નવી દિલ્હી. 21 ડિસેમ્બરે જેસલમેરમાં યોજાનારી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં જીવન અને સ્વાસ્થ્ય વીમાની ખરીદી પર 18 ટકા GSTમાંથી રાહત આપવામાં આવશે તે નિશ્ચિત છે. જો કે, આ રાહત પૂરી થશે કે કેમ તે અંગે શંકા છે, કારણ કે જો જીવન અને આરોગ્ય વીમાની તમામ પ્રકારની ખરીદીને GSTમાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવે તો કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંનેને હજારો કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન વેઠવું પડશે.

   કેન્દ્ર દ્વારા પ્રાપ્ત થતી આવકમાં રાજ્યનો પણ હિસ્સો છે. તેથી, માત્ર અમુક મર્યાદા સુધીના સ્વાસ્થ્ય વીમાની ખરીદીને જ GSTમાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિ મળી શકે છે. આ મર્યાદા પાંચ લાખ સુધીની હોઈ શકે છે. તે જ સમયે, વૃદ્ધો દ્વારા સ્વાસ્થ્ય વીમાની કોઈપણ વ્યક્તિગત ખરીદીને GSTમાંથી મુક્તિ મળી શકે છે

    જીવન વીમાની વ્યક્તિગત ખરીદીને GSTમાંથી મુક્તિ મળી શકે છે, પરંતુ જીવન અને આરોગ્ય વીમાની જૂથ ખરીદી પર GST દર 18 ટકાથી ઘટાડીને 12 અથવા પાંચ ટકા કરવામાં આવી શકે છે. વીમાના નવીકરણ પર દરમાં રાહત મળી શકે છે. અગાઉની GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં, જીવન અને આરોગ્ય વીમા પર GST નાબૂદ કરવાની બાબતને પ્રધાનોના જૂથ (GoM) ને સંદર્ભિત કરીને કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ન હતો 

   જીઓએમને લગભગ 150 ઉત્પાદનો પર GST દરોને તર્કસંગત બનાવવા અંગે પણ રિપોર્ટ કરવા કહેવામાં આવ્યું હતું. આ વસ્તુઓમાં ફૂટવેર અને કપડાંનો પણ સમાવેશ થાય છે. આવી ઘણી વસ્તુઓ છે જેના માટે કાચા માલ અને તૈયાર વસ્તુઓના GST દરોમાં ઘણો તફાવત છે, જેના કારણે ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ લેવા અને આપવા બંનેમાં સમસ્યાઓ છે. 

    સૂત્રોનું કહેવું છે કે GOM આવતા શનિવારે કાઉન્સિલની બેઠકમાં તેનો રિપોર્ટ રજૂ કરશે, પરંતુ કાઉન્સિલ તેના પર તાત્કાલિક કોઈ નિર્ણય લઈ શકે નહીં. કારણ કે જીઓએમમાં માત્ર પાંચ-સાત રાજ્યોના મંત્રીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. તેથી, અન્ય રાજ્યો જીઓએમના નિર્ણયને સ્વીકારે તે જરૂરી નથી. કાઉન્સિલમાં નિર્ણય લેવા માટે દરેક રાજ્યની સંમતિ જરૂરી છે.

   સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આવી સ્થિતિમાં આવતા શનિવારે લગભગ 150 વસ્તુઓના જીએસટી દરને તર્કસંગત બનાવવા અંગે નિર્ણય લેવો મુશ્કેલ છે. દરોને તર્કસંગત બનાવવામાં સૌથી મોટી અડચણ એ હોઈ શકે છે કે કોઈ પણ રાજ્ય આવકના નુકસાનને કારણે દર ઘટાડવા માટે ઝડપથી સંમત થશે નહીં. જ્યાં GSTના દરો વધારવાની ભલામણ છે, તે સરળતાથી સ્વીકારી શકાય છે કારણ કે તેનાથી રાજ્યોને આવકમાં ફાયદો થશે.

   GoM એ તમાકુ ઉત્પાદનો પર GST દર 28 થી વધારીને 35 ટકા કરવાની ભલામણ કરી છે. આ ભલામણને મંજૂરી મળી શકે છે, પરંતુ કાઉન્સિલ આવતા શનિવારે રાજ્યો સમક્ષ આ ભલામણ પર ચર્ચા કરશે. કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ GST કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ છે