નવી દિલ્હી :આ વાત છે ઝુબૈદા બેગમની. જેમને લગ્ન, છૂટાછેડા, પછી મહારાજાનો પ્રેમ અને પછી દુઃખદાયક મૃત્યુ. અભિનેત્રીની કહાની એવી છે કે વર્ષ 2001માં 'ઝુબૈદા' નામની ફિલ્મ પણ બની હતી જેમાં કરિશ્મા કપૂરે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મ તેમના પુત્ર ખાલિદ મોહમ્મદે લખી હતી. ઝુબૈદા બેગમના મૃત્યુના રહસ્યથી લઈને અન્ય ઘણા પાસાઓ આ ફિલ્મમાં બતાવવામાં આવ્યા હતા.

   ઝુબૈદાની દર્દનાક કહાની તેના જ ઘરેથી શરૂ થઈ હતી. જ્યારે તેના પિતાને ખબર પડી કે ઝુબૈદાના દિમાગમાં અભિનેત્રી બનવાનું સપનું વધી રહ્યું છે ત્યારે તેણે તેની પુત્રીના સપનાનું ગળું દબાવી દીધું. તેણે ગુસ્સામાં પોતાની દીકરી તરફ બંદૂક તાકી. એટલું જ નહીં, લગ્ન પણ ગોઠવી દેવામાં આવ્યા હતા. આ જ કારણ છે કે ઝુબૈદા બેગમે પોતાની કારકિર્દીમાં માત્ર એક જ ફિલ્મ 'ઉષા કિરણ' (1952) કરી હતી જેમાં ગીતા બાલીએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. પરંતુ આ ફિલ્મ પણ ક્યારેય રિલીઝ થઈ ન હતી. 

   ઝુબૈદાના જીવનમાં તેના પિતાનો ઘણો પ્રભાવ હતો. ઝુબૈદાનો જન્મ 1926માં હાલના મુંબઈના બોહરા શિયા મુસ્લિમ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા એક ફિલ્મ સ્ટુડિયોના માલિક હતા અને તેમની માતા પ્રખ્યાત ગાયિકા હતી. આવી સ્થિતિમાં ઝુબૈદાને ફિલ્મો, સિંગિંગ અને સિનેમાનું કલ્ચર તેના પરિવારમાંથી મળ્યું. આવી સ્થિતિમાં ઝુબૈદાના મનમાં પણ અભિનેત્રી બનવાનું સપનું જન્મ્યું હતું. પરંતુ ઝુબૈદાના પિતાને એ પસંદ નહોતું કે તેમની દીકરી ડાન્સ કરે, ગાવે કે ફિલ્મોમાં દેખાય. તેણે સેટ પર પહોંચીને ખિસ્સામાંથી પિસ્તોલ કાઢી. એટલો બધો ડ્રામા થયો કે શૂટિંગ બંધ થઈ ગયું. 

   આટલું જ નહીં નારાજ પિતાએ ઝુબૈદાના લગ્ન કરાવી દીધા. પછી શું ઝુબૈદાએ લગ્ન અને સંસાર સંભાળ્યો? એક પુત્ર ખાલિદ મોહમ્મદની માતા બની. પરંતુ ઝુબૈદાના જીવનમાં ફરી એક વાર તોફાન આવ્યું જ્યારે તેમના પતિએ પુત્રના જન્મ પછી કરાચી પરત ફરવાનું નક્કી કર્યું. પરંતુ ઝુબૈદાના પિતા ફરી એક વાર તેમની પુત્રી આટલી આગળ વધે તેવું ઈચ્છતા ન હતા. આ જીદ પર તેણે દીકરીને છૂટાછેડા આપી દીધા. છૂટાછેડા પછી ઝુબૈદા ખૂબ ભાંગી પડી હતી. પુત્રને તેના પિતાની ગેરહાજરીનો અનુભવ ન થાય તે માટે તેણે તેની તમામ શક્તિ તેના પુત્રને ઉછેરવામાં લગાવી દીધી. 

પછી મહારાજા ઝુબૈદા બેગમના જીવનમાં પ્રવેશ્યા. તે 1950નું વર્ષ હોવું જોઈએ. તે રાજવી પરિવારના લગ્નમાં ગઈ હતી. પછી ઘણા ગાયકોએ સ્ટેજ પર તેમની પ્રતિભા બતાવી. અચાનક ઝુબૈદા પણ સ્ટેજ પર ગઈ અને ગાવા લાગી. બધા ઝુબૈદા સામે જોઈ રહ્યા. બાલાના સુંદર અને મધુર અવાજથી બધા પ્રભાવિત થયા. તેમાંથી એક મારવાડ રાજ્યના મહારાજા હનવંત સિંહ હતા. જે ઝુબૈદાના અવાજ અને સુંદરતાના પ્રેમમાં પડી ગયા હતા. 

   બંને વચ્ચે વાતચીતનો સિલસિલો શરૂ થયો. બંને એકબીજાના પ્રેમમાં પડ્યા. પરંતુ ફરી એકવાર બંને વચ્ચે અનેક દુવિધાઓ સર્જાઈ હતી. સૌથી મોટી સમસ્યા એ હતી કે હનવંત સિંહ જોધપુરના રાજા હતા. તે ઉમેદ સિંહનો પુત્ર હતો. તો ઝુબૈદા મુસ્લિમ પરિવારમાંથી છે. તેની ઉપર હનવંત સિંહ પણ પરણેલા હતા. હવે આ સંબંધને બધાની ગ્રીન સિગ્નલ કેવી રીતે મળે અથવા ઝુબૈદાના પરિવારે આ સંબંધને કેવી રીતે સ્વીકારવો જોઈએ 

   પરંતુ બંનેએ લગ્ન કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ઝુબૈદા પણ મહારાજા માટે હિંદુ બનવા સંમત થઈ. 17 ડિસેમ્બર 1950ના રોજ 23 વર્ષની ઝુબૈદાએ મહારાજા હનવંત સિંહ સાથે હિંદુ રીતિ-રિવાજ મુજબ લગ્ન કર્યા હતા. હિંદુ ધર્મ અપનાવ્યો અને વિદ્યા રાણી નામ લીધું. પરંતુ આ બાબતે ઈતિહાસકારોમાં બે મત છે. કેટલાક કહે છે કે તે હિંદુ બની ગઈ હતી પરંતુ લગ્ન કર્યા ન હતા.

   બીજી તરફ, રાજવી પરિવારે ઝુબૈદાને તેમની વહુ તરીકે સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આવી સ્થિતિમાં, મહારાજાને પણ ઉમેદ ભવનમાં લગ્ન છોડીને જવું પડ્યું. ત્યારબાદ બંને મેહરાનગઢ કિલ્લામાં રહેવા લાગ્યા. શાહી પરિવાર હંમેશા ઝુબૈદાને શાહી ચર્ચાઓ, નિર્ણયો અને વસ્તુઓથી દૂર રાખતો હતો. બાદમાં, ઝુબૈદા અને મહારાજાને એક બાળક પણ થયું, જેનું નામ રાવ રાજા હુકુમ સિંહ હતું.

  પરંતુ માત્ર બે વર્ષ પછી, તેમના જીવનમાં ફરી વળાંક આવ્યો. ઝુબૈદા અને મહારાજાનું વિમાન દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ થયું હતું. ત્યાં, ઝુબૈદા-મહારાજાના મૃત્યુ પછી, તેમના પુત્ર રાવ રાજા હુકુમ સિંહનો ઉછેર રાજમાતાએ કર્યો. તેના લગ્ન થયા. પરિવાર પણ હસતો-રમતો હતો. પરંતુ વર્ષ 1981માં હુકુમ સિંહનું માથું કાપી નાખવામાં આવ્યું હતું. કોણે શું અને શા માટે કર્યું તે રહસ્ય આજે પણ ઉકેલાયું નથી