૪૦ કરોડ શ્રધ્ધાળુઃ ૨પ૦૦૦ કરોડની કમાણીઃ ૨૦૦ અબજની ઈકોનોમી
પ્રયાગરાજ મહાકુંભ મેળાનો આજથી દબદબામર્યો પ્રારંભ :વિવિધ કંપનીઓ ૩૦૦૦ કરોડ ખર્ચ કરશેઃ ૧,૬૦,૦૦૦ ટેન્ટઃ ૪પ૦૦૦ પોલીસ કર્મચારી ડયુટી પરઃ ૧૦,૦૦૦ CCTV કેમેરા
પ્રયાગરાજ, તા.૧૩: પ્રયાગરાજમાં સંગમ નદીના કિનારે ૪૫ દિવસનો મહા કુંભ મેળો આજથી શરુ થયો છે અને ૪૫ દિવસ સુધી ચાલશે. મહાકુંભના પહેલા દિવસે લગભગ દસ લાખ શ્રદ્ધાળુઓ આવવાની અપેક્ષા છે. ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ૧૩ જાન્યુઆરીથી ૨૬ ફેબ્રુઆરી વચ્ચે ૪૦ કરોડ મુલાકાતીઓના આગમનનો અંદાજ લગાવ્યો છે. એવો અંદાજ છે કે મહાકુંભ ૨૦૨૫ સરકાર માટે ૨૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની આવક પેદા કરી શકે છે, જે ઉત્તર પ્રદેશના અર્થતંત્રને ૨ ટ્રિલિયન રૂપિયા એટલે કે ૨૦૦ અબજ રૂપિયાનો આર્થિક લાભ આપી શકે છે. આ કાર્યક્રમથી સ્થાનિક સ્વ-સહાય જૂથો, કારીગરો, હોટેલિયરો, હોમસ્ટે માલિકો, રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકો અને ખાદ્ય વિક્રેતાઓને લાભ થવાની અપેક્ષા છે, જેમાં ડાબર, મધર ડેરી અને ITC જેવી મુખ્ય બ્રાન્ડ્સ રૂ. ૩,૦૦૦ કરોડ ખર્ચ કરશે એવો અંદાજ છે.
સત્તાવાર અંદાજ મુજબ ૨૦૧૯ના કુંભમાં ૨૪ કરોડ ભક્તોએ હાજરી આપી હતી, જયારે ૨૦૧૩ના પૂર્ણ કુંભ, જે તે સમયે અલ્હાબાદ તરીકે ઓળખાતું હતું, તેમાં ૧૨ કરોડ ભક્તોએ હાજરી આપી હતી. ૨૦૧૬ના ઉજ્જૈન કુંભ (સિંહસ્થ)માં ૭.૫ કરોડ ભક્તોએ હાજરી આપી હતી.
ઉત્તર પ્રદેશમાં આદિત્યનાથના નેતૃત્વ હેઠળની ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) સરકારે મહાકુંભ માટે માળખાગત સુવિધાઓથી લઈને સ્વચ્છતા સુધીના ૫૪૯ પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કર્યા છે, જેનો ખર્ચ લગભગ ૬,૯૦૦ કરોડ છે. ૨૦૧૯ માં, તેણે રૂ.૩,૭૦૦ કરોડના ખર્ચે ૭૦૦ પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કર્યા. મહાકુંભ મેળો કોઈપણ અનિચ્છનીય ઘટના વિના સંપન્ન થાય તે માટે રાજય સરકારે વિસ્તૃત વ્યવસ્થા કરી છે. મેળાનું સફળ સંચાલન એ ઼૧ ટ્રિલિયન અર્થતંત્ર બનવાના તેના ઉદ્દેશ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે ‘બ્રાન્ડ અપ'ના નિર્માણની વાર્તાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
મહા કુંભ મેળો એટલો પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે જાન્યુઆરી ૨૦૨૪ માં અયોધ્યામાં ભગવાન રામ લલ્લાની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા પછી આ પહેલો કુંભ મેળો છે. મહાકુંભ ૨૦૨૫ માં, અખાડા વિસ્તારમાં અખાડાઓ સહિત વિવિધ સંગઠનોના શિબિરો પૂર્ણ ભવ્યતાથી સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. જયારે શિબિરો હંમેશની જેમ સુંદર રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, ત્યારે આ વર્ષે પ્રવેશદ્વાર તેમની અનોખી અને વિષયોની ડિઝાઇન સાથે હેડલાઇન્સ બનાવી રહ્યા છે. મેળા વિસ્તારમાં પ્રવેશવા માટેના થીમ આધારિત પ્રવેશદ્વારો, જોવામાં અદભુત હોવા ઉપરાંત, ઓળખ ચિહ્ન તરીકે પણ કામ કરે છે અને યાત્રાળુઓને ચોક્કસ સંગઠનો શોધવા અને તેમના સુધી પહોંચવામાં મદદ કરે છે. વિવિધ અખાડાઓ અને સંગઠનોએ ફક્ત તેમના શિબિરોને આધ્યાત્મિક રીતે સમૃદ્ધ બનાવ્યા નથી, પરંતુ તેમના પ્રવેશદ્વારોને ચોક્કસ થીમ સાથે ડિઝાઇન પણ કર્યા છે.
ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૧૬ માં ફક્ત ૨૮૩,૦૦૦ પ્રવાસીઓએ અયોધ્યાની મુલાકાત લીધી હતી, જે મંદિરના નિર્માણને કારણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ સુધીમાં વધીને ૧૩ કરોડ ૪૪ લાખ થશે અને આ વર્ષનો અંતિમ આંકડો રામ લલ્લાના દર્શન કરવા માટે લગભગ ૧૬ કરોડ ભક્તોનો છે. . શક્ય છે. તેવી જ રીતે, વારાણસીમાં વાર્ષિક ૫૦ લાખ શ્રદ્ધાળુઓ આવતા હતા, જે કાશી વિશ્વનાથ ધામ કોરિડોરના નિર્માણ પછી વધીને ૬ કરોડ થયા.
મહાકુંભમાં ગોઠવણો પર એક નજર નાખોઃ રાજયના મુખ્ય સચિવ મનોજ કુમાર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ૪,૦૦૦ હેક્ટરમાં ફેલાયેલા મહા કુંભ ટેન્ટ સિટીને ધાર્મિક મેળાના સમયગાળા માટે યુપીનો ૭૬મો જિલ્લો જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં ૫૬ પોલીસ સ્ટેશન અને ૧૩૩ પોલીસ ચોકીઓ હશે. ટેન્ટ સિટીમાં ૬૭,૦૦૦ સ્ટ્રીટ લાઇટ, ભક્તોને લઈ જવા માટે ૭૦૦૦ કેસરી રંગની બસો, ૧,૨૪૯ કિલોમીટર લાંબી પાણીની પાઇપલાઇન, ૩૦૦,૦૦૦ છોડ વાવવામાં આવશે, ૧૨ કિલોમીટરથી વધુ લાંબા કામચલાઉ ઘાટ સહિત ૧૬ ઘાટ, અવિરત વીજ પુરવઠાની જોગવાઈઓ, ઉત્સવ પ્રયાગરાજને જોડતી ૧૦૦ ખાસ ટ્રેનો આ સમયગાળા દરમિયાન દેશના બાકીના ભાગો સાથે સંપર્કમાં રહેવાની સાથે સાથે શહેરમાં ફલાઇટ્સની સંખ્યા અને પ્રયાગરાજ એરપોર્ટ પર વિમાનો માટે પાર્કિંગ બે વધારવામાં આવી રહ્યા છે. રાજય સરકારે ૧,૬૦,૦૦૦ તંબુઓ સ્થાપ્યા છે, જેમાં ૨,૨૦૦ વૈભવી તંબુઓનો સમાવેશ થાય છે. પ્રયાગરાજમાં ૨૧૮ હોટલ, ૨૦૪ ગેસ્ટ હાઉસ, ૯૦ ધર્મશાળા અને ઘણા હોમસ્ટે પણ છે. નદી કિનારે ઉચ્ચ કક્ષાના વિકલ્પો પણ છે, જે દરરોજ લગભગ ૮૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધી ચાર્જ કરે છે, જેમ કે એરિયલ ઘાટ પર ૩.૨૫ એકરનું ડોમ સિટી.
આ મહાકુંભમાં વિવિધ સંપ્રદાયોના સંતોના ૧૩ અખાડા ભાગ લઈ રહ્યા છે, જે સૌનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યું છે. પ્રયાગરાજમાં વિવિધ કાર્યાલયોની દિવાલો હિન્દુ ધર્મના વિવિધ પાસાઓ, દેવી-દેવતાઓ અને ધાર્મિક ગ્રંથોમાં ઉલ્લેખિત મુખ્ય ઘટનાઓ દર્શાવતા ચિત્રોથી શણગારવામાં આવી છે. શહેરના ચોકોને કળશ, શંખ અને સૂર્ય નમસ્કાર આસનના વિવિધ મુદ્રાઓ જેવી વિવિધ ધાર્મિક વસ્તુઓથી પણ શણગારવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, શહેરના મોટાભાગના મુખ્ય આંતરછેદોને ફરીથી ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. પોલીસ દ્વારા વિવિધ ચોકડીઓ અને ચોકડીઓ પર બેરિકેડ પણ મૂકવામાં આવ્યા છે, જે પોલીસને ભીડની ગતિવિધિઓને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરશે. નદીના એક છેડાથી બીજા છેડા સુધી લોકોની અવરજવરને સરળ બનાવવા માટે સંગમ વિસ્તાર અથવા ફાફામાઉમાં ૩૦ થી વધુ પોન્ટૂન પુલ પણ બનાવવામાં આવ્યા છે.
૨૦૧૯ના કુંભની બીજી સફળતા તેની કાર્યક્ષમ સ્વચ્છતા હતી જેમાં ૧,૨૨,૫૦૦ શૌચાલય, ૨૦,૦૦૦ કચરાપેટી અને ૧૬૦ કચરાના પરિવહન વાહનોનો સમાવેશ થતો હતો. તેણે ‘ગંધ દૂર કરવાના દ્રાવણ'નો પણ સફળતાપૂર્વક ઉપયોગ કર્યો, જેનું પ્રથમ પરીક્ષણ ૨૦૧૮ના માઘ મેળા દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું; ૨૦૧૯ના કુંભ દરમિયાન, વિદ્યાર્થી સંશોધકો દ્વારા સ્થળ પર દરરોજ ૬૫,૦૦૦ લિટર દ્રાવણનું ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું હતું.
મહા કુંભ મેળા વિસ્તારમાં ૫૫ થી વધુ પોલીસ સ્ટેશનો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે અને લગભગ ૪૫ હજાર પોલીસકર્મીઓને ફરજ પર તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ પ્રકારની ખલેલ અટકાવવા માટે સોશિયલ મીડિયા પર સતત દેખરેખ રાખવા સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સુરક્ષા માટે, ૩૨૯ AI કેમેરા ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે કુલ ૧૦,૦૦૦ CCTV કેમેરામાં ઉમેરો કરે છે. ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં ૨,૫૦૦ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા' ડ્રોન દર્શાવવામાં આવશે.
પ્રયાગરાજમાં ચાલી રહેલા મહાકુંભમાં, સોમવારે પોષ પૂર્ણિમાના પ્રથમ સ્નાન પહેલા મેળા વિસ્તારમાં સ્થાપિત ડોમ સિટી અને ટેન્ટ સિટી સંપૂર્ણપણે ભરાઈ ગયા છે. સંગમના કિનારે રહેવા માટે ભારત અને વિદેશના ભક્તો અને પ્રવાસીઓમાં સ્પર્ધા ચાલી રહી છે. આ માટે તેઓ લાખો રૂપિયા ખર્ચવા તૈયાર છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે પ્રયાગરાજમાં કુંભ મેળા વિસ્તારમાં અરૈલ ડેમ પર સ્થિત ડોમ સિટીમાં એક પણ દિવસ માટે જગ્યા ખાલી નથી, જયારે ટેન્ટ સિટીના તમામ કોટેજ ઉત્સવ સ્નાન માટે અગાઉથી બુક કરાવી દેવામાં આવ્યા છે. દિવસો. સામાન્ય દિવસોમાં માંડ એક ડઝન લોકો માટે રહેવાની જગ્યા હોય છે. તેનું બુકિંગ પણ ઝડપથી થઈ રહ્યું છે.
મહાકુંભ નગરમાં બનેલા ડોમ સિટીમાં ફાઇવ સ્ટાર સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે. દરેક ગુંબજ નીચે ચાર કોટેજ બનાવવામાં આવ્યા છે, જયારે એક રહેવાની જગ્યા છે. ડોમ સિટીને એક ભવ્ય બંગલાનો દેખાવ આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં તમને સંગમ બીચ પર લઈ જવા માટે અત્યાધુનિક યાટ્સની સુવિધા આપવામાં આવી છે. હાલમાં ગુંબજોની સંખ્યા ૧૦ છે, જેમાં ૪૦ કોટેજ બનાવવામાં આવ્યા છે. લોકોની ભારે માંગને ધ્યાનમાં રાખીને, વધુ ૧૦ ગુંબજવાળા શહેરો બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. સામાન્ય દિવસોમાં, ગુંબજમાં એક રાત રોકાવા માટે રૂ. ૬૧,૦૦૦ વત્તા GST વસૂલવામાં આવે છે, જયારે તહેવાર સ્નાનના દિવસોમાં ભાડું રૂ. ૯૧,૦૦૦ વત્તા GST છે.
કુંભ મેળાની વ્યવસ્થા સંભાળતા અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ભાડું પ્રતિ રાત્રિ ૧ લાખ રૂપિયા હોવા છતાં, ડોમ સિટીમાં બુકિંગ માટે ધસારો છે. ઘણા લોકોએ એક મહિના અગાઉથી બુકિંગ કરાવી લીધું છે. ડોમ સિટીનું નિર્માણ દિલ્હી સ્થિત કંપની રેજેન્ટા ઇવોલાઇફ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ડોમ સિટી અને ટેન્ટ સિટીના નિર્માણ પાછળ ૫૦ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે.
ડોમ સિટી અને ટેન્ટ સિટીમાં રહેતા ૫૦ ટકાથી વધુ લોકો વિદેશી છે. બિન-નિવાસી ભારતીયો ઉપરાંત, કેનેડા, મોરેશિયસ, નેધરલેન્ડ, બ્રિટન અને અમેરિકાથી ભક્તો આવી રહ્યા છે. વિદેશી મહેમાનોની સુવિધા માટે, ડોમ સિટી અને ટેન્ટ સિટીની અંદર સ્પા, રેસ્ટોરન્ટ અને સીધા સ્નાનની સુવિધા જેવી સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે.
આ ટેન્ટ સિટી દિલ્હીની આગમન કંપની દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. મહાકુંભ નગરના અરૈલ વિસ્તારમાં સેક્ટર ૨૫માં ચાર-સ્ટાર સુવિધાઓથી સજ્જ કોટેજ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ ટેન્ટ સિટીમાં ત્રણ શ્રેણીના કોટેજ બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનું ભાડું અનુક્રમે પ્રતિ રાત્રિ રૂ. ૧૦,૦૦૦, રૂ. ૧૫,૦૦૦ અને રૂ. ૨૦,૦૦૦ સુધી છે. આ ભાડામાં લંચ, નાસ્તો અને રાત્રિભોજનનો સમાવેશ થાય છે જે સંપૂર્ણપણે સાત્વિક અને લસણ અને ડુંગળી વગરનું હશે. ટેન્ટ સિટીની વ્યવસ્થા સંભાળતા પ્રતિનિધિઓએ જણાવ્યું હતું કે તહેવારના સ્નાન દિવસો માટે બુકિંગ લગભગ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, જયારે બાકીના દિવસો માટે બુકિંગ પહેલાથી જ ૫૦ ટકાને વટાવી ગયું છે. તેમનું કહેવું છે કે અહીં આવતા લગભગ ૫૦ ટકા લોકો વિદેશી હોય છે. આ ટેન્ટ સિટીની રચના ગોવાના બીચ જેવી છે. ડોમ સિટી હોય કે ટેન્ટ સિટી, બંનેનું બુકિંગ ઉત્તર પ્રદેશ ટુરિઝમ વેબસાઇટ દ્વારા ઓનલાઈન કરી શકાય છે.
મહાકુંભમાં આવતા શ્રદ્ધાળુઓ નજીકના ધાર્મિક સ્થળોની મુલાકાત લઈ શકે તે માટે ટૂર અને ટ્રાવેલ કંપનીઓએ મોટા પાયે વાહનો તૈનાત કર્યા છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં વાહનોની વ્યવસ્થા કરવા માટે, દિલ્હી અને મુંબઈની ટ્રાવેલ એજન્સીઓ પ્રયાગરાજ, વારાણસી, લખનૌ અને સીધી દિલ્હીથી સેવાઓ પૂરી પાડી રહી છે. સિંઘ ટ્રાવેલ્સના દિનેશ સિંઘે જણાવ્યું હતું કે કુંભમાં આવતા મોટાભાગના ભક્તો અયોધ્યા અને વારાણસીની મુલાકાત લેવા માંગે છે, તેથી સમાન પેકેજો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે મહાકુંભ નગરમાં સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે ૨૫,૦૦૦ વાહનો બહારથી લાવવામાં આવ્યા છે, જયારે પ્રયાગરાજ, લખનૌ અને વારાણસીથી પણ એટલી જ સંખ્યામાં લક્ઝરી વાહનો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.(રર.૩)
(10:31 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
