાં લેવામાં આવ્‍યા નથી. અધિકારીઓ સાથે વાત કરતી વખતે, નિર્ભયા ફંડમાંથી ખર્ચના આંકડા ગણવામાં આવે છે પરંતુ તેઓ ખર્ચની ગુણવત્તા અંગે મૌન સેવે છે.

 નિર્ભયા ફંડમાંથી ખર્ચ નિર્વાહ પૂરતો મર્યાદિત છે, ૨૦૨૪-૨૫ માટે કોઈ બજેટ ફાળવવામાં આવ્‍યું નથી. બસોમાં પેનિક બટન લગાવવામાં આવ્‍યા હતા પરંતુ આ મેસેજ કોના સુધી પહોંચવો તેની કોઈ વ્‍યવસ્‍થા નથી. ડ્રાઈવર, કંડક્‍ટર અને પેસેન્‍જરને બટનની પણ જાણ નથી. પેનિક બટન મેસેજ માટે કંટ્રોલ રૂમ બનાવવામાં આવ્‍યો નથી. પોલીસ સ્‍ટેશનોમાં મહિલા ડેસ્‍ક શરૂ થયા પરંતુ મેનપાવરની અછતને કારણે મોટાભાગના ડેસ્‍ક ધૂમ મચાવે છે. માનવ તસ્‍કરી વિરોધી એકમ માટે સંસાધનોની ખરીદી કરવામાં આવી છે. જિલ્લા મથકોએ વન સ્‍ટોપ કેન્‍દ્રો ખોલવામાં આવ્‍યા છે પરંતુ તે રાત્રે બંધ રહે છે. POCSO ફાસ્‍ટ ટ્રેક કોર્ટની સંખ્‍યા ઓછી છે.

૨૦૨૨ સુધી નિર્ભયા ફંડમાંથી ૩૨૪ કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી પરંતુ આ રકમમાંથી માત્ર ૧૦.૭ ટકાનો જ ઉપયોગ થયો છે. તેમાંથી ૧૮.૫૪ કરોડ રૂપિયા ચેન્નઈ પોલીસે મહિલા પોલીસ પેટ્રોલિંગ સુવિધાઓ અને કમાન્‍ડ સેન્‍ટર માટે ઘરો બાંધવા માટે પણ ખર્ચ્‍યા હતા. સમાજ કલ્‍યાણ વિભાગે ૧૮૧ મહિલા હેલ્‍પલાઈન શરૂ કરી છે અને તકલીફમાં મહિલાઓને વાહન સહાય પૂરી પાડી છે. હાલમાં તમામ પોલીસ સ્‍ટેશનોમાં મહિલા ડેસ્‍કની જોગવાઈ નથી. મોટાભાગની સુવિધાઓ ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્‍તારોમાં જમીન પર ઉપલબ્‍ધ નથી.

પશ્‍ચિમ બંગાળઃ ઘણો ખર્ચ, વાસ્‍તવમાં કોઈ સુરક્ષા નથી : નિર્ભયા ફંડમાંથી મળેલા રૂ. ૧૦૪.૭૨ કરોડમાંથી રૂ. ૯૫ કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવ્‍યો હતો પરંતુ મહિલા સુરક્ષામાં કોઈ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્‍યો નથી. જાહેર વાહનોમાં વાહનોને ટ્રેક કરવા માટે પેનિક બટન અથવા સિસ્‍ટમનો અભાવ હોય છે. સરકારી હોસ્‍પિટલોમાં સીસીટીવીનો અભાવ છે. તમામ પોલીસ સ્‍ટેશનોમાં મહિલા ડેસ્‍કનો અભાવ. આ ખામીઓ તાજેતરમાં આરજી કાર હોસ્‍પિટલમાં મહિલા ડૉક્‍ટર સાથે બળાત્‍કાર અને હત્‍યા બાદ સામે આવી છે. પોસ્‍કો ફાસ્‍ટ ટ્રેક કોર્ટની સંખ્‍યા પણ ઘણી ઓછી છે.

છત્તીસગઢઃ માનવ તસ્‍કરી રોકવા પર જાગળતિ-તાલીમ-ભારઃ છત્તીસગઢને ૨૦૨૩ સુધી નિર્ભયા ફંડમાંથી લગભગ ૮૩ કરોડ રૂપિયા મળશે, જેમાંથી ૫૩ કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરવામાં આવ્‍યા છે. વહીવટીતંત્રનો ભાર જાગળતિ, મહિલાઓની તાલીમ અને માનવ તસ્‍કરીને રોકવા પર છે. રાજ્‍યના ૫૧૩ પોલીસ સ્‍ટેશનમાં મહિલા હેલ્‍પ ડેસ્‍કની સ્‍થાપના કરવામાં આવી છે જ્‍યાં મહિલાઓને પોસ્‍ટ કરવામાં આવી છે. બળાત્‍કાર અને ઉત્‍પીડનની ઘટનાઓની તપાસ માટે એક વિશેષ એકમ (IUCAW) ની રચના કરવામાં આવી છે. આદિવાસી પ્રભુત્‍વ ધરાવતા બસ્‍તર અને સુરગુજા વિભાગોમાં માનવ તસ્‍કરીના બનાવોમાં ઘટાડો થયો છે. દુર્ગ જિલ્લામાં બહેન-દીકરીઓની સુરક્ષાને લઈને શાળા-કોલેજોમાં જાગળતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. મહિલાઓની સુરક્ષા માટે અભિવ્‍યક્‍તિ એપ પણ લોન્‍ચ કરવામાં આવી છે.

આ મોટા કામો માટે ફાળવેલ ભંડોળ (કરોડોમાં રકમ)

ઇમરજન્‍સી રિસ્‍પોન્‍સ - ૩૬૪

સાયબર ક્રાઈમ - ૨૦૦

વન સ્‍ટોપ સેન્‍ટર - ૮૫૩

મહિલા હેલ્‍પ ડેસ્‍ક - ૧૫૮

આઠ મોટા શહેરોમાં સેફ સિટી પ્રોજેક્‍ટ - ૧૫૭૭

પોક્‍સો ફાસ્‍ટ ટ્રેક કોર્ટ - ૮૨૪

FSL સુવિધાઓ - ૧૮૩

પીડિત વળતર - ૨૦૦

માનવ તસ્‍કરી વિરોધી એકમ - ૧૧૩

ખર્ચ ખાતું -

કુલ ફાળવણી - રૂ. ૭૨૧૨ કરોડ

રાજ્‍યોને મોકલવામાં આવ્‍યા - રૂ. ૫૨૧૩ કરોડ.

(11:07 AM IST)