અમેરિકાના લ્યુઇસિયાનામાં H5N1 બર્ડ ફ્લૂથી એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું
છે. દેશમાં બર્ડ ફ્લૂથી સંબંધિત આ પ્રથમ મૃત્યુ છે. 65 વર્ષીય વ્યક્તિને
13 ડિસેમ્બરે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેને પહેલેથી જ કેટલીક
ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ હતી, જેના કારણે બર્ડ ફ્લૂથી તેનું મૃત્યુ
થવાનું જોખમ વધી ગયું હતું.

લ્યુઇસિયાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થ (એલડીએચ) એ પુષ્ટિ કરી કે તે માણસ
તેના ઘરે આવેલા જંગલી પક્ષીઓના ટોળાના સંપર્કમાં આવ્યા પછી બીમાર પડ્યો
હતો. આરોગ્ય વિભાગે તપાસ બાદ કહ્યું કે H5N1ના માનવ-માણસ કે અન્ય કેસના
કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી. લ્યુઇસિયાનામાં અત્યાર સુધીનો આ એકમાત્ર કેસ છે.

H5N1 બર્ડ ફ્લૂનો પ્રકોપ 2021 થી યુ.એસ.માં જંગલી પક્ષીઓ અને મરઘીઓમાં
ફેલાયો છે. વર્ષ 2024 માં, આ વાયરસ પ્રથમ વખત દૂધની ગાયોમાં જોવા મળ્યો
હતો. H5N1 ત્યારથી યુ.એસ.માં ઓછામાં ઓછા 66 લોકોને ચેપ લાગ્યો છે,
જેમાંથી મોટા ભાગના ચેપગ્રસ્ત ગાય અથવા ચિકનના સીધા સંપર્કમાં આવ્યા હતા.
આ પ્રકારના વાયરસ પક્ષીઓમાં ફેલાતા D1.1 જીનોટાઈપ સાથે મેળ ખાતા હતા અને
ગાયમાં ફેલાતા B3.13 જીનોટાઈપ સાથે મેળ ખાતા નથી.

2022 દરમિયાન H5N1 વાયરસનો પ્રકોપ માત્ર પક્ષીઓ પૂરતો મર્યાદિત ન હતો,
પરંતુ શિયાળ, બિલાડી, કૂતરા અને પ્રાણી સંગ્રહાલયના સસ્તન પ્રાણીઓમાં પણ
ચેપ જોવા મળ્યો હતો. શિયાળ, મિંક અને બોબકેટ્સ સહિત યુ.એસ.ના કેટલાક
રાજ્યો અને કેનેડામાં વિવિધ પ્રાણીઓમાં HPAI H5N1 વાયરસ પણ મળી આવ્યા છે.

આ સિવાય સ્પેન અને ચીન જેવા દેશોમાં પણ પોલ્ટ્રી ફાર્મમાં કામ કરતા
કામદારોમાં H5N1 ચેપના કેસ નોંધાયા છે. 2022 દરમિયાન સ્પેનમાં મરઘાં
કામદારોમાં H5N1 ચેપના બે કેસ હતા, જેમાંથી એક એસિમ્પટમેટિક હતો.

1997માં, H5N1 વાયરસનો પ્રકોપ હોંગકોંગમાં જોવા મળ્યો હતો. યુએસ સરકારની
સત્તાવાર વેબસાઈટ NLMના રિપોર્ટ અનુસાર, આ વાયરસે પહેલીવાર 18 લોકોને ચેપ
લગાવ્યો હતો, જેમાંથી છ લોકોના મોત થયા હતા. આ પ્રથમ વખત હતો જ્યારે H5N1
વાયરસે મનુષ્યોને ચેપ લગાવ્યો હતો, જેનાથી આ વાયરસનો ખતરો વધુ ઊંડો બન્યો
હતો.

મુખ્યત્વે પક્ષીઓ દ્વારા ફેલાય છે, જે જંગલી પક્ષીઓ અને મરઘાંમાંથી
મનુષ્ય સુધી પહોંચે છે. જ્યારે વાયરસ પ્રથમ વખત હોંગકોંગમાં જોવા મળ્યો
હતો, ત્યારે તે ચિકન અને અન્ય મરઘાંમાં ઝડપથી ફેલાયો હતો. આ પછી
મનુષ્યોમાં સંક્રમણની ઘટનાઓ સામે આવી. H5N1 વાયરસ સંક્રમિત પક્ષીઓ સાથે
કામ કરવાથી અથવા સ્પર્શ કરવાથી સંક્રમિત થઈ શકે છે. આમ આ વાયરસ પોલ્ટ્રી
માર્કેટ અને ફાર્મમાં ઝડપથી ફેલાય છે.

વાયરસના ફેલાવાને રોકવા અને તેને દૂર કરવા માટે, હોંગકોંગમાં તમામ મરઘાં
બજારો અને ચિકન ફાર્મને ડિસેમ્બર 1997માં બંધ કરીને સાફ કરવામાં આવ્યા
હતા. આ પગલું તે સમયે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયું, કારણ કે તેના દ્વારા
વાયરસના વધુ ફેલાવાને રોકી શકાય છે.

સસ્તન પ્રાણીઓ અને મરઘાં ફાર્મના સંપર્ક દ્વારા માનવોમાં H5N1 વાયરસનો
ફેલાવો આબોહવા પરિવર્તન અને પર્યાવરણીય ફેરફારોને કારણે વધુ ચિંતાજનક બની
ગયો છે. આ ઘટના માત્ર અમેરિકા પુરતી સીમિત નથી પરંતુ તેની અસર વિવિધ
દેશોમાં પણ જોવા મળી રહી છે.