નવી દિલ્હી : નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) એ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કચરા વ્યવસ્થાપનની સ્થિતિની સમીક્ષા કરતી વખતે, ગુજરાત અને ઓડિશામાં ઘણી ખામીઓ નોંધી હતી. આ બંને રાજ્યો દ્વારા રજૂ કરાયેલ પ્રોગ્રેસ રિપોર્ટનું વિશ્લેષણ કર્યા પછી, NGTએ તેમના દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાઓમાં ઘણી ખામીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. ગયા વર્ષે, ટ્રિબ્યુનલે કચરાના વ્યવસ્થાપનમાં ખામીઓ બદલ ગુજરાતને રૂ. 2,100 કરોડનો પર્યાવરણીય દંડ ફટકાર્યો હતો.

  એનજીટીના અધ્યક્ષ ન્યાયમૂર્તિ પ્રકાશ શ્રીવાસ્તવ, ન્યાયિક સભ્ય ન્યાયાધીશ સુધીર કુમાર અગ્રવાલ અને નિષ્ણાત એ સેંથિલ વેલની બેન્ચે બંને રાજ્યો દ્વારા દાખલ કરાયેલા અહેવાલોમાં ઘણી ખામીઓ દર્શાવી હતી. બંને રાજ્યોએ સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ નિયમો અને પર્યાપ્ત સુએજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ (STPs) ની સ્થાપના અંગે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે લીધેલા પગલાઓની વિગતો આપતા અલગ-અલગ પ્રગતિ અહેવાલો દાખલ કર્યા છે. 

   ગયા વર્ષે, ટ્રિબ્યુનલે કચરાના વ્યવસ્થાપનમાં ખામીઓ માટે વિવિધ રાજ્યો પર પર્યાવરણીય દંડ (EC) લાદ્યો હતો. જેની રકમ રીંગ વાડ ખાતામાં રાખવાની હતી. રિંગ-ફેન્સ્ડ એકાઉન્ટ એ એક બેંક ખાતું છે જેમાં વ્યક્તિ અથવા સંસ્થાની નાણાકીય સંપત્તિનો એક ભાગ બાકીના કરતા અલગ રાખવામાં આવે છે. તેનો હેતુ ચોક્કસ હેતુ માટે નાણાં અનામત રાખવાનો, વ્યક્તિ અથવા કંપની પર કરનો બોજ ઘટાડવાનો અને નુકસાન સામે રક્ષણ કરવાનો છે. 

  એનજીટીએ ગુજરાત પર રૂ. 2,100 કરોડનો પર્યાવરણીય દંડ ફટકાર્યો હતો. તે જ સમયે, ઓડિશા સરકારે એફિડેવિટ આપ્યા પછી કે તે ખામીઓને દૂર કરવા માટે 1,138 કરોડ રૂપિયા અલગ રાખશે. એનજીટીએ રાજ્ય પર દંડ લાદવાની યોજના મોકૂફ રાખી હતી. ગુજરાતમાં ઘન કચરા વ્યવસ્થાપન અંગે બેન્ચે કહ્યું હતું કે, 'કચરાના પ્રોસેસિંગમાં જોવા મળેલો ગેપ લગભગ અગાઉ જણાવ્યા પ્રમાણે સમાન સ્તરે છે. તેનું કારણ એ છે કે રાજ્યમાં પેદા થતા કુલ કચરા પર પ્રક્રિયા કરવા માટે પૂરતી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ નથી. 

  તેમણે કહ્યું, 'હાલમાં, ગુજરાતમાં દરરોજ 10,317 ટન કચરો ઉત્પન્ન થવાનો અંદાજ છે, જ્યારે માત્ર 1,445 ટન માટે પ્રોસેસિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. આનો અર્થ એ થયો કે કચરાના ઉત્પાદન અને પ્રક્રિયામાં દરરોજ 8,872 ટનનો તફાવત છે.' બેન્ચે કહ્યું કે 1.24 લાખ મેટ્રિક ટન (LMT) જૂના કચરાને સાત શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ (ULB)માં નિકાલ કરવાનો બાકી છે.