નવી દિલ્‍હી, તા.૨૧: ટેક્‍સ રિટર્નમાં રૂ. ૧ કરોડથી વધુની કરપાત્ર આવક જાહેર કરનાર વ્‍યક્‍તિઓની સંખ્‍યા આકારણી વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪માં પાંચ ગણી વધીને આશરે ૨.૩ લાખ થઈ છે, જે આકારણી વર્ષ ૨૦૧૩-૧૪માં ૪૪,૦૭૮ હતી. આ ઉચ્‍ચ આવક અને બહેતર અનુપાલન સૂચવી શકે છે. આવકવેરા વિભાગના નવીનતમ ડેટા અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન વ્‍યક્‍તિગત ટેક્‍સ રિટર્નની સંખ્‍યા ૩.૩ કરોડથી ૨.૨ ગણી વધીને ૭.૫ કરોડથી વધુ થઈ ગઈ છે. છેલ્લા ટેક્‍સ આકારણી વર્ષમાં રૂ. ૧ કરોડથી વધુની આવક જાહેર કરનારા પગારદાર લોકોનો હિસ્‍સો ૫૨% ની નજીક હતો. AY ૨૦૨૨-૨૩ માં તે ૪૯.૨% અને AY ૨૦૧૩-૧૪ માં ૫૧% હતો.

૧-૫ કરોડના સેગમેન્‍ટમાં પગારદાર લોકોનો હિસ્‍સો ૫૩% હતો. પરંતુ જેમ જેમ આવકનું સ્‍તર વધ્‍યું તેમ, પગારદાર લોકોની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો. આમાં ઉદ્યોગપતિઓ અને વ્‍યાવસાયિકોની સંખ્‍યામાં વધારો થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, રૂ.૫૦૦ કરોડથી વધુની વાર્ષિક કરપાત્ર આવક જાહેર કરનાર ૨૩ લોકોમાંથી કોઈ પણ પગારદાર વ્‍યક્‍તિ નહોતું, જ્‍યારે રૂ. ૧૦૦-૫૦૦ કરોડના સેગમેન્‍ટમાં ૨૬૨માંથી ૧૯ લોકો પગારદાર હતા.

AY૨૦૧૩-૧૪માં માત્ર એક વ્‍યક્‍તિએ રૂ. ૫૦૦ કરોડથી વધુ આવક જાહેર કરી હતી, જ્‍યારે રૂ. ૧૦૦-૫૦૦ કરોડના જૂથમાં બે કરદાતા હતા. જોકે, ૨૫ કરોડથી વધુની આવક જાહેર કરનાર વ્‍યક્‍તિઓની સંખ્‍યામાં થોડો ઘટાડો થયો છે. AY ૨૦૨૨-૨૩માં ૧,૮૧૨ની સરખામણીએ છેલ્લા મૂલ્‍યાંકન વર્ષમાં આ સંખ્‍યા ઘટીને ૧,૭૯૮ થઈ ગઈ છે. ૧૦ કરોડથી વધુ આવક ધરાવતા પગારદાર વર્ગમાં પણ આ જોવા મળ્‍યું હતું. AY ૨૦૨૨-૨૩માં આ સંખ્‍યા ૧,૬૫૬ હતી, જે ૨૦૨૩-૨૪માં ૪.૭ ટકા ઘટીને ૧,૫૭૭ થઈ ગઈ છે.

AY ૨૦૨૩-૨૪ દરમિયાન ફાઈલ કરવામાં આવેલા આવકવેરા રિટર્નમાં રૂ. ૪.૫ લાખથી રૂ. ૯.૫ લાખની આવકના કૌંસમાં વ્‍યક્‍તિઓનો હિસ્‍સો ૫૨% હતો. AY ૨૦૧૩-૧૪માં, રૂ. ૧.૫-૩.૫ લાખ કૌંસમાંથી ૫૪.૬% વળતર હતું. તે સ્‍પષ્ટ છે કે લોકોની આવકમાં વધારો થયો છે. દર ચારમાંથી એક રિટર્ન રૂ. ૫.૫-૯.૫ લાખ બ્રેકેટમાં હતું જ્‍યારે દર પાંચમાંથી એક રૂ. ૨.૫-૩.૫ લાખ બ્રેકેટમાંથી આવ્‍યું હતું. કુલ આવકના સંદર્ભમાં, રૂ. ૫.૫-૯.૫ લાખ કેટેગરીએ પ્રભુત્‍વ જમાવ્‍યું છે, જે ૨૩% કરતાં વધુ હિસ્‍સો ધરાવે છે. ખ્‍ળ્‍ ૨૦૧૩-૧૪માં આ વર્ગનો હિસ્‍સો ૧૮%હતો.

મૂલ્‍યાંકન વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪માં અન્‍ય ઘણા ફેરફારો પણ જોવા મળ્‍યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, આવકની દ્રષ્ટિએ, રૂ. ૧૦-૧૫ લાખની આવકનો કૌંસ ૧૨% થી વધુ હિસ્‍સા સાથે બીજા નંબરનો સૌથી મોટો ફાળો આપનાર છે. તે પછી ૨૫-૫૦ લાખ રૂપિયાની આવક ધરાવતા કરદાતાઓનો નંબર આવે છે, જેનો હિસ્‍સો ૧૦% છે. તેનાથી વિપરીત, આકારણી વર્ષ ૨૦૧૩-૧૪ દરમિયાન, ૨.૫-૩.૫ લાખ રૂપિયાની આવક ધરાવતી શ્રેણી ૧૨.૮ ટકા હિસ્‍સા સાથે બીજા સ્‍થાને હતી.