નવી દિલ્હી તા.૩૦  :  સામાન્ય રીતે ધનતેરસ પર લોકો સોનું અને ચાંદી ખરીદીને ઘરે લાવે છે. આ વખતે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા પણ આ કામમાં પાછળ રહી નથી. આ વર્ષે આરબીઆઈ ગુપ્ત મિશન દ્વારા બ્રિટનની બેંક ઓફ ઈંગ્લેન્ડમાંથી 102 ટન સોનું ભારતમાં લાવી છે. આ પગલું માત્ર ભારતીય પરિવારોની સોના માટેની આકાંક્ષાને જ પ્રતિબિંબિત કરતું નથી પરંતુ એ પણ દર્શાવે છે કે આરબીઆઈ અને સરકાર તેમના સોનાના ભંડારને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા સક્રિયપણે કામ કરી રહી છે.

સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં, આરબીઆઈ પાસે કુલ 855 ટન સોનું હતું, જેમાંથી 510.5 ટન ભારતમાં સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યું હતું. વિદેશી મુદ્રા ભંડારના સંચાલન અંગેના તાજેતરના અહેવાલમાં આ માહિતી શેર કરવામાં આવી છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં, આરબીઆઈ અને સરકારે વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વચ્ચે 214 ટન સોનું દેશમાં લાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે કારણ કે ઘણા અધિકારીઓ માને છે કે દેશમાં સોનું રાખવું વધુ સલામત છે.

TOI એ પહેલા જ 31 મેના રોજ જાણ કરી હતી કે 100 ટન સોનું બ્રિટનથી ભારતમાં લાવવામાં આવ્યું હતું અને હવે બીજી મોટી શિપમેન્ટની યોજના છે. આ ઘટના 1990 ના દાયકા પછી સૌથી નોંધપાત્ર છે, જ્યારે ચુકવણી સંતુલન સંકટને કારણે સરકારે સોનું ગીરવે મૂકવું પડ્યું હતું.

આ વખતે પણ આરબીઆઈ અને સરકારે સોનાના શિપમેન્ટને ગુપ્ત રાખવા માટે ખાસ વિમાનો અને કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો આશરો લીધો હતો. સોનાના આ પરિવહન માટે પણ કરમાંથી મુક્તિ જરૂરી હતી. અધિકારીઓએ ભવિષ્યમાં વધુ શિપમેન્ટને નકારી કાઢ્યું નથી પરંતુ આ વર્ષે નોંધપાત્ર શિપમેન્ટની અપેક્ષા નથી.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) પાસે હવે બેંક ઓફ ઈંગ્લેન્ડ અને બેંક ઓફ ઈન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ (BIS) ની સલામત કસ્ટડીમાં 324 ટન સોનું છે, જે યુકેમાં મોટા ભાગના સોનાનો ભંડાર ધરાવે છે. આરબીઆઈની 20 ટનથી વધુની સોનાની હોલ્ડિંગને ગોલ્ડ ડિપોઝિટના રૂપમાં સુરક્ષિત રાખવામાં આવી છે.

બેન્ક ઓફ ઈંગ્લેન્ડ, જે યુનાઈટેડ કિંગડમ અને અન્ય સેન્ટ્રલ બેન્કો માટે સુરક્ષિત રીતે ગોલ્ડ રિઝર્વની જાળવણી કરે છે, તે ન્યૂયોર્ક ફેડરલ રિઝર્વ પછી સોનાની બીજી સૌથી મોટી કસ્ટોડિયન છે. આ "બુલિયન વેરહાઉસ", જે 1697માં સ્થપાયું હતું, તે સમય જતાં બ્રાઝિલથી ઓસ્ટ્રેલિયા અને કેલિફોર્નિયાથી દક્ષિણ આફ્રિકા સુધી સોનાના ભંડારને સંભાળવા માટે વિસ્તર્યું છે. આ વેરહાઉસમાં લગભગ 4 લાખ સોનાની લગડીઓ રાખવામાં આવી છે.

સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં, આ બેંક ઓફ ઈંગ્લેન્ડની તિજોરીઓ લગભગ 5,350 ટન (અથવા અંદાજે 170 મિલિયન ફાઈન ટ્રોય ઔંસ) સોનું સંગ્રહિત કરતી હોવાનું જાણીતું હતું. લંડન બુલિયન માર્કેટમાં ત્વરિત પ્રવેશને કારણે બેન્ક ઓફ ઈંગ્લેન્ડમાં સોનાનો સંગ્રહ કરવો એ નોંધપાત્ર ફાયદો માનવામાં આવે છે.

આરબીઆઈના ડેટા અનુસાર, આરબીઆઈએ તેના સોનાના હોલ્ડિંગમાં વધારો કર્યો છે, જે સપ્ટેમ્બરના અંતે ભારતના વિદેશી વિનિમય અનામતના 9.3% છે, જે માર્ચના અંતે 8.1% હતો.