નવી દિલ્હી તા.૧૨ : નેશનલ કમિશન ફોર પ્રોટેક્શન ઓફ ચાઈલ્ડ રાઈટ્સ (NCPCR)ના અધ્યક્ષ પ્રિયંક કાનુન્ગોએ તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ પત્ર જારી કર્યો છે, જેમાં તેમણે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને સમગ્ર મદરેસાઓમાં અભ્યાસ કરતા બાળકોના અધિકારોની સુરક્ષા અંગે પત્ર લખ્યો છે. દેશના વહીવટકર્તાઓને નિર્દેશિત કરવામાં આવ્યા છે. આ પત્રનો ઉદ્દેશ્ય મદરેસાઓ અને બાળકોના બંધારણીય અધિકારો વચ્ચે ઉદ્ભવતા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાનો છે.

પ્રિયંક કાનુન્ગોએ પત્રમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે કે NCPCR એ 2005 ના બાળ અધિકાર સંરક્ષણ અધિનિયમ હેઠળ સ્થાપિત એક વૈધાનિક સંસ્થા છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાળકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો છે અને આ સંદર્ભમાં વિવિધ મુદ્દાઓ પર નજર રાખવાનો છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આયોગને બાળ ન્યાય (સંભાળ અને સંરક્ષણ) અધિનિયમ 2015 અને 2009ના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર (RTE) અધિનિયમના સાચા અને અસરકારક અમલીકરણ પર દેખરેખ રાખવાની સત્તા છે. પત્રમાં જણાવાયું છે કે RTE કાયદાનો ઉદ્દેશ્ય બાળકોને સમાન શૈક્ષણિક તક પૂરી પાડવાનો છે, પરંતુ મદરેસાઓની સ્થિતિને કારણે બાળકોના મૂળભૂત અધિકારો અને લઘુમતી સમુદાયોના અધિકારો વચ્ચે સંઘર્ષ ઊભો થયો છે. ધાર્મિક સંસ્થાઓને RTE કાયદામાંથી મુક્તિ મળવાને કારણે, ઘણા બાળકો ઔપચારિક શિક્ષણ પ્રણાલીમાંથી બહાર નીકળી ગયા છે, જેનાથી તેમના શિક્ષણના અધિકારનું ઉલ્લંઘન થાય છે.
આ પત્રની સાથે, NCPCR એ "ગાર્ડિયન્સ ઑફ ફેથ ઓર પ્રપ્રેસર્સ ઑફ રાઈટ્સ: મદ્રેસા વિરુદ્ધ બાળકોના બંધારણીય અધિકારો" શીર્ષકનો વિગતવાર અહેવાલ પણ સબમિટ કર્યો છે. અહેવાલમાં કુલ 11 પ્રકરણોનો સમાવેશ થાય છે, જે મદરેસાઓના ઇતિહાસના વિવિધ પાસાઓ, તેમની કામગીરી અને બાળકોના શૈક્ષણિક અધિકારોના ઉલ્લંઘનને સ્પર્શે છે. રિપોર્ટમાં એ પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે માત્ર મદરેસા બોર્ડની રચના અથવા UDISE કોડ મેળવવાથી એ સુનિશ્ચિત થતું નથી કે મદરેસાઓ RTE કાયદાની શરતોનું પાલન કરે છે.
NCPCR એ રાજ્ય તરફથી તમામ રાજ્યોમાં મદરેસા અને મદરેસા બોર્ડને આપવામાં આવતી નાણાકીય સહાય રોકવાની ભલામણ કરી છે અને તેને બંધ કરવાની ભલામણ કરી છે. પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મદરસા બોર્ડ નિયમોનું પાલન નથી કરી રહ્યા અને આવી સ્થિતિમાં તેમની પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ રાખવું અત્યંત જરૂરી છે. 

એવું પણ સૂચન કરવામાં આવ્યું છે કે તમામ બિન-મુસ્લિમ બાળકોને મદરેસામાંથી બહાર કાઢીને શાળાઓમાં દાખલ કરવામાં આવે. તે જ સમયે, મુસ્લિમ સમુદાયના બાળકોને ઔપચારિક શાળાઓમાં દાખલ કરવાની દિશામાં પગલાં લેવા સૂચના આપવામાં આવી છે, પછી ભલે તે માન્યતા પ્રાપ્ત હોય કે ન હોય. NCPCRના આ પ્રયાસનો હેતુ બાળકોને સુરક્ષિત, સ્વસ્થ અને ઉત્પાદક વાતાવરણમાં વિકાસ કરવાની તક પૂરી પાડવાનો છે. તેમનો ધ્યેય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે તમામ બાળકો રાષ્ટ્ર નિર્માણની પ્રક્રિયામાં અસરકારક રીતે યોગદાન આપી શકે.
આ અહેવાલની નકલ તમામ મુખ્ય સચિવો માટે જોડવામાં આવી છે, જેથી તેઓ જરૂરી પગલાં લઈ શકે. NCPCRની આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય બાળકોના અધિકારોના રક્ષણને પ્રાથમિકતા આપતી વખતે મદરેસાઓનું ભંડોળ રોકવાનો છે. આ પગલું માત્ર બાળકોના શિક્ષણના અધિકારોને જ નહીં પરંતુ સમાજમાં સમાનતા અને ન્યાયને પ્રોત્સાહન આપશે. આમ, NCPCRએ એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરી છે અને બાળકોના અધિકારોના રક્ષણ માટે નક્કર પગલાં લીધા છે. આ સ્થિતિ માત્ર શિક્ષણના અધિકારને પ્રોત્સાહન આપશે નહીં પરંતુ સમાજમાં સામાજિક ન્યાય અને સમાનતા સ્થાપિત કરવામાં પણ મદદરૂપ થશે. આયોગની આ પહેલ એ વાતનો પુરાવો છે કે બાળકોના ભવિષ્ય માટે યોગ્ય અને કડક પગલાં લેવાની જરૂર છે, જેથી તમામ બાળકોને તેમના અધિકારોનો સંપૂર્ણ લાભ મળી શકે અને તેઓ ઉજ્જવળ ભવિષ્ય તરફ આગળ વધી શકે.