છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
અખાડાઃ મહાકુંભમાં મહત્વપૂર્ણ-આકર્ષણનું કેન્દ્ર
મુખ્ય ત્રણ વર્ગોમાં શૈવ અખાડા, વૈષ્ણવ અખાડા અને નિર્ગુણ અખાડાનો સમાવેશઃ પોતાના વિશિષ્ટ રિવાજો-પરંપરાનું કરે છે પાલનઃ આ વખતે કિન્નર અખાડો પણ પેશવાઇમાં જોડાશે
નવી દિલ્હી તા. ૧૭: આગામી ૧૩ જાન્યુઆરીથી પ્રયાગરાજમાં મહા કુંભનું આયોજન થવા જઈ રહ્યું છે, સમગ્ર વહીવટીતંત્ર તેને યાદગાર બનાવવામાં વ્યસ્ત છે. ઉલ્લેખનીય છે કે મહાકુંભ મેળો ૧૩ થી ૨૬ ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલશે. દરેક કુંભની વિશેષતા સાધુઓનો અખાડો છે. ધર્મના આ કાર્યમાં આ અખાડાઓની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
મહા કુંભ, અર્ધ કુંભ કે કુંભમાં અખાડાઓનું આટલું મહત્વ શા માટે છે?
મહા કુંભ મેળો પણ ભારતીય સંસ્કળતિ અને શાશ્વત પરંપરાઓનું જીવંત ઉદાહરણ છે. આ પ્રસંગમાં અખાડાઓની ભૂમિકા સૌથી મહત્વની છે, તેમના વિના આ પ્રસંગની કલ્પના પણ કરી શકાતી નથી.
અખાડાઓ ભારતીય સંત સમાજના સંગઠિત સ્વરૂપને પ્રતિબિંબિત કરે છે અને ભક્તિના સારનો પ્રચાર કરે છે અખાડાઓ મૂળભૂત રીતે સંતો અને ઋષિઓના જૂથો છે જેઓ પ્રાચીન કાળથી ધર્મ, તપસ્યા અને યોગનો પ્રચાર કરી રહ્યા છે અને તેથી જ તેઓ અત્યંત પૂજનીય છે.
મહા કુંભ દરમિયાન, અખાડાઓનું મહત્વ વધી જાય છે કારણ કે આ પ્રસંગ સંત સમુદાય માટે એક મેગા કોન્ફરન્સ જેવો છે, જ્યાં તેઓ સામાન્ય લોકો સાથે તેમની પરંપરાઓ અને ઉપદેશો શેર કરે છે. મહા કુંભમાં અખાડાઓની ભૂમિકા મહાકુંભમાં સૌથી મોટું આકર્ષણ શાહી તાાનની ઉજવણી છે. અખાડા પોતે આ કાર્યક્રમનું નેતળત્વ કરે છે. વિવિધ અખાડાઓના સાધુ અને સંતો તેમના અનુયાયીઓ સાથે પવિત્ર ગંગા, યમુના અને સરસ્વતીના સંગમમાં સ્નાન કરે છે. જે અખાડાઓની એકતા અને તેમના પર ભક્તોના વિશ્વાસનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
મહાકુંભ દરમિયાન, અખાડાના સાધુઓ ધાર્મિક ઉપદેશ, યોગ શિક્ષણ અને ધ્યાન દ્વારા સામાન્ય લોકોને આંતરિક શાંતિ અને આધ્યાત્મિક પ્રગતિનો માર્ગ બતાવે છે.
અખાડાઓને ભારતીય ધાર્મિક પરંપરાઓના સંરક્ષક માનવામાં આવે છે. મહાકુંભ દ્વારા તેઓ તેમની પરંપરાઓ અને રિવાજોને વ્યાપકપણે લોકો સુધી પહોંચાડવાનું કામ કરે છે.
અખાડાઓ ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વહેંચાયેલા છે. શૈવ અખાડા - જેઓ ભગવાન શિવના ઉપાસક છે. વૈષ્ણવ અખાડા - જેઓ ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરે છે. નિર્ગુણ અખાડા - જેઓ નિર્ગુણ બ્રહ્માની ઉપાસનામાં તલ્લીન રહે છે.
જેમાં જુના અખાડા, નાગા અખાડાનો સમાવેશ થાય છે. નિરંજની અખાડા, મહાનિર્વાણી અખાડા મુખ્ય છે. દરેક અખાડા તેના પોતાના વિશિષ્ટ રિવાજો અને પરંપરાઓનું પાલન કરે છે. આ વખતે કિન્નર અખાડા પણ પેશવાઈમાં જોડાયા છે.
નાગા સાધુઓની જેમ, કેટલાક અખાડાઓ પણ યુદ્ધ પરંપરાઓને આગળ ધપાવે છે, તેઓ તેમના સભ્યોને શારીરિક યુદ્ધ અને પવિત્ર સ્થળોની સુરક્ષા માટે પણ તૈયાર કરે છે, તેથી અખાડા વિના મહાકુંભ, અર્ધ કુંભ અથવા કુંભનો મેળો અધૂરો છે.
(3:24 PM IST)
