નવી દિલ્હી તા.૭ : મ્યાનમારમાં વર્ષ 2024માં તેની કઠોળની નિકાસમાં નોંધપાત્ર વધારો 18 લાખ ટનથી વધુ થયો હતો. નિકાસમાં 8.90 લાખ ટન અડદ, 3.13 લાખ ટન તુવેર અને 6.02 લાખ ટન મગનો સમાવેશ થાય છે. ભારત અડદનું પ્રાથમિક બજાર રહ્યું છે, જેની અહીં વધુ માંગ છે અને મ્યાનમાર આ જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા તેનું ઉત્પાદન વધારવાનું ચાલુ રાખે છે. મ્યાનમારની તુવેરની નિકાસ પણ ભારત પર ખૂબ નિર્ભર છે, જે આ દાળની મ્યાનમારની કુલ નિકાસના 90% જેટલી આયાત કરે છે. નિકાસના સમયની દ્રષ્ટિએ, મે મહિનામાં સૌથી વધુ શિપમેન્ટ થયું હતું, જેમાં 1.03 લાખ ટન અડદ, 41 હજાર ટન તુવેર અને 95 હજાર ટન મગની શિપમેન્ટ કરવામાં આવી હતી. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારતમાં મગ પર પ્રતિબંધ છે, પરંતુ મ્યાનમાર હજુ પણ અન્ય દેશોમાં તેની નિકાસ કરે છે. મ્યાનમારમાં કઠોળનું ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે, ખાસ કરીને વાવણી પછી અનુકૂળ હવામાનને કારણે, પાકની ઉપજ પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવે છે, જે અહેવાલ સામાન્ય છે. ભારતમાં તુવેરના વધુ સારા સ્થાનિક ઉત્પાદનને કારણે આ કઠોળના ભાવ પર દબાણ આવ્યું છે, જેનાથી વેપારની ગતિશીલતાને અસર થઈ છે.