હેં...દેશમાં બની રહેલા ડેથ સર્ટીફીકેટમાંથી માત્ર ૨% જ યોગ્ય માપદંડવાળા : ૯૮% હોય છે ખામીવાળા
ઇન્ડિયન જર્નલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચમાં પ્રકાશિત એક અભ્યાસમાં દાવો
નવી દિલ્હી, તા.૧૧: દેશમાં બનેલા રહેલા ૯૮ ટકા મૃત્યુ પ્રમાણપત્રો માપદંડો - ધોરણોને પૂર્ણ કરતા નથી. આમાં કેટલીક ખામીઓ છે. ઈન્ડિયન જર્નલ આઙ્ઘફ મેડિકલ રિસર્ચમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસમાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તમામ ૧૨ પરિમાણો પર માત્ર બે ટકા પ્રમાણપત્રો સાચા છે.
ટાટા મેમોરિયલ કેન્સર હોસ્પિટલના સંશોધક ડો. પાયલ સિંઘ અને અન્યોએ ડોકટરો દ્વારા જારી કરાયેલ મૃત્યુ પ્રમાણપત્રોમાં ૧૨ પ્રકારની ભૂલો ઓળખી કાઢી છે. ૬ મોટી અને ૬ નાની પ્રકારની ભૂલો છે. આ માટે, તેઓએ ૩૧ ડિસેમ્બર ૧૯૯૮ અને ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૦ વચ્ચે PubMed, ProQuist, Google સ્કોલર અને ચ્ગ્લ્ઘ્બ્ ના ડેટાબેઝમાં મૃત્યુ પ્રમાણપત્રો અને સંબંધિત અભ્યાસોનું વિશ્લેષણ કર્યું.
સંશોધનમાં એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે ૭૩૯૨ મૃત્યુ પ્રમાણપત્રોની પરીક્ષામાં, ફક્ત બે ટકા પ્રમાણપત્રો તમામ ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે જયારે બાકીના ૯૮ ટકામાં કોઈને કોઈ ખામી હતી. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મૃત્યુ પ્રમાણપત્રમાં મોટી ભૂલો ૯૯ ટકા અને નાની ભૂલો ૧૦૦ ટકા સુધી જોવા મળી હતી. સૌથી સામાન્ય અપૂર્ણ મૃત્યુ પ્રમાણપત્રો હતા. ૬૨-૯૯.૫ ટકા પ્રમાણપત્રો એવા મળી આવ્યા હતા જેમાં મૃત્યુના સમયનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. રિપોર્ટ અનુસાર, મૃત્યુના વાસ્તવિક અને તાત્કાલિક કારણનો ઉલ્લેખ ન કરવો એ પણ સૌથી મોટી ભૂલ હોવાનું સામે આવ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ વ્યક્તિ ઘાયલ થાય છે જેના કારણે શરીરમાં ચેપ ફેલાય છે અને અંતે તે મૃત્યુ પામે છે.
આવા કિસ્સામાં, મૃત્યુનું વાસ્તવિક અથવા અંતર્ગત કારણ ઈજા ગણવામાં આવશે, જયારે તાત્કાલિક કારણ ચેપ હશે. મૃત્યુ પ્રમાણપત્રમાં આ બંનેનો ઉલ્લેખ હોવો જોઈએ, પરંતુ તેમ કરવામાં આવતું નથી. એ જ રીતે, કેટલીક જગ્યાએ વ્યક્તિનું નામ સાચું નથી, કેટલીક જગ્યાએ મૃત્યુના સ્થળ અને સમયનો ઉલ્લેખ નથી અને કેટલીક જગ્યાએ જારી કરનાર ડાઙ્ઘક્ટરની વિગતો ઉપલબ્ધ નથી. રિપોર્ટમાં ભલામણ કરવામાં આવી છે કે ડોક્ટરોને મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર તૈયાર કરવા માટે તાલીમ આપવી જોઈએ. ઉપરાંત, તે તબીબી અભ્યાસક્રમોમાં પણ શીખવવું જોઈએ. આ માટે ડાઙ્ઘક્ટરોને મૃત્યુના આંકડા સંબંધિત વિષયોનું જ્ઞાન હોવું જોઈએ. આ ઉપરાંત ડેથ સર્ટિફિકેટનું પણ સમયાંતરે ઓડિટ કરાવવું જોઈએ.
ઘણી વખત મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ નોંધવામાં આવતું નથી કારણ કે પરિવારના સભ્યો વિનંતી કરે છે કે પોસ્ટમોર્ટમ હાથ ધરવામાં ન આવે. આવી સ્થિતિમાં, ડાઙ્ઘક્ટરો મૃત્યુનું સ્પષ્ટ કારણ જણાવતા નથી અને તેને સામાન્ય મૃત્યુ કહે છે.
(9:33 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
