નવી દિલ્હી :  વકીલોની અછતને કારણે દેશભરની જિલ્લા અદાલતોમાં 66,59,565 કેસ પેન્ડિંગ છે. તેમાંથી 5.1 લાખથી વધુ ક્રિમિનલ કેસો છે. નેશનલ જ્યુડિશિયલ ડેટા ગ્રીડ (NJDG) એ જિલ્લા અદાલતોમાં 14 સપ્ટેમ્બર, 2024 સુધી પેન્ડિંગ કેસ અંગે આ માહિતી આપી હતી.

 NJDG અનુસાર, વકીલોની અછત ઉપરાંત, વારંવાર અપીલ, હુકમનામું અમલમાં મૂકવા અને કેસ રેકોર્ડની અનુપલબ્ધતાને કારણે પણ ઘણા કેસ પેન્ડિંગ છે. કેસોમાં વિલંબ થવાને કારણે ઘણી વખત પક્ષકારો પણ નારાજ થઈ જાય છે.

 પક્ષકારોના રસના અભાવે આઠ લાખથી વધુ કેસ પેન્ડિંગ છે. 99,038 કેસ ત્રીસ વર્ષથી વધુ સમયથી કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. NJDG જિલ્લા અદાલતોમાં પેન્ડિંગ કેસ પાછળનું કારણ શોધવાનો પ્રયાસ કરે છે.

     જેના કારણે કેસ પેન્ડિંગ છે 38,32,419….આરોપી ફરાર 28,98,539…સાક્ષીના કારણે વિલંબ 24,97,401....વિવિધ કારણોસર વિલંબ 15,74,807…દસ્તાવેજોની રાહ જુએ છે 8,65,311…પક્ષોને રસ નથી 4,75,543…સતત અપીલ 1,68,160.. કાનૂની વારસદાર રેકોર્ડ પર નથી 1,25,267…અન્ય કારણો 87,679…ઘણા સાક્ષીઓ 74,871...હાઇકોર્ટનો પ્રતિબંધ 63,326…હુકમનો અમલ 32,300…દસ્તાવેજ ખૂટે છે 7,641….જિલ્લા કોર્ટનો સ્ટે 1,316…સુપ્રીમ કોર્ટનો પ્રતિબંધ કેટલા કેસ કેટલા સમયથી પેન્ડિંગ છે? 0 થી 1 વર્ષ 1,68,85,857 1 થી 3 વર્ષ 1,04,03,112 3 થી 5 વર્ષ 62,04,960 5 થી 10 વર્ષ 77,14,052 10 થી 20 વર્ષ 35,95,924 20 થી 30 વર્ષ 5,30,443 30 99,038 થી વધુ હાઈકોર્ટમાં પડતર કેસો 0 થી 1 વર્ષ 15,08,379 1 થી 3 વર્ષ 9,50,287 3 થી 5 વર્ષ 7,78,035 5 થી 10 વર્ષ 14,04,374 10 થી 20 વર્ષ 10,76,085 20 થી 30 વર્ષ 2,67,796 30 76,708 થી વધુ

 સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ કેસ : સુપ્રીમ કોર્ટમાં 67,390 કેસ પેન્ડિંગ છે. તેમાંથી માત્ર 21 કેસ 30 વર્ષથી વધુ જૂના છે.

 ગયા વર્ષે, સુપ્રીમ કોર્ટે મહારાષ્ટ્રની અદાલતોમાં પેન્ડિંગ કેસ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને કહ્યું હતું કે જ્યાં સુધી વકીલો કેસોના નિકાલમાં સહકાર નહીં આપે ત્યાં સુધી પેન્ડિંગ કેસ ઓછા નહીં થઈ શકે. બારના સભ્યોના સહકારથી જ કોર્ટનું કામ ઘટાડી શકાય છે. ટ્રાયલ દરમિયાન બારના સભ્યો કોર્ટના અધિકારીઓ તરીકે કામ કરે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.

 થોડા વર્ષો પહેલા જસ્ટિસ એમ.આર. શાહે ખુલાસો કર્યો હતો કે કેસ ચલાવવા માટે વકીલોની અનુપલબ્ધતા પણ પેન્ડિંગ કેસોનું એક કારણ છે. ફોજદારી કેસોમાં, દરરોજ 5 થી 6 કેસોમાં મુલતવી પત્રો આપવામાં આવે છે, જેમાં વ્યક્તિગત મુશ્કેલીઓ ટાંકવામાં આવે છે.