તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ગોલ્ડ બોન્ડ હવે નહીં આવે! નાણાકીય બોજ ઘટાડવાની તૈયારી
સરકાર આગામી નાણાકીય વર્ષથી સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ નહીં જારી કરવાનું વિચારી રહી છે
નવી દિલ્હી, તા.૯: સરકાર તેનું દેવું ઘટાડવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. આ ક્રમમાં, નાણા મંત્રાલય આગામી નાણાકીય વર્ષ (૨૦૨૫-૨૬) થી સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડને બંધ કરવાનું વિચારી રહ્યું છે. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે, સરકારે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડના રોકાણકારોને પાકતી મુદત પૂરી થવા પર સોનાની કિંમત જેટલી રકમ ચૂકવવી પડે છે, જે સરકારની જવાબદારીમાં વધારો કરે છે. આ સાથે રોકાણકારોને વ્યાજ પણ ચૂકવવામાં આવે છે જે સરકાર પર નાણાકીય બોજ વધારે છે. સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ થી તેના દેવુંને ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (જીડીપી) રેશિયોમાં વ્યાપકપણે ઘટાડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આવી સ્થિતિમાં આવી યોજના ચાલુ રાખવાનો કોઈ અર્થ નથી. તેણે સોનાની આયાત ઘટાડવાનો તેનો પ્રારંભિક ઉદ્દેશ્ય પણ પૂરો કર્યો છે.
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ના બજેટમાં દેવું ઘટાડવા અંગે વિગતવાર યોજનાની જાહેરાત કરી શકે છે. સરકાર નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪માં ૫૮.૨ ટકાથી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં દેવું અને જીડીપી રેશિયો ઘટીને ૫૬.૮ ટકા થવાની અપેક્ષા રાખે છે. સીતારમણે આ વર્ષે જુલાઈમાં તેમના બજેટ ભાષણમાં કહ્યું હતું કે, ૨૦૨૧માં જાહેર કરાયેલી રાજકોષીય ખાધ ઘટાડવાના માળખાથી અર્થતંત્રને ઘણી મદદ મળી છે અને અમારું લક્ષ્ય રાજકોષીય ખાધને આવતા વર્ષે (૨૦૨૫-૨૬) જીડીપીના ૪.૫ ટકા સુધી ઘટાડવાનું છે. થી ઘટાડવા માટે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ થી, અમારો પ્રયાસ દર વર્ષે રાજકોષીય ખાધને એવી રીતે રાખવાનો છે કે કેન્દ્ર સરકારનું દેવું ઘટવાના માર્ગ પર રહે.
સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં એક પણ વખત સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ જારી કર્યા નથી પરંતુ સંપૂર્ણ બજેટમાં રૂ. ૧૮,૫૦૦ કરોડના ગોલ્ડ બોન્ડ જારી કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો હતો, જે વચગાળાના બજેટમાં રૂ. ૨૬,૮૫૨ કરોડના લક્ષ્યાંક કરતાં ઓછો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે છેલ્લે ૨૧ ફેબ્રુઆરીના રોજ રૂ. ૮,૦૦૮ કરોડના સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ જારી કર્યા હતા.
EY ઈન્ડિયાના મુખ્ય નીતિ સલાહકાર ડીકે શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે સરકારે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ જેવી યોજનાઓ ચાલુ રાખવાની જરૂર નથી. તેમણે કહ્યું, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની કિંમત વધી રહી છે અને તે વધુ વધી શકે છે. એકંદરે સરકારનું દેવું ન વધે તે જોવું જરૂરી છે.
સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સૌપ્રથમ નવેમ્બર ૨૦૧૫માં જારી કરવામાં આવ્યા હતા. આ પહેલનો હેતુ રિટેલ રોકાણકારોને ભૌતિક સોનાને બદલે ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો હતો. સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડની પાકતી મુદત ૮ વર્ષ છે અને તે પછી રોકાણકારોને સોનાની વર્તમાન બજાર કિંમત અનુસાર ચૂકવણી કરવામાં આવે છે. રોકાણકારોને ૫ વર્ષ પછી પણ આ બોન્ડ રિડીમ કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે.
વ્યક્તિગત રોકાણકારો અને હિંદુ અવિભાજિત પરિવારો વધુમાં વધુ ૪ કિલોગ્રામ સુધીના ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણ કરી શકે છે અને ટ્રસ્ટ અને અન્ય એવી સંસ્થાઓ નાણાકીય વર્ષમાં ૨૦ કિલો સુધીનું રોકાણ કરી શકે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૫-૧૬માં ગોલ્ડ બોન્ડની ફેસ વેલ્યુ પર ૨.૭૫ ટકા અને ત્યારપછીના વર્ષોમાં ૨.૫ ટકાના દરે વ્યાજ પણ આપવામાં આવે છે.
ઉપલબ્ધ તાજેતરના ડેટા અનુસાર, જ્ળ્૨૩ સુધીમાં કુલ રૂ. ૪૫,૨૪૩ કરોડના મૂલ્યના સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ જારી કરવામાં આવ્યા હતા અને માર્ચ ૨૦૨૩ના અંત સુધીમાં કુલ બાકી જવાબદારી વધીને રૂ. ૪.૫ લાખ કરોડ થઈ હતી. ઓગસ્ટમાં, આરબીઆઈએ સરકાર પર નાણાકીય બોજ ઘટાડવા માટે મે ૨૦૧૭ અને માર્ચ ૨૦૨૦ વચ્ચે જારી કરાયેલા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડના સમય પહેલા રિડેમ્પશનની સુવિધાની જાહેરાત કરી હતી.
(9:59 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
