નવી દિલ્હી : મગજના કેન્સરને ઝડપથી અને સચોટ રીતે શોધવું હંમેશા એક પડકાર રહ્યું છે, પરંતુ હવે વૈજ્ઞાનિકોએ એક એવી ટેક્નોલોજી વિકસાવી છે જે માત્ર એક કલાકમાં જીવલેણ મગજના કેન્સરને શોધી શકે છે. અમેરિકાની નોટ્રે ડેમ યુનિવર્સિટીના સંશોધકો દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ આ નવું ઉપકરણ ગ્લિઓબ્લાસ્ટોમા નામના ખાસ કરીને ખતરનાક મગજના કેન્સરનું ઝડપથી અને સચોટ નિદાન કરી શકે છે. ગ્લિઓબ્લાસ્ટોમા એ ખૂબ જ આક્રમક અને હાલમાં અસાધ્ય મગજનું કેન્સર છે, જેનો સરેરાશ જીવિત રહેવાનો દર 12 થી 18 મહિના છે.

   ગ્લિઓબ્લાસ્ટોમા એક કેન્સર છે જે મગજના કોષો પર હુમલો કરે છે અને ઝડપથી ફેલાય છે. તેની સારવાર માટેના મર્યાદિત વિકલ્પોને કારણે તેનું વહેલું નિદાન ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી દર્દીનું આયુષ્ય વધારી શકાય 

   ‘બાયોચિપ’ વડે તૈયાર કરાયેલું આ સ્વચાલિત ઉપકરણ માત્ર 60 મિનિટમાં કેન્સરને શોધી શકે છે. આ બાયોચિપનો મુખ્ય ભાગ ચોક્કસ જૈવિક સૂચકાંકો (બાયોમાર્કર્સ), જેમ કે સક્રિય એપિડર્મલ ગ્રોથ ફેક્ટર રીસેપ્ટર્સ (EGFRs) ને ઓળખવા માટે વિશેષ તકનીકનો ઉપયોગ કરે છે. આ EGFR ગ્લિઓબ્લાસ્ટોમા અને અન્ય પ્રકારના કેન્સરમાં મોટી માત્રામાં જોવા મળે છે અને કોષો દ્વારા બહાર પાડવામાં આવતા એક્સ્ટ્રા સેલ્યુલર વેસિકલ્સમાં હાજર હોય છે 

  અમારી તકનીક આ એક્સ્ટ્રા સેલ્યુલર વેસિકલ્સના ગુણધર્મોનું શોષણ કરે છે," હસુએહ-ચિયા ચાંગ, અભ્યાસના મુખ્ય લેખક અને યુનિવર્સિટી ઓફ નોટ્રે ડેમના કેમિકલ અને બાયોમોલેક્યુલર એન્જિનિયરિંગના પ્રોફેસર સમજાવે છે 

  સંશોધકોને બે મુખ્ય પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો: સક્રિય અને નિષ્ક્રિય EGFR વચ્ચેનો તફાવત અને ટેક્નોલોજીને સચોટ અને વિશ્વસનીય બનાવવી. તેઓએ એક નાનું, સસ્તું ઇલેક્ટ્રોકાઇનેટિક સેન્સર વિકસાવીને આ પડકારોને ઉકેલ્યા. આ સેન્સર લોહીના નમૂનાઓમાં સક્રિય EGFR શોધી કાઢે છે, જેના કારણે વોલ્ટેજમાં ફેરફાર થાય છે જે કેન્સરની હાજરીનો સંકેત આપે છે 

   આ ઉપકરણની વિશેષતા એ છે કે તે સસ્તું અને પોર્ટેબલ છે. દરેક ટેસ્ટ માટે માત્ર 100 માઇક્રોલિટર લોહીની જરૂર પડે છે અને તેની સામગ્રીની કિંમત $2 (આશરે રૂ. 168) કરતાં ઓછી હોય છે. તેમાં ત્રણ મુખ્ય ભાગોનો સમાવેશ થાય છે: ઓટોમેશન ઈન્ટરફેસ, પોર્ટેબલ પ્રોટોટાઈપિંગ મશીન અને બાયોચિપ. 

   જો કે આ ટેક્નોલોજી ખાસ કરીને ગ્લિઓબ્લાસ્ટોમા માટે વિકસાવવામાં આવી છે, સંશોધકો માને છે કે તેનો ઉપયોગ સ્વાદુપિંડનું કેન્સર, હૃદય રોગ, ઉન્માદ અને વાઈ જેવા અન્ય રોગોને શોધવા માટે પણ થઈ શકે છે. સંશોધકોને આશા છે કે આ નવી ટેક્નોલોજીથી કેન્સરની વહેલી શોધ થઈ જશે, જેનાથી દર્દીઓના જીવિત રહેવાના દરમાં સુધારો થશે. ઑસ્ટ્રેલિયાના મેલબોર્નમાં ઓલિવિયા ન્યૂટન-જ્હોન કેન્સર રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સેન્ટર ફોર રિસર્ચ ઇન બ્રેઇન કેન્સર દ્વારા આપવામાં આવેલા લોહીના નમૂનાઓ પર આ ઉપકરણનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.