News of Tuesday, 3rd September 2024
ધરતીકંપની વીજળીના કારણે પૃથ્વીની નીચે બને છે સોનું, નવી શોધે વિજ્ઞાન જગતને ચોંકાવી દીધું.
ઓસ્ટ્રેલિયન વૈજ્ઞાનિકોની નવી શોધો દર્શાવે છે કે ધરતીકંપથી ઉત્પન્ન થતી વીજળી પૃથ્વીની નીચે વિશાળ ખડકોમાં સોનાની ગાંઠો બનવાનું કારણ બની શકે

નવી દિલ્હી :નવા સંશોધનમાં પૃથ્વીની અંદર સોનાની ગાંઠની રચના સાથે જોડાયેલી એક આશ્ચર્યજનક હકીકત સામે આવી છે. ઓસ્ટ્રેલિયન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે, ભૂકંપ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વીજળીમાંથી સોનાની ગાંઠો બને છે. મેલબોર્નની મોનાશ યુનિવર્સિટીમાં કરવામાં આવેલ સંશોધન સોમવારે નેચર જીઓસાયન્સ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું હતું
સોનું કેવી રીતે બને છે તે જાણવાના પ્રયત્નો ઘણા સમયથી ચાલી રહ્યા છે. નવા અભ્યાસના મુખ્ય લેખક, મોનાશ સંશોધક ક્રિસ વોઈસી કહે છે: 'એવું માનવામાં આવે છે કે સોનું ગરમ, પાણીથી ભરપૂર પ્રવાહીમાંથી આવે છે જ્યારે તે પૃથ્વીના પોપડામાં તિરાડોમાંથી વહે છે. જ્યારે આ પ્રવાહી ઠંડુ થાય છે અથવા રાસાયણિક ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે સોનું અલગ થઈ જાય છે અને ક્વાર્ટઝની નસોમાં ફસાઈ જાય છે
'આ સિદ્ધાંત વ્યાપકપણે સ્વીકારવામાં આવ્યો હોવા છતાં, તે મોટા સોનાના ટુકડાઓની રચનાને સંપૂર્ણપણે સમજાવતું નથી, ખાસ કરીને આ પ્રવાહીમાં સોનાની સાંદ્રતા અત્યંત ઓછી છે,' વોઈસીએ જણાવ્યું હતું.'
સંશોધકોએ એક નવી થિયરી - પીઝોઈલેક્ટ્રીસીટી - નું પરીક્ષણ કર્યું છે તે સમજવા માટે કે કેવી રીતે મોટા સોનાના ગાંઠો રચાય છે. પીઝોઇલેક્ટ્રિક અસર સૌપ્રથમ 1880 માં ફ્રેન્ચ ભાઈઓ અને ભૌતિકશાસ્ત્રીઓ જેક્સ અને પિયર ક્યુરી દ્વારા શોધવામાં આવી હતી. પિયર મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી મેરી ક્યુરીના પતિ હતા. પીઝોઇલેક્ટ્રીસીટી ત્યારે થાય છે જ્યારે ચોક્કસ નક્કર પદાર્થો યાંત્રિક ઉર્જાને વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે અથવા તેનાથી વિપરીત.
જ્યારે યાંત્રિક તાણ લાગુ કરવામાં આવે ત્યારે ક્વાર્ટઝ જેવા કેટલાક સ્ફટિકો પીઝોઇલેક્ટ્રિક વોલ્ટેજ પેદા કરી શકે છે. આ અસર સામાન્ય રીતે ક્વાર્ટઝ ઘડિયાળો અને BBQ લાઇટરમાં જોવા મળે છે. વોઈસીની ટીમે વિચાર્યું કે શું ધરતીકંપ દરમિયાન યાંત્રિક તાણ પેદા થાય છે તે ક્વાર્ટઝમાં પીઝોઈલેક્ટ્રીસીટી પેદા કરી શકે છે, જે મોટા ગાંઠો બનાવવા માટે જરૂરી વિદ્યુત અને રાસાયણિક ફેરફારો તરફ દોરી શકે છે.
ટીમે ભૂકંપ દરમિયાન ક્વાર્ટઝમાં બનતી પરિસ્થિતિઓની નકલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. ક્વાર્ટઝ ક્રિસ્ટલને સોનાથી ભરપૂર પ્રવાહીમાં ડૂબવામાં આવ્યું હતું અને મોટરનો ઉપયોગ કરીને તણાવ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ક્વાર્ટઝના નમૂનાઓનો માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
અભ્યાસના સહ-લેખક એન્ડી ટોમકિન્સ અનુસાર, 'પરિણામો આશ્ચર્યજનક હતા. તાણયુક્ત ક્વાર્ટઝ તેની સપાટી પર માત્ર ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ રીતે સોનું જમા કરતું નથી, પરંતુ તે સોનાના નેનોપાર્ટિકલ્સનું નિર્માણ અને સંચય પણ કરે છે. સોનાને નવા સોનાના કણો બનાવવાને બદલે હાલના સોનાના કણો પર જમા કરાવવાનું વલણ હતું. આનું કારણ એ છે કે ક્વાર્ટઝ એ ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્યુલેટર છે જ્યારે સોનું વાહક છે.
(2:00 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
