મણિપુર છેલ્લા દોઢ વર્ષથી અરાજકતા અને અશાંતિનો સામનો કરી રહ્યું છે તે સામાન્ય નથી. જો ત્યાં અશાંતિ ચાલુ રહેશે તો અલગતાવાદી દળો સાથે ડ્રગ્સના વેપાર સાથે સંકળાયેલા તત્વોની હિંમત વધશે એટલું જ નહીં, સામાજિક વિસંગતતાને દૂર કરવામાં પણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે. આ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશની છબી પણ ખરડાશે.

તે કમનસીબ અને ચિંતાજનક પણ છે કે મણિપુરમાં પરિસ્થિતિ કાબૂમાં નથી દેખાતી. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મણિપુર ફરી એકવાર અપ્રિય કારણોસર સમાચારોમાં છે. થોડા સમય પહેલા મણિપુરના વિવિધ વિભાગોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે સંવાદ અને સંપર્કોની હારમાળા શરૂ થઈ હતી, ત્યારે એવી આશા હતી કે રાજ્યમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો માર્ગ મોકળો થશે, પરંતુ અચાનક એક પછી એક આવી ઘટનાઓ બનતી ગઈ, જેના કારણે મણિપુરમાં સ્થિતિ કાબુ બહાર જતી જોવા મળી હતી.

મણિપુરમાં સ્થિતિ કેટલી વણસી રહી છે તે એ હકીકત પરથી જોઈ શકાય છે કે ત્યાંના કેટલાક વિસ્તારોમાં  "એએફએસપીએ" ફરીથી લાગુ કરવામાં આવી છે. આ સાથે અર્ધલશ્કરી દળોની પચાસ વધારાની કંપનીઓ પણ ત્યાં મોકલવામાં આવી રહી છે. અસ્થિરતા અને અશાંતિને જોતા, જે રીતે શાળાઓ અને કોલેજો બંધ કરવામાં આવી રહી છે અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ ખોરવાઈ રહી છે, તે દર્શાવે છે કે આ રાજ્યને પાટા પર લાવવામાં સમય લાગી શકે છે.

મણિપુરમાં અશાંતિ ચાલુ રહી ત્યારથી ઘણો સમય વીતી ગયો હોવાથી પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની છે. પહેલા તો માત્ર મૈતેઈ અને કુકી સમુદાયો વચ્ચે અવિશ્વાસનું અંતર ઊંડું અને પહોળું થયું, પછી નાગા સમુદાય પણ તેમની ફરિયાદો લઈને આગળ આવ્યા. 

મણિપુરમાં ભાજપની આગેવાની હેઠળની સરકાર હોવાથી, રાજ્યમાં અસ્થિરતા અને અશાંતિ પ્રવર્તે છે તેવા કારણોને તાત્કાલિક ઉકેલવાની કેન્દ્ર સરકારની જવાબદારી વધી જાય છે. મણિપુરની અશાંત પરિસ્થિતિ દેશને એટલી અસર કરતી નથી જેટલી અન્ય કોઈ રાજ્યમાં બગડતી પરિસ્થિતિ દિલ્હીમાં ચિંતા અને ચર્ચાનું કારણ બની જાય છે, તો તેનો અર્થ એ નથી કે ત્યાંની સ્થિતિ સુધારવાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા ન આપવી જોઈએ. 

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય મણિપુરની સ્થિતિની સતત સમીક્ષા અને દેખરેખ રાખી રહ્યું છે તેનાથી સંતુષ્ટ થઈ શકાતું નથી, કારણ કે સવાલ એ છે કે ત્યાંની સ્થિતિ સામાન્ય કેમ નથી થઈ રહી? કેન્દ્ર સરકારે એ વાતની અવગણના ન કરવી જોઈએ કે મણિપુર એક સરહદી રાજ્ય છે અને મ્યાનમારમાંથી કુકી લોકોની ઘૂસણખોરીની પ્રક્રિયાનો કોઈ અંત દેખાઈ રહ્યો નથી. 

ધ્યાનમાં રાખો કે મ્યાનમાર પોતે બળવાખોરોની ગતિવિધિઓને કારણે અસ્થિરતાનો સામનો કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત સરકારે મણિપુરમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે તમામ શક્ય પ્રયાસો કરવા જોઈએ. આ માટે જરૂર પડ્યે સમગ્ર રાજ્યમાં "એએફએસપીએ"  લાગુ કરવામાં કોઈ સંકોચ રાખવો જોઈએ નહીં.

મણિપુર છેલ્લા દોઢ વર્ષથી અરાજકતા અને અશાંતિનો સામનો કરી રહ્યું છે તે સામાન્ય વાત નથી. જો ત્યાં અશાંતિ ચાલુ રહેશે તો અલગતાવાદી દળો સાથે ડ્રગ્સના વેપારમાં રોકાયેલા તત્વોની હિંમત વધશે એટલું જ નહીં, સામાજિક વિસંગતતા દૂર કરવામાં પણ મુશ્કેલીઓ આવશે. આ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશની છબી પણ ખરડશે. (જાગરણનો તંત્રીલેખ સાભાર)