<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 7th November 2024

સુપ્રિમ કોર્ટનો ફેંસલો : આરોપી અને પીડિત પક્ષ વચ્‍ચે સમાધાન થાય તો પણ યૌન શોષણ કેસ રદ થઇ ન શકે

સર્વોચ્‍ચ અદાલતે પલ્‍ટાવ્‍યો હાઇકોર્ટનો ફેંસલો : યૌન ઉત્‍પીડન કેસ રદ કરવાનો આધાર સમજુતી હોય ન શકે : રાજસ્‍થાન હાઇકોર્ટનાં ફેંસલાને સુપ્રિમ કોર્ટે ખોટો ઠેરવ્‍યો

નવી દિલ્‍હી, તા.૭: સુપ્રીમ કોર્ટે ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતાં સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે, જાતીય સતામણીના કેસમાં માત્ર એટલા માટે કેસ બંધ કરી શકાય નહીં કારણ કે આરોપી અને પીડિતા વચ્‍ચે સમાધાન થઈ જાય છે. સર્વોચ્‍ચ અદાલતે રાજસ્‍થાન હાઈકોર્ટના નિર્ણયને ઉલટાવી દીધો, જેમાં કોર્ટે સીઆરપીસીની કલમ ૪૮૨ હેઠળ તેના વિશેષાધિકારોનો ઉપયોગ કરીને જાતીય સતામણીના કેસમાં કેસને રદ કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયને દેશભરમાં યૌન ઉત્‍પીડન પીડિતો માટે ન્‍યાય માટે એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.

આ મામલો રાજસ્‍થાનના ગંગાપુરનો છે, જ્‍યાં ૨૦૨૨માં સરકારી શાળામાં અભ્‍યાસ કરતી સગીર દલિત વિદ્યાર્થીનીએ તેના શિક્ષક વિમલ કુમાર ગુપ્તા પર જાતીય સતામણીનો આરોપ લગાવ્‍યો હતો. વિદ્યાર્થિનીનો આરોપ છે કે ગુપ્તાએ તેની સાથે અયોગ્‍ય વર્તન કર્યું હતું. આ ઘટના બાદ વિદ્યાર્થીના પરિવારે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી, જેના આધારે યૌન શોષણનો કેસ નોંધવામાં આવ્‍યો. કેસની તપાસમાં સગીર યુવતીનું નિવેદન લેવામાં આવ્‍યું અને કેસની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી.

દરમિયાન, શિક્ષક ગુપ્તાએ વિદ્યાર્થીના પરિવાર સાથે સમાધાન કર્યું અને તેમને સ્‍ટેમ્‍પ પેપર પર લખાવ્‍યું કે તેઓએ ગેરસમજને કારણે પોલીસમાં ફરિયાદ કરી છે અને હવે તેઓ કોઈ કાર્યવાહી કરવા માંગતા નથી. આ કરારના આધારે રાજસ્‍થાન હાઈકોર્ટે તેના વિશેષાધિકારોનો ઉપયોગ કરીને CrPCની કલમ ૪૮૨ હેઠળના કેસને રદ કર્યો હતો. જો કે નીચલી કોર્ટે તેને સ્‍વીકારવાનો ઈન્‍કાર કરી દીધો હતો, પરંતુ હાઈકોર્ટે કેસ બંધ કરવાનો આદેશ જારી કર્યો હતો.

હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયથી નારાજ સામાજિક કાર્યકર્તા રામજી લાલ બૈરવાએ આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. બૈરવાએ અરજી દાખલ કરીને કહ્યું કે આ નિર્ણય સગીરોના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે અને જાતીય સતામણી જેવા ગંભીર કેસને કરારના આધારે રદ કરી શકાય નહીં.

આ અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્‍ટિસ સીટી રવિકુમાર અને જસ્‍ટિસ પીવી સંજય કુમારની બેન્‍ચે સુનાવણી કરી હતી. બેન્‍ચે સ્‍પષ્ટ કહ્યું કે જાતીય સતામણી જેવા ગંભીર ગુનામાં સમાધાન માટે કોઈ સ્‍થાન નથી. કોર્ટે કહ્યું કે આવા ગુનાઓ માત્ર વ્‍યક્‍તિ વિરુદ્ધ જ નહીં પરંતુ સમાજના મૂલ્‍યો અને જનહિતની પણ વિરુદ્ધ છે. આ પછી કોર્ટે રાજસ્‍થાન હાઈકોર્ટના નિર્ણયને ફેરવી નાખ્‍યો અને આરોપી શિક્ષક ગુપ્તા વિરુદ્ધ કાર્યવાહીનો રસ્‍તો સાફ કરી દીધો.

સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયને સમાજમાં યૌન ઉત્‍પીડનના મામલામાં સમાધાનના વધતા જતા વલણને રોકવા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે આવા કેસોમાં સમાધાનની મંજૂરી આપવી એ પીડિતો માટે ન્‍યાયના માર્ગમાં અવરોધ બની શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયે એવો સંદેશ આપ્‍યો છે કે મહિલાઓ અને સગીરોની સુરક્ષાના મામલામાં કોઈ બાંધછોડ ન થવી જોઈએ અને ગુનેગારોને કાયદા મુજબ કડક સજા મળવી જોઈએ.

આ નિર્ણય સ્‍પષ્ટ કરે છે કે જાતીય સતામણીના કેસોમાં, આરોપી અને પીડિતા વચ્‍ચેના કરાર દ્વારા કેસને બંધ કરવાની પ્રક્રિયા ખોટી છે, અને અન્‍ય પીડિતો માટે તેને ઉદાહરણ તરીકે જોવામાં આવશે.

(3:32 PM IST)