નવી દિલ્હી :દુનિયામાં કેટલાક એવા નેતાઓ છે જેમની પાસે બટન દબાવવાની શક્તિ છે, જે આખી દુનિયાને તબાહ કરી શકે છે. આ એવા નેતાઓ છે જેમની પાસે પરમાણુ હથિયારો પર નિયંત્રણ છે. પરમાણુ શસ્ત્રો માનવ ઇતિહાસમાં સૌથી વિનાશક શોધ છે અને તેનો દુરુપયોગ સમગ્ર માનવતાના અસ્તિત્વને જોખમમાં મૂકી શકે છે.

   વિશ્વના અમુક જ દેશો પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો છે. જેમાં અમેરિકા, રશિયા, ચીન, ફ્રાન્સ, બ્રિટન, ભારત, પાકિસ્તાન, ઈઝરાયેલ અને ઉત્તર કોરિયાનો સમાવેશ થાય છે. આ દેશો પાસે પરમાણુ શસ્ત્રોનો મોટો ભંડાર છે અને આ શસ્ત્રો વિશ્વ માટે મોટો ખતરો છે. 

    પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે. દરેક દેશ પાસે પરમાણુ હથિયારોને નિયંત્રિત કરવા માટે અલગ સિસ્ટમ છે. સામાન્ય રીતે, પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ લશ્કરી અને નાગરિક અધિકારીઓ બંનેના હાથમાં રહે છે. પરમાણુ શસ્ત્રો લોંચ કરવા માટે સુરક્ષા પ્રણાલીના ઘણા સ્તરો છે જેથી કોઈ પણ આ શસ્ત્રોને આકસ્મિક રીતે અથવા ઇરાદાપૂર્વક લોન્ચ કરી શકે નહીં 

   પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ એક સંવેદનશીલ અને નાજુક બાબત છે, કારણ કે તેનો દુરુપયોગ સમગ્ર વિશ્વ માટે ખતરનાક બની શકે છે. પરમાણુ શસ્ત્રોના અસ્તિત્વને સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ એક પ્રકારના "નિરોધક" તરીકે જોવામાં આવે છે, જેનો હેતુ દેશ પરના હુમલાને રોકવાનો છે. જો કે, જ્યારે આ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ ખોટા હાથમાં આવે છે, ત્યારે તે સમગ્ર માનવતા માટે ખતરો બની શકે છે. આ જ કારણ છે કે પરમાણુ હથિયારોના નિયંત્રણને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કડક કાયદા અને પ્રોટોકોલ બનાવવામાં આવ્યા છે. 

     યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા - યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકાનું પરમાણુ શસ્ત્રાગાર, જે વિશ્વનો સૌથી મોટો પરમાણુ હથિયાર ધરાવતો દેશ છે, તે વિશ્વના સૌથી વિકસિત અને શક્તિશાળી શસ્ત્રોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. અમેરિકામાં પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ રાષ્ટ્રપતિના હાથમાં છે. 

  રશિયા- રશિયા પાસે વિશ્વનું સૌથી શક્તિશાળી પરમાણુ શસ્ત્રાગાર પણ છે અને રશિયાના પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પાસે છે. 

  ચીન - ચીન, જે વિશ્વના સૌથી મોટા પરમાણુ શસ્ત્રો ધરાવતો દેશ છે, આ દેશનું પરમાણુ શસ્ત્રાગાર પણ એક મોટી સૈન્ય શક્તિ છે. પરમાણુ શસ્ત્રો પર નિયંત્રણ આપતી સિસ્ટમ હેઠળ ચીનના રાષ્ટ્રપતિને આ સત્તા આપવામાં આવે છે. ચીનના પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ "કોલ્ડ સ્ટ્રાઇક" નીતિ હેઠળ થાય છે, જેનો હેતુ દુશ્મનને બદલો લેવાની ધમકી આપવાનો છે 

   ભારત- ભારત પણ પરમાણુ શક્તિ છે અને દેશના પરમાણુ શસ્ત્રો પર ભારતીય વડાપ્રધાનનું નિયંત્રણ છે. ભારતની પરમાણુ નીતિ "નો ફર્સ્ટ યુઝ" (NFU) પર આધારિત છે, જેનો અર્થ એ છે કે ભારત પહેલા પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરશે નહીં, પરંતુ જો ભારત પર પરમાણુ શસ્ત્રોથી હુમલો કરવામાં આવશે તો તે બદલો લેશે. 

    પાકિસ્તાન- પાકિસ્તાન પણ એક પરમાણુ શક્તિ છે અને તેના પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન અને સંરક્ષણ પ્રધાન પાસે છે. પાકિસ્તાનની ન્યુક્લિયર કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમ એવી સિસ્ટમ છે જેમાં વડાપ્રધાન, રાષ્ટ્રપતિ અને સૈન્ય વડા બધા સામેલ છે. જો કે પરમાણુ હુમલાનો આદેશ સૈન્ય વડા આપી શકે છે, પરંતુ તમામ અંતિમ નિર્ણયો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિ પાસે રહે છે. 

  યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) - યુનાઇટેડ કિંગડમ પાસે પણ પરમાણુ શસ્ત્રોનો વિપુલ પ્રમાણમાં સ્ટોક છે અને ત્યાં વડાપ્રધાન પાસે પરમાણુ હુમલો કરવાનો આદેશ આપવાની સત્તા છે. બ્રિટિશ વડાપ્રધાન પાસે પરમાણુ હુમલાના આદેશ માટે વિશેષ સુરક્ષા પ્રોટોકોલ પણ છે અને આ આદેશ સંસદની મંજૂરી વિના આપી શકાય નહીં. 

ફ્રાન્સ - ફ્રાન્સ પણ પરમાણુ શક્તિ સમૃદ્ધ દેશોમાં આવે છે અને ત્યાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિને પરમાણુ હથિયારો પર નિયંત્રણ આપવાનો અધિકાર છે. ફ્રાન્સની પરમાણુ નીતિ "ફોર્સ ડી ફ્રેપે" ના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે, જે અવરોધક બળ તરીકે કામ કરે છે. પરમાણુ હુમલાનો આદેશ આપવા માટે, ફ્રાંસના રાષ્ટ્રપતિએ ચોક્કસ લશ્કરી અધિકારી અને રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ સાથે મળીને નિર્ણય લેવાનો હોય છે.