નવી દિલ્હી :કેન્દ્રની મોદી સરકાર 'એક દેશ એક ચૂંટણી'ને લઈને સતત સક્રિય છે. સરકાર પણ આ માટે સતત કામ કરી રહી છે. સૂત્રોનું કહેવું છે કે સરકાર સંસદના ચાલુ શિયાળુ સત્રમાં જ 'એક દેશ એક ચૂંટણી' સંબંધિત બિલ લાવી શકે છે.

સરકાર સાથે જોડાયેલા સૂત્રોનું માનવું છે કે આ બિલને વિસ્તૃત ચર્ચા માટે સંસદની સંયુક્ત સમિતિને પણ મોકલવામાં આવી શકે છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે આ બિલ પર સર્વસંમતિ રચાય. આ માટે તમામ હોદ્દેદારો સાથે વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવશે. જેપીસી તમામ રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરશે. આ ઉપરાંત તમામ રાજ્યોની વિધાનસભાના વક્તાઓને પણ બોલાવી શકાય છે. આ અંગે દેશભરના પ્રબુદ્ધ લોકોની સાથે નાગરિક સમાજના અભિપ્રાય પણ લેવામાં આવશે.

અગાઉના કાર્યકાળ દરમિયાન, સરકારે સપ્ટેમ્બર 2023 માં આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના પર આગળ વધવા માટે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામ નાથ કોવિંદના નેતૃત્વમાં એક સમિતિની રચના કરી હતી. કોવિંદ સમિતિએ એપ્રિલ-મેમાં યોજાનારી લોકસભાની ચૂંટણીની જાહેરાત પહેલા માર્ચમાં સરકારને પોતાની ભલામણો સુપરત કરી હતી. કેન્દ્ર સરકારે થોડા સમય પહેલા સમિતિની ભલામણો સ્વીકારી હતી. તેના અહેવાલમાં સમિતિએ બે તબક્કામાં ચૂંટણી કરાવવાની ભલામણ કરી હતી.

સમિતિએ પ્રથમ તબક્કા હેઠળ લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજવાની ભલામણ કરી છે. જ્યારે બીજા તબક્કામાં સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણી યોજવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

સૂચિત બંધારણીય સુધારા બિલોમાંથી એક સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓને લોકસભા અને વિધાનસભા સાથે જોડવાનું હશે, જો કે આ માટે ઓછામાં ઓછા 50 ટકા રાજ્યોના સમર્થનની જરૂર પડશે.

જ્યારે 'એક દેશ એક ચૂંટણી' સંબંધિત બિલમાં વિધાનસભાઓનું વિસર્જન અને કલમ 327માં સુધારો કરવામાં આવશે અને તેમાં 'એક દેશ એક ચૂંટણી' શબ્દો સામેલ કરવામાં આવશે. આ માટે 50 ટકા રાજ્યોના સમર્થનની જરૂર નહીં પડે.

બંધારણીય રીતે, ચૂંટણી પંચ અને રાજ્યની ચૂંટણીઓ બંને અલગ સંસ્થાઓ છે. ચૂંટણી પંચે રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ, લોકસભા, રાજ્યસભા, રાજ્ય વિધાનસભાઓ અને રાજ્ય વિધાન પરિષદો માટે ચૂંટણીઓ યોજવાની હોય છે, જ્યારે રાજ્ય ચૂંટણી પંચ તેમના રાજ્યોમાં નગરપાલિકાઓ અને પંચાયતોની ચૂંટણીઓ યોજે છે.