નવી દિલ્‍હી, તા.૧૮: સંસદીય પેનલે ખેડૂતોને આપવામાં આવતી યોજનાઓને સમર્થન આપવાની વાત કરી છે. જેમાં પીએમ કિસાન સન્‍માન નિધિને બમણી કરવા અને MSP પર કાયદાકીય ગેરંટી આપવાનું કહેવામાં આવ્‍યું છે. સંસદીય પેનલે કિસાન સન્‍માન નિધિને વર્તમાન રૂ. ૬૦૦૦થી વધારીને રૂ. ૧૨૦૦૦ કરવા જણાવ્‍યું છે. નોંધનીય છે કે ગયા વર્ષે હરિયાણા અને પંજાબના ખેડૂતોએ એમએસપીના મુદ્દે કેન્‍દ્ર સામે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. કોંગ્રેસના સાંસદ ચરણજીત સિંહ ચન્‍નીની અધ્‍યક્ષતાવાળી કળષિ, પશુપાલન અને ખાદ્ય પ્રક્રિયા પરની સ્‍થાયી સમિતિએ કળષિ અને ખેડૂતો મંત્રાલયની ગ્રાન્‍ટ્‍સ માટેની માંગણીઓ (૨૦૨૪-૨૫) પરના તેના પ્રથમ અહેવાલ (અઢારમી લોકસભા)માં આ ભલામણો કરી છે. કલ્‍યાણ. મંગળવારે લોકસભામાં તેની રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. સમિતિએ કળષિ અને ખેડૂત કલ્‍યાણ વિભાગનું નામ બદલીને ‘કળષિ, ખેડૂત અને ખેત મજૂર કલ્‍યાણ વિભાગ' કરવાની ભલામણ પણ કરી છે.

અહેવાલ મુજબ, સમિતિનું માનવું છે કે ખેડૂતોને આપવામાં આવતા મોસમી પ્રોત્‍સાહનો ભાડૂત ખેડૂતો અને ખેત મજૂરોને પણ આપવામાં આવી શકે છે. કમિટી કળષિ શાસનને સુવ્‍યવસ્‍થિત કરવા અને કળષિ ક્ષેત્રે કામ કરતા લોકોની વિવિધ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવાના મોટા પ્રયાસના ભાગરૂપે નામ બદલવાની ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે આનાથી ભારતમાં કળષિ વિકાસ માટે વધુ સમાવેશી અભિગમ તરફ દોરી જશે. સમિતિએ એવી પણ ભલામણ કરી છે કે વિભાગે વહેલી તકે કાનૂની ગેરંટી તરીકે ખેડૂતોને પ્‍લ્‍ભ્‍ લાગુ કરવા માટેનો રોડમેપ જાહેર કરવાની જરૂર છે.

સંસદીય સમિતિએ કળષિ સંબંધિત વેપાર નીતિની જાહેરાત કરતા પહેલા ખેડૂતોના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે સમિતિનું માનવું છે કે કળષિ પેદાશો પર આંતરરાષ્ટ્રીય આયાત-નિકાસ નીતિમાં ફેરફાર કરવાથી ખેડૂતોને નુકસાન થાય છે. સમિતિ ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે કે કળષિ ખર્ચ અને કિંમતો માટેના કમિશનની તર્જ પર કાયમી સંસ્‍થા/સંસ્‍થાની રચના કરવામાં આવે અને તેમાં કળષિ નિષ્‍ણાતોની સાથે ખેડૂતોના પ્રતિનિધિઓને સ્‍થાન આપવામાં આવે.

સમિતિએ ખેડૂતો અને ખેતમજૂરોની લોન માફ કરવાની યોજના શરૂ કરવાની પણ ભલામણ કરી છે. સમિતિએ કળષિ મજૂરોને લાંબા સમયથી બાકી રહેલા અધિકારો પ્રદાન કરવા માટે શકય તેટલી વહેલી તકે કળષિ મજૂરો માટે લઘુત્તમ જીવન વેતન માટે રાષ્ટ્રીય કમિશનની સ્‍થાપના કરવાની પણ ભલામણ કરી હતી. સમિતિએ એવી પણ ભલામણ કરી હતી કે સરકારે કેન્‍દ્ર સરકારની આરોગ્‍ય વીમા યોજના - પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્‍ય યોજના (PM–JAY) ની તર્જ પર ૨ હેક્‍ટર સુધીની જમીન ધરાવતા નાના ખેડૂતોને ફરજિયાત સાર્વત્રિક પાક વીમો પ્રદાન કરવાની શકયતા શોધવી જોઈએ.

નોંધનીય છે કે પીએમ-કિસાન યોજના હેઠળ, પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને દર ચાર મહિને સીધા લાભ ટ્રાન્‍સફર દ્વારા ત્રણ સમાન હપ્‍તાઓ (રૂ.૨,૦૦૦)માં વાર્ષિક રૂ.૬,૦૦૦ મળે છે. ભ્‍પ્‍-કિસાન યોજના, ૨૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૯ ના રોજ લોંચ કરવામાં આવી હતી, લોકસભા ચૂંટણી પહેલા, કેન્‍દ્ર તરફથી ૧૦૦ ટકા ભંડોળ પ્રાપ્‍ત થયું હતું. આ રકમ લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં સીધી ટ્રાન્‍સફર કરવામાં આવે છે.(