નવી દિલ્હી :સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ (CJI) ડીવાય ચંદ્રચુડનો છેલ્લો કાર્યકારી દિવસ હતો. તેઓ 10 નવેમ્બરે નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે. તેમના બે વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન, તેમણે કલમ 370 નાબૂદીને કાયદેસર બનાવવાથી લઈને ચૂંટણી બોન્ડ્સ રદ કરવા સુધીના ઘણા ઐતિહાસિક નિર્ણયો લીધા. ચાલો તેના માટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો પર એક નજર કરીએ.

    સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચે જમ્મુ અને કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતી કલમ 370 નાબૂદ કરવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયને સર્વસંમતિથી માન્ય રાખ્યો હતો. આને 2019 માં કલમ 370 નાબૂદ કરવાના ભારતીય સંસદના નિર્ણયની બંધારણીય મંજૂરી તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું

     CJIની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે ચૂંટણી બોન્ડને ગેરબંધારણીય ગણાવીને રદ કર્યા હતા. બેન્ચે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) ને તરત જ ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ જારી કરવાનું બંધ કરવા અને ઈલેક્શન કમિશન (ECI) ને તેની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર રાજકીય બોન્ડની વિગતો પ્રકાશિત કરવાનો આદેશ પણ આપ્યો હતો. 

     CJI ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો હતો કે ભારતમાં જેલોમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવ ગેરબંધારણીય છે અને જેલ મેન્યુઅલમાં તાત્કાલિક સુધારો કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું હતું કે જાતિ આધારિત કામની ફાળવણી બંધારણનું ઉલ્લંઘન છે.

    દેશમાં બાળ લગ્નમાં વધારાનો આક્ષેપ કરતી PIL પર ચુકાદો આપતા, CJI ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની ખંડપીઠે બાળ લગ્ન નિષેધ અધિનિયમ, 2006 ના અસરકારક અમલીકરણ માટે ઘણા નિર્દેશો જારી કર્યા હતા. 

     CJI ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ જજોની બેન્ચે 4-1 બહુમતીથી નિર્ણય લેતા, નાગરિકતા અધિનિયમ, 1955ની કલમ 6Aની બંધારણીય માન્યતાને સમર્થન આપ્યું હતું. કલમ 6A બાંગ્લાદેશથી આસામમાં સ્થળાંતર કરનારાઓની નાગરિકતા સાથે સંબંધિત છે. 

  CJI ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે NEET-UG 2024ની પરીક્ષા રદ કરવાનો કે ફરીથી આયોજિત કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. સીજેઆઈએ કહ્યું હતું કે એવી કોઈ સામગ્રી નથી કે જેના આધારે એવું નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય કે પરીક્ષાના પરિણામોમાં વિસંગતતા આવી છે અથવા સિસ્ટમ નિષ્ફળ ગઈ છે