GST કાઉન્સિલની 55મી બેઠક રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ હતી. બેઠકમાં આગામી બજેટ અને GST સંબંધિત ઘણી દરખાસ્તો અને જોગવાઈઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

કાઉન્સિલની બેઠકમાં ટર્મ ઈન્સ્યોરન્સ, લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ અને હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ પર ટેક્સ ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ રાજ્યોના વિરોધને કારણે મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે. કાઉન્સિલે મંત્રીઓને આનો વધુ અભ્યાસ કરવા જણાવ્યું છે. હવે આગામી બેઠકમાં નિર્ણય લેવામાં આવશે. રાજ્યો પેટ્રોલ અને ડીઝલને GSTના દાયરામાં લાવવા માટે સંમત થયા નથી.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બેઠક બાદ મીડિયા બ્રીફિંગમાં નિર્ણયો વિશે માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે દેશની બહાર સામાન મોકલનારા સપ્લાયર્સ પર લાદવામાં આવતા વળતર ઉપકરને ઘટાડવા પર સહમતિ બની છે. તેનાથી નિકાસકારોની કાર્યકારી મૂડીમાં વધારો થશે.

ફોર્ટિફાઇડ ચોખાના દાણા પર જીએસટી દર ઘટાડીને પાંચ ટકા કરવામાં આવ્યો છે. મીઠું ચડાવેલું પોપકોર્ન પર 5 ટકા GST લાગશે. જો તે સુગર કોટેડ (કેરેમેલાઇઝ્ડ) હશે તો તેના પર 18 ટકા જીએસટી લાગશે. ખેડૂત દ્વારા કાળા મરી અને કિસમિસના સપ્લાય પર કોઈ GST વસૂલવામાં આવશે નહીં. તે જ સમયે, 50 ટકા ફ્લાય એશ ધરાવતા ACC બ્લોક્સ પર 12 ટકા GST લાદવામાં આવશે.જો કોઈ વ્યક્તિ સેકન્ડ હેન્ડ કાર વેચે છે તો તેના પર કોઈ ટેક્સ નહીં લાગે. પરંતુ જો તમે કંપની દ્વારા કાર વેચો છો, તો તમારે 18 ટકા GST ચૂકવવો પડશે. આ GST યુઝ્ડ ઈલેક્ટ્રોનિક વાહનો પર પણ લાગુ થશે. સરફેસ ટુ એર મિસાઈલ પર IGST મુક્તિ વધારવામાં આવશે.

મંત્રીઓના જૂથે અન્ય ઘણી દરખાસ્તો કરી છે. આ દરખાસ્તોમાં સિગારેટ અને તમાકુ પર જીએસટી દર વધારીને 35 ટકા કરવાનો સમાવેશ થાય છે. 1500 રૂપિયા સુધીની કિંમતના કપડા પર 5 ટકા GST, 10,000 રૂપિયા સુધીની કિંમતના કપડાં પર 18 ટકા GST અને તેનાથી વધુ કિંમતના કપડાં પર 28 ટકા GSTનો પ્રસ્તાવ છે. બેઠકમાં 15,000 રૂપિયાથી વધુ કિંમતના જૂતા અને 25,000 રૂપિયાથી વધુ કિંમતની કાંડા ઘડિયાળ પર 28 ટકા GSTની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

• ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ દ્વારા ફૂડ ઓર્ડર કરવા માટે ડિલિવરી ચાર્જ પર GST ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે.
• પેકેજ્ડ અને લેબલવાળા રેડી ટુ ઈટ નાસ્તા પર 12% GST લાગશે. જ્યારે કેરેમેલાઇઝ્ડ પોપકોર્ન પર 18% GST લાગશે.
• મીઠું અને મસાલા અને તૈયાર પોપકોર્ન પર 5 ટકા ટેક્સ લાગશે. પરંતુ શરત એ છે કે તે પ્રી-પેક અને લેબલ ન હોવું જોઈએ.
• એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ને GSTના દાયરામાં લાવવાના કેન્દ્રના પ્રસ્તાવનો રાજ્યોએ વિરોધ કર્યો હતો. રેન્જમાં આવતાં, હવાઈ મુસાફરી સસ્તી થઈ હોત.
• હવે કોઈ પણ કંપની દ્વારા ઈવી સહિત જૂની કારના વેચાણ પર 12%ને બદલે 18% GST વસૂલવામાં આવશે.

જીવન અને આરોગ્ય વીમાની ખરીદી પર 18 ટકા જીએસટીમાં રાહત માટે આપણે વધુ રાહ જોવી પડશે. બેઠકમાં આ બંને વીમાની ખરીદી પર જીએસટીમાં ઘટાડા અંગે કોઈ નિર્ણય લઈ શકાયો નથી. કાઉન્સિલની છેલ્લી ત્રણ બેઠકોમાં આ મુદ્દે ચર્ચા થઈ છે, પરંતુ કોઈ નિર્ણય લેવાયો નથી. મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ વતી જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ મુદ્દે રચાયેલા મંત્રીઓના જૂથ (GoM)ને આ મુદ્દે ઈન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (IRDAI) તરફથી કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો નથી, તેથી કોઈ નિર્ણય લઈ શકાય નહીં. તેના પર. હવે IRDAI પહેલા તેના મંતવ્યો GOM ને આપશે અને પછી નિર્ણય માટે GOM કાઉન્સિલ સમક્ષ મુદ્દો મૂકશે.

નાણામંત્રીએ કહ્યું કે કાઉન્સિલની બેઠકમાં કેન્દ્ર દ્વારા વિમાનમાં વપરાતા એર ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ને GSTના દાયરામાં લાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ રાજ્યોએ આ માટે તેમની સંમતિ આપી ન હતી. રાજ્યોએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એટીએફ પર વેટ તરીકે વસૂલવાનો અધિકાર માત્ર રાજ્યો પાસે જ રહેવો જોઈએ. જો ATFને GST હેઠળ લાવવામાં આવે તો તેના પર ઓછો ટેક્સ લાગશે, જેનાથી હવાઈ મુસાફરી સસ્તી થઈ શકે છે.

GST કાઉન્સિલની બેઠક જેસલમેરની એક ફાઈવ સ્ટાર હોટલમાં બે સત્રમાં યોજાઈ હતી. જેમાં કેન્દ્રીય નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરી સાથે ગોવા, હરિયાણા, જમ્મુ અને કાશ્મીર, મેઘાલય, ઓડિશાના મુખ્યમંત્રીઓ અને અરુણાચલ પ્રદેશ, બિહાર, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, તેલંગાણાના નાયબ મુખ્યમંત્રીઓ અને આર્થિક બાબતો અને ખર્ચના સચિવો હાજર રહ્યા હતા. વિભાગો અને નાણા મંત્રાલય હાજર રહ્યા હતા. રાજસ્થાનમાં બીજી વખત આ બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રથમ બેઠક ઉદયપુરમાં થઈ હતી.