નવી દિલ્‍હી, તા.૧૩: નવા વર્ષમાં, સરકાર ભારતીય સશષા દળોને મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ સંરક્ષણ સોદો કરવા જઈ રહી છે. સશષા દળોની ફાયરપાવર વધારવાની લાંબા ગાળાની યોજનાના ભાગ રૂપે, સરકાર ૩૧ માર્ચે પૂરા થતા આ નાણાકીય વર્ષ પહેલાં ફાઇટર જેટ, સબમરીન, હેલિકોપ્‍ટર અને આર્ટિલરી માટે ઓછામાં ઓછા ચાર મોટા સંરક્ષણ સોદા પર હસ્‍તાક્ષર કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ સોદાઓનું કુલ મૂલ્‍ય ૧.૫ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે.આ યોજના ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની તાકાત અને લડાઇ ક્ષમતા વધારવાના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે.

૨૬ રાફેલ મરીન ફાઇટર પ્‍લેન ડીલઃ સંરક્ષણ સૂત્રોએ ટાઇમ્‍સ ઓફ ઇન્‍ડિયાને જણાવ્‍યું હતું કે પ્રથમ સોદો ફ્રાન્‍સ સાથે લગભગ ૬૩,૦૦૦ કરોડ રૂપિયામાં ૨૬ રાફેલ-મરીન ફાઇટર જેટના સીધા સંપાદન માટે થશે. આ સ્‍વદેશી વિમાનવાહક જહાજ INS વિક્રાંતના ડેક પરથી કાર્યરત થશે.

આ ઓર્ડરમાં નૌકાદળ માટે ૨૨ સિંગલ-સીટ સી જેટ અને ચાર ટ્‍વીન-સીટ ટ્રેનર એરક્રાફટ, શષાો, સિમ્‍યુલેટર, ક્રૂ તાલીમ અને પાંચ વર્ષનો પ્રદર્શન-આધારિત લોજિસ્‍ટિક્‍સ સપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે, ઉપરાંત ભારતીય વાયુસેનામાં પહેલાથી જ સામેલ કરાયેલા એરક્રાફટનો પણ સમાવેશ થાય છે. સૂત્રોએ જણાવ્‍યું હતું કે, ૩૬ રાફેલના સ્‍પેરપાર્ટ્‍સનો સોદો હવે વડા પ્રધાનના નેતૃત્‍વ હેઠળની કેબિનેટ કમિટી ઓન સિક્‍યુરિટી (CCS) દ્વારા અંતિમ મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવશે.

ફ્રાન્‍સ સાથે ૩૮ હજાર કરોડનો સોદોઃ ફ્રાન્‍સ સાથે બીજો મોટો સોદો ૩૮,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો હશે. આમાં ત્રણ વધારાની સ્‍કોર્પીન ડીઝલ-ઇલેક્‍ટ્રિક સબમરીનનો સોદો શામેલ હશે. તેમાં પાણીની અંદર લાંબા સમય સુધી ટકી રહેવા માટે હવા-સ્‍વતંત્ર પ્રોપલ્‍શન (AIP) હશે. તેનું નિર્માણ મુંબઈના માઝગાંવ ડોક્‍સ (MDL) ખાતે કરવામાં આવશે.

ત્રણ નવી બોટ - જેમાંથી પહેલી ૨૦૩૧ સુધીમાં પૂર્ણ થશે. ત્‍યારબાદ, બે વધુ બોટ - એક-એક વર્ષના અંતરાલ પર - ૨૩,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુના ‘પ્રોજેકટ-૭૫' હેઠળ MDL ખાતે પહેલેથી જ બનાવવામાં આવી રહેલી છે સ્‍કોર્પીન અથવા કલવરી-ક્‍લાસ સબમરીનમાં જોડાશે.

પીએમ મોદી કમિશન કરશેઃ છઠ્ઠી સબમરીન ‘વાગશીર' ૧૫ જાન્‍યુઆરીએ પ્રધાનમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદી દ્વારા ગાઇડેડ-મિસાઇલ ડિસ્‍ટ્રોયર સુરત અને સ્‍ટીલ્‍થ ફ્રિગેટ નીલગિરી સાથે કાર્યરત થવાનું છે. એક સૂત્રએ જણાવ્‍યું હતું કે સીસીએસ આ મહિનાના અંત પહેલા રાફેલ સોદાને મંજૂરી આપે તેવી શક્‍યતા છે. ત્‍યારબાદ ટૂંક સમયમાં સ્‍કોર્પીન સોદો મંજૂર કરવામાં આવશે. આકસ્‍મિક રીતે, મોદી ૧૧ અને ૧૨ ફેબ્રુઆરીએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્‍ટેલિજન્‍સ સમિટ માટે ફ્રાન્‍સની મુલાકાતે જવાના છે.

સ્‍વદેશી પ્રચંદ હેલિકોપ્‍ટર ડીલઃ અન્‍ય બે મોટા સોદા ૧૫૬ સ્‍વદેશી પ્રચંડ લાઇટ કોમ્‍બેટ હેલિકોપ્‍ટર માટે છે. તેમની કિંમત આશરે રૂ. ૫૩,૦૦૦ કરોડ છે. ઉપરાંત, ૩૦૭ સ્‍વદેશી એડવાન્‍સ્‍ડ ટોવ્‍ડ આર્ટિલરી ગન સિસ્‍ટમ્‍સ (ATAGS) ની કિંમત ૮,૫૦૦ કરોડ રૂપિયા છે. હિન્‍દુસ્‍તાન એરોનોટિક્‍સ લિમિટેડ દ્વારા ૧૫૬ નવા પ્રચંડ હેલિકોપ્‍ટર (૯૦ સેના માટે, ૬૬ ભારતીય વાયુસેના માટે) બનાવવામાં આવશે.

આ હેલિકોપ્‍ટર સિયાચીન ગ્‍લેશિયર અને પૂર્વી લદ્દાખ જેવા ઊંચાઈવાળા વિસ્‍તારોમાં આક્રમક કામગીરી કરવા સક્ષમ છે. ૧૫૬ હેલિકોપ્‍ટર ૨૦૨૨ માં હસ્‍તાક્ષર કરાયેલા ૩,૮૮૭ કરોડ રૂપિયાના કરાર હેઠળ પહેલાથી જ સામેલ કરાયેલા ૧૫ આવા હેલિકોપ્‍ટર (૧૦ IAF અને પાંચ આર્મી) માં જોડાશે.

ભારત ફોર્જ અને ટાટા વચ્‍ચે કરાર પર હસ્‍તાક્ષરઃ DRDO દ્વારા ડિઝાઇન અને વિકસિત, ATAGS, જે ૪૮ કિલોમીટર સુધીની રેન્‍જ ધરાવે છે તેવું કહેવાય છે, તેનું ઉત્‍પાદન ભારત ફોર્જ અને ટાટા એડવાન્‍સ્‍ડ સિસ્‍ટમ્‍સ દ્વારા કરવામાં આવશે. ભારત ફોર્જ L-૧ (સૌથી ઓછી બોલી લગાવનાર) તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. તે ૬૦પ્‍ બંદૂકોનું ઉત્‍પાદન કરશે, જયારે ટાટા બાકીના ૪૦%નું ઉત્‍પાદન કરશે.

ભવિષ્‍યમાં ૩૦૭ ATAGS નો ઓર્ડર વધવાની શક્‍યતા છે કારણ કે સેના ‘વધુ અદ્યતન સંસ્‍કરણો' શામેલ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે, જેનાથી કુલ જરૂરિયાત ૧,૫૮૦ થઈ જશે. ‘આ નાણાકીય વર્ષમાં ચારેય સોદા પર હસ્‍તાક્ષર કરવાનો ધ્‍યેય છે,' અન્‍ય એક સૂત્રએ જણાવ્‍યું.

ખરીદીની સમયરેખા ઘટાડવા, પ્રક્રિયાઓને સુવ્‍યવસ્‍થિત કરવા અને સમાન તક પૂરી પાડવા માટે સંરક્ષણ સંપાદન પ્રક્રિયા-૨૦૨૦ માં સુધારો કરવા માટે પણ કામ ચાલી રહ્યું છે.