વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જી-20 સમિટમાં ભાગ લેવા બ્રાઝિલ પહોંચી ગયા છે. પીએમ મોદીની આ મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં સહયોગ અને નવી ભાગીદારી લાવશે તેવી આશા છે. બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર સંબંધો ઘણા જૂના છે. ઘણી કૃષિ પેદાશોની આયાત અને નિકાસ પણ થાય છે. હાલમાં ભારત અને બ્રાઝિલ વચ્ચે વાર્ષિક વેપાર 15 અબજ ડોલર છે.

વાસ્તવમાં, ભારત અને બ્રાઝિલ વચ્ચે ઘણા ઉત્પાદનો સંબંધિત છે. પરંતુ આમાં કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો છે. વિદેશી બાબતોના નિષ્ણાત પ્રો. મનપ્રીત કૌર કહે છે, 'ભારત બ્રાઝિલમાંથી ક્રૂડ ઓઈલ, સોયા ઓઈલ, સોનું, કાચી ખાંડ, એસ્બેસ્ટોસ, કોપર ઓર, આયર્ન ઓર, મેંગેનીઝ, કીડની બીન્સ, કાઉપીઆ, વાલ્વ, મોટર પંપ જેવી ઘણી પ્રોડક્ટ્સ આયાત કરે છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની વાત કરીએ તો ભારત બ્રાઝિલ પાસેથી પણ મોટી માત્રામાં દાળ ખરીદે છે. આ વર્ષે બ્રાઝિલથી અડદની દાળની આયાત પાંચ ગણી વધી છે. ઓક્ટોબર 2024 સુધીમાં બ્રાઝિલથી 22 હજાર ટન અડદની આયાત કરવામાં આવી છે, જ્યારે ગયા વર્ષે બ્રાઝિલથી 4,102 ટન અડદની આયાત કરવામાં આવી હતી.

કૌર વધુમાં કહે છે, 'ભારત હાલમાં કઠોળ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા હાંસલ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. હજુ ઘણો સમય લાગશે. તેથી, ત્યાં સુધી આપણે અન્ય દેશો પર નિર્ભર રહેવું પડશે. બ્રાઝિલ તાજેતરના વર્ષોમાં અડદના સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે અને ભારતમાંથી અડદ અને તુવેરની આયાત માટેનું મુખ્ય હબ બનવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જો બ્રાઝિલ સાથે ભારતના સંબંધો વધુ મજબૂત બને તો દેશમાં કઠોળની કટોકટી નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે. આ સિવાય કઠોળના ભાવ પણ સ્થિર થઈ શકે છે.

કૌરે કહ્યું કે બ્રાઝિલ પહેલા કેનેડા ભારતને સૌથી વધુ કઠોળ સપ્લાય કરતું હતું. હવે કેનેડા સાથે ભારતના સંબંધો ખૂબ જ તંગ બની ગયા છે. આવી સ્થિતિમાં બ્રાઝિલ એક મોટા અને મજબૂત વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. કેનેડા પણ આનાથી ચોંકી જશે.

પીએમ મોદીની બ્રાઝિલ મુલાકાત પહેલા જ ભારત સરકારે બ્રાઝિલથી કઠોળની આયાતને લઈને નિવેદન જાહેર કર્યું હતું. ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "બ્રાઝિલ તાજેતરના વર્ષોમાં અડદના સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે અને તે ભારત માટે અડદ અને તુવેરની આયાતનો મુખ્ય સ્ત્રોત બનવાની ક્ષમતા ધરાવે છે."

બ્રાઝિલ પણ ભારતમાંથી ઘણી પ્રોડક્ટ્સ આયાત કરે છે. આમાં ઓર્ગેનિક કેમિકલ્સ, ડીઝલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને કેમિકલ્સ, ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ અને યાંત્રિક અને ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો, એપેરલ અને ટેક્સટાઇલ પ્રોડક્ટ્સ, આયર્ન અને સ્ટીલ (અને પ્રોડક્ટ્સ), પ્લાસ્ટિક, સિરામિક્સ વગેરે સહિત એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સનો સમાવેશ થાય છે. બ્રાઝિલ ભારતમાંથી આયાત કરે છે.