નવી દિલ્‍હી, તા.૯: શિયાળાની ઋતુમાં લોકો અનેક બીમારીઓથી પરેશાન રહે છે. હવામાનના બદલાવની સાથે હાથ-પગનું અકડાઈ જવું, હાડકાંમાં દુઃખાવો અને દાંતમાં દુઃખાવો પણ શરૂ થઈ જાય છે અને જે લોકો પહેલાથી જ સેન્‍સિટિવિટી  જેવી સમસ્‍યાઓથી પરેશાન હોય છે તેમની સમસ્‍યા શિયાળામાં વધુ વધી જાય છે. આમાં, દાંતમાં તીવ્ર કળતર અનુભવાય છે. ખાસ કરીને જ્‍યારે આપણે કંઈક ઠંડુ કે ગરમ ખાઈએ કે પીતા હોઈએ ત્‍યારે. જોકે, આપણે તેને હળવાશથી ન લેવું જોઈએ, કારણ કે જ્‍યારે આ સેન્‍સિટિવિટી વધે છે, તે ઘણી સમસ્‍યાઓનું કારણ બની શકે છે. ડેન્‍ટિનલ અને પલ્‍પ સેન્‍સિટિવિટી બે પ્રકારની સંવેદનશીલતાન કારણે દાંતમાં દુઃખાવો થતો હોય છે. જેમાં પલ્‍પ સેન્‍સિટિવિટ વધુ નુકસાનકારક છે.

આજકાલ દાંતની સમસ્‍યા સામાન્‍ય બની ગઈ છે. ઘણા લોકો દાંતમાં દુઃખાવો અને સંવેદનશીલતા અનુભવે છે અને શિયાળાના આગમન સાથે આ સમસ્‍યા વધી જાય છે. ઠંડું પાણી પીવાથી, આઈસ્‍ક્રીમ ખાવાથી અથવા ઠંડા વાતાવરણમાં બહાર જવાથી પણ દાંતમાં દુખાવો થઈ શકે છે અને દાંતમાં કળતર થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત માઇક્રોફ્રેક્‍ચર જે દાંતની કરતરમાં ફાળો આપે છે. દાંતની કરતરમાં ઘણા પરિબળો ફાળો આપે છે, જેમાં ઘસાઈ ગયેલા દંતવલ્‍ક, ખુલ્લા દાંતના મૂળ, પોલાણ, સડો અથવા પેઢાના રોગનો સમાવેશ થાય છે. જ્‍યારે દંતવલ્‍ક નબળું પડે છે અથવા ધોવાઇ જાય છે, ત્‍યારે ઠંડક દાંતના અંદરના સ્‍તરમાં પ્રવેશ કરી શકે છે, જે પીડા અથવા અસ્‍વસ્‍થતાને  ઉત્તેજિત કરે છે.  જે લોકો ને પહેલાથી જ  દાંતમાં  કરતર છે, એમને શિયાળા દરમિયાન વધુ મુશ્‍કેલીભર્યા લાગે છે, જે પીડા અને અસ્‍વસ્‍થતાને આત્‍યંતિક સ્‍તરે ઉત્તેજિત કરે છે.

દાંતમાં દુખાવો બે પ્રકારની સંવેદનશીલતાથી થઈ શકે છે. ડેન્‍ટિનલ અને પલ્‍પ સેન્‍સિટિવિટી જેમાં દાંતની સંવેદનશીલતા સામાન્‍ય સમસ્‍યા છે, પરંતુ પલ્‍પની સંવેદનશીલતા ખતરનાક બની શકે છે, ખાસ કરીને જ્‍યારે દાંતમાં પોલાણ અથવા જખમ હોય. આ પ્રકારની સમસ્‍યામાં દાંતમાં તીવ્ર દુખાવાની સાથે તાવ પણ આવી શકે છે. જો પલ્‍પ સેન્‍સિટિવિટી હોય તો દવાઓ લો અને જરૂરી હોય તો રૂટ કેનાલ કરાવવું જોઇએ.

શિયાળો દાંતને પણ અસર કરે છે. શિયાળામાં પ્રતિકૂળ પરિસ્‍થિતિઓ આપણું શરીર, ચહેરો અને મોં વર્ષના અન્‍ય સમય કરતાં તદ્દન અલગ હોય છે. શિયાળામાં પેઢામાં અને દાંતમાં રક્‍ત વાહિનીઓ સંકુચિત થાય છે, જે હાલની દાંતની સમસ્‍યાઓને વધુ તીવ્ર બનાવી શકે છે. તાપમાનની વધઘટને કારણે દાંતનું સંકોચન અને વિસ્‍તરણ થઈ શકે છે. તેથી દુઃખાવો થઇ શકે.

ઠંડુ અથવા ગરમ પાણી પીવાથી દાંતમાં તીવ્ર સોજો થઈ શકે છે. આવી સ્‍થિતિમાં, શિયાળામાંહમેશા હૂંફાળું પાણી પીવું. તેથી દાંતમાં દુખાવો નથી થતો અને અને મોઢામાં  બેક્‍ટેરિયા વધી ગયા હોય તો  તે પણ મરી જાય છે. જે લોકો સેન્‍સિટિવિટીથી પરેશાન છે તેઓએ લવિંગના તેલથી દાંતની માલિશ કરવી જોઈએ. તેનાથી તેમને દર્દમાં રાહત મળે છે અને મોઢાના કીટાણુઓથી પણ છુટકારો મળે છે. જો વધુ તકલીફ હોય તો તબીબનો સંપર્ક કરવો જોઇએ.

શિયાળામાં દાંતને કળતરથી બચાવવા માટે આ વસ્‍તુઓનું ધ્‍યાન રાખવું જોઈએ

* બહાર જતી વખતે મોં ઢાંકો.

* વધારે પાણી પીવો.

* ઠંડા પીણાં-ખોરાક મર્યાદિત કરો.

* રૂમ ટેમ્‍પરેચર પર પાણી પીવો અને અન્‍ય પીણાં લો.

* દિવસમાં ઓછામાં ઓછું એક વખત ગરમ પાણીમાં મીઠું નાખી કોગળા કરો.

* વિટામિન સી અને ડી, ફાઇબરયુક્‍ત ખોરાક લો.

* સેન્‍સિટિવિટી વળી ટૂથપેસ્‍ટ અને સોફ્‌ટ ટૂથ બ્રશ વાપરો.

* તમને દાંતમાં વધુ તકલીફ કે કળતર અનુભવાતી હોય તો દાંતના ડોક્‍ટરની મુલાકાત લો.