પશ્ચિમ બંગાળ : સિલીગુડીમાં બિહારના બે યુવકો સાથે મારપીટનો મામલો સામે આવ્યો છે. બિહારના આ વિદ્યાર્થીઓ SSCની પરીક્ષા આપવા સિલીગુડી ગયા હતા. વિદ્યાર્થીઓ પર મારપીટનો વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે. પોલીસે આ કેસમાં બે લોકોની ધરપકડ કરી છે.

વીડિયોમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે કેટલાક લોકો આ બિહારી વિદ્યાર્થીઓને માર મારી રહ્યા છે, કાન પકડીને માફી માંગી રહ્યા છે અને તેમને બેસી-અપ કરવા માટે મજબૂર કરી રહ્યા છે. આ કેસમાં પોલીસે રજત ભટ્ટાચાર્ય અને ગિરધારી રોય નામના આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે. બંને 'બાંગલા પાઠો' નામની સંસ્થા સાથે જોડાયેલા છે.

રજતનો દાવો છે કે બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના લોકો SSC પરીક્ષા આપવા માટે નકલી પ્રમાણપત્રો સાથે આવે છે અને બંગાળીઓની નોકરીઓ છીનવી લે છે. બાંગ્લા પાખોના જનરલ સેક્રેટરી ગર્ગા ચેટર્જીએ આરોપ લગાવ્યો કે બંગાળમાં એક રેકેટ કામ કરી રહ્યું છે, જે યુવાનોને નકલી ડોમિસાઇલ સર્ટિફિકેટ આપે છે, જેથી બહારના લોકોને રાજ્યમાં નોકરી મળી શકે.

જોકે, આ સમગ્ર મામલો સામે આવ્યા બાદ બિહારની 'ડોમિસાઈલ પોલિસી'ની માંગ ફરી તેજ થઈ ગઈ છે. બિહારમાં લાંબા સમયથી આ એક મોટો મુદ્દો બની ગયો છે. એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે ડોમિસાઈલ પોલિસીના અભાવે બિહારના યુવાનોને રાજ્યમાં નોકરીઓ મળી શકતી નથી અને તેમને સ્થળાંતર કરવું પડે છે.

ખરેખર, ઘણા રાજ્યોમાં ડોમિસાઇલ પોલિસી અમલમાં છે. આ અંતર્ગત રાજ્ય સરકારની કેટલીક નોકરીઓમાં રાજ્યના વતનીઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે. અગાઉ બિહારમાં પણ આ નીતિ હતી, પરંતુ તેને નાબૂદ કરવામાં આવી છે.

અગાઉ બિહારમાં શિક્ષકોની ભરતીમાં કોઈ ડોમિસાઈલ પોલિસી નહોતી. રાજ્ય બહારના લોકો પણ શિક્ષકની ભરતી માટે અરજી કરી શકે છે. પરંતુ ડિસેમ્બર 2020માં નીતીશ સરકારે શિક્ષકની ભરતીમાં ડોમિસાઈલ પોલિસી લાગુ કરી હતી. આ પછી, શિક્ષકની ભરતીમાં માત્ર મૂળ વતનીઓને જ નોકરી મળતી.

જો કે, સરકારે જુલાઈ 2023 માં આ નીતિનો અંત કર્યો હતો. આ પછી, હવે ફરીથી અન્ય રાજ્યોના લોકો પણ અરજી કરી શકે છે અને ત્યાં નોકરી મેળવી શકે છે. સરકારે દલીલ કરી હતી કે શાળાઓમાં ગણિત અને વિજ્ઞાન ભણાવવા માટે સારા શિક્ષકો ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે આ નીતિનો અંત આવ્યો હતો.

તે સમયે બિહારના મુખ્ય સચિવ આમિર સુભાનીએ કહ્યું હતું કે બંધારણ મુજબ કોઈ પણ નાગરિક સાથે તેના જન્મ, જાતિ, ધર્મ, લિંગ અથવા જન્મસ્થળના આધારે ભેદભાવ કરી શકાય નહીં અને તેને નોકરીથી વંચિત રાખી શકાય નહીં.

2020ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે શિક્ષકની ભરતીમાં ડોમિસાઈલ પોલિસી લાગુ કરવાનું વચન આપ્યું હતું. ચૂંટણી જીત્યા બાદ તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો હતો પરંતુ અઢી વર્ષમાં તેને નાબૂદ કરવામાં આવ્યો હતો.

પરંતુ હવે તે નીતિશ સરકાર માટે મુશ્કેલી ઉભી કરવા લાગી છે. તાજેતરમાં જ જન સૂરજ પાર્ટીના સંસ્થાપક પ્રશાંત કિશોરે પટનામાં ડોમિસાઇલ પોલિસીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. પ્રશાંત કિશોરે કહ્યું હતું કે સ્થળાંતર રોકવા અને બેરોજગારીની કટોકટી દૂર કરવા માટે ડોમિસાઈલ પોલિસી જરૂરી છે.

આરજેડીના પ્રવક્તા શક્તિ સિંહ યાદવે આ મહિને કહ્યું હતું કે જો રાજ્યમાં તેમની સરકાર બનશે તો ડોમિસાઈલ પોલિસી લાગુ કરવામાં આવશે. જોકે, જ્યારે ડોમિસાઇલ પોલિસી નાબૂદ કરવામાં આવી ત્યારે આરજેડીને પણ સરકારમાં સામેલ કરવામાં આવી હતી.

પશ્ચિમ બંગાળમાં બે બિહારી યુવકોની કથિત રીતે મારપીટનો મામલો સામે આવ્યા બાદ ફરી એકવાર ડોમિસાઈલ પોલિસી લાગુ કરવાની માંગણી તેજ થઈ ગઈ છે.

જ્યારે ડોમિસાઈલ પોલિસી દૂર કરવામાં આવી ત્યારે બંધારણીય જોગવાઈઓ ટાંકવામાં આવી હતી. જો કે, મધ્યપ્રદેશ, હરિયાણા, આંધ્રપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, મેઘાલય અને અરુણાચલ જેવા ઘણા રાજ્યોમાં, કેટલીક નોકરીઓમાં ડોમિસાઇલ પોલિસી લાગુ છે.

જો કે, બિહારમાં સ્થળાંતર અને બેરોજગારી મોટી સમસ્યાઓ છે અને હવે બિહારીઓ માટે નોકરીઓ બચાવવા માટે ડોમિસાઇલ નીતિને ફરીથી લાગુ કરવાની માંગ છે. બિહારમાં આવતા વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણી છે. આવી સ્થિતિમાં એવું માનવામાં આવે છે કે ડોમિસાઇલ પોલિસી મોટો મુદ્દો બની શકે છે.