દિલ્હી-એનસીઆર હોય કે અન્ય કોઈ શહેર, ફોન છીનવાઈ જવાની ઘટનાઓ ઘણી બને છે. માત્ર ભારતમાં જ નહીં, લંડનથી લઈને ન્યૂયોર્ક સુધી દુનિયાભરના લોકો તેનાથી પરેશાન છે. ચોર તેમને વેચી શકતા નથી કારણ કે ત્યાં ઘણા રસ્તાઓ છે જેના દ્વારા તેઓ શોધી અને પકડવામાં આવશે. તો ચોરેલો ફોન ક્યાં જાય છે? તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે તમારા હાથમાંથી જે ફોન છીનવાઈ જાય છે તે થોડા જ દિવસોમાં ચીન પહોંચી જાય છે. આશ્ચર્ય પામશો નહીં, તે સાચું છે. આખો મામલો જાણીને તમે ચોક્કસ ચોંકી જશો.

ડેઈલી મેલના રિપોર્ટ અનુસાર ચીનમાં તેનો મોટો બિઝનેસ છે. તેમના દલાલો આખી દુનિયામાં ફેલાયેલા છે. ફોનની ચોરી થતાં જ. તેને સ્વીચ ઓફ રાખવામાં આવે છે. પછી થોડા કલાકોમાં તે બ્રોકરને પહોંચાડવામાં આવે છે. જ્યારે બ્રોકર પાસે 100 જેટલા ફોન હોય છે, ત્યારે તેને દરિયાઈ માર્ગે ચીન મોકલવામાં આવે છે.

લંડનમાં ચોરાયેલો ફોન સુએઝ કેનાલ થઈને ચીન પહોંચે છે. લંડન પોલીસે 4000 થી વધુ Apple iPhones પર સંશોધન બાદ આ ખુલાસો કર્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે આમાંથી 70 ટકા ફોન એવા હતા કે જેમાં સ્ક્રીન લોક લગાવવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે એપલને તેના વિશે ખબર પડી તો તેઓએ તેને નેટવર્ક સાથે કનેક્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. ચોરાયેલા ફોનમાંથી 80 ટકા વિદેશમાં મોકલવામાં આવ્યા હોવાનું બહાર આવ્યું છે. તેમાંથી 28% ફોન અલ્જીરિયામાં, 20% ચીનમાં અને 7% હોંગકોંગમાં મળી આવ્યા હતા. 3 ટકા ફોન પાકિસ્તાનમાં પણ જોડાયેલા હતા.

ચીનનું શેનઝેન શહેર એક સમયે હોંગકોંગની ઉત્તરે માછીમારીનું ગામ હતું. આજકાલ તે ચોરાયેલા ફોનનો અડ્ડો છે. ચીન તેને સિલિકોન વેલી કહે છે, પરંતુ તે સેકન્ડ હેન્ડ ફોન માટે વિશ્વનું સૌથી મોટું બજાર છે. અહીં કોઈ કાયદો નથી.

-અહીં એવા એક્સપર્ટ છે જે ફોન પર પહોંચતાની સાથે જ ફોનને અનલોક કરી દે છે. તેઓ તરત જ તેને ફેક્ટરી સેટિંગ્સમાં પાછા લાવે છે અને તેને સેકન્ડ હેન્ડ વેચે છે. જો આખો ફોન વેચી શકાતો નથી, તો તે તૂટી ગયો છે. પછી તેની સ્ક્રીન, મધરબોર્ડ અને સ્પીકર્સ અલગથી વેચાય છે. ઘણી વખત તેને નવા હેન્ડસેટમાં ફીટ કરીને વેચવામાં આવે છે.

-ઘણી વખત તે ગુનેગારોને વેચવામાં આવે છે. તેઓ ડેટા ચોરી કરે છે અને તેને કોલ સેન્ટરમાં વેચે છે. ત્યાંથી તમારા સંબંધીઓ ફોન કરીને હેરાન કરે છે. ઘણી વખત બેંક ખાતામાંથી પૈસા પણ ચોરાઈ જાય છે.

સ્માર્ટફોનમાં 0.034 ગ્રામ સોનું, 0.34 ગ્રામ ચાંદી, 0.015 ગ્રામ પેલેડિયમ અને પ્લેટિનમનો ટુકડો હોઈ શકે છે. તેમાં 25 ગ્રામ એલ્યુમિનિયમ અને 15 ગ્રામ કોપર પણ હોય છે. નિષ્ણાતો પણ તેને બહાર કાઢીને વેચે છે.
નિષ્ણાતોના મતે એક ટન જૂના આઇફોનમાં એક ટન સોના કરતાં 300 ગણું વધુ સોનું હોય છે. ફોનમાંથી સોનું કાઢવાને 'અર્બન માઇનિંગ' કહેવાય છે. ફોનમાં ઘણા વાયરિંગ કનેક્શનમાં સિલ્વર, પ્લેટિનમ, પેલેડિયમ અને અમુક લીડ હોઈ શકે છે.
ફોનની બેટરીમાં લિથિયમ હોય છે, જે એક મોંઘી ધાતુ છે. સ્માર્ટફોનનો બહારનો ભાગ એલ્યુમિનિયમનો બનેલો છે અને તેનો ફરીથી ઉપયોગ અથવા રિસાયકલ કરી શકાય છે.