નવી દિલ્હી: 1958 માં, એક પુસ્તક - યોગ: અમરત્વ અને સ્વતંત્રતા પ્રકાશિત થયું. રોમાનિયન ધર્મના ઈતિહાસકાર અને શિકાગો યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર માર્સિયા એલિઆડે તે પુસ્તકમાં લખે છે કે અઘોરીઓ ઘણા જૂના તપસ્વીઓ છે, કાપાલિકના અનુગામી અથવા 'ખોપડી પહેરનારા' છે.

 આ દિવસોમાં પ્રયાગરાજમાં 2025માં ચાલી રહેલા મહાકુંભમાં અઘોરી અને નાગા સાધુઓ પણ લોકોના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે. સોશિયલ મીડિયા સાથે જોડાયેલા લોકો તેની સાથે રીલ બનાવી રહ્યા છે. એવું કહેવાય છે કે બાબા કીનારામ યુપીના ચંદૌલીમાં જન્મેલા અઘોરી તપસ્વી હતા. કેટલાક સ્ત્રોતો અનુસાર, તેમને શૈવ ધર્મના અઘોરી સંપ્રદાયના જન્મદાતા માનવામાં આવે છે. તેમને ભગવાન શિવનો અવતાર માનવામાં આવતો હતો. જાણો અઘોરીઓની અનટોલ્ડ સ્ટોરી.

અઘોર એટલે કે જે ગંભીર નથી, ડરામણી નથી, જે સરળ અને સરળ છે, જેમાં કોઈ ભેદભાવ નથી. અઘોર બનવાની પહેલી શરત તમારા મનમાંથી નફરતને દૂર કરવાની છે. સમ્રાટ હર્ષવર્ધનના શાસન દરમિયાન 7મી સદીમાં ભારત આવેલા ચીની તીર્થયાત્રી હ્યુએન ત્સાંગે પોતાના સંસ્મરણોમાં અઘોરીઓ અને નાગાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તે આશ્ચર્ય સાથે લખે છે કે ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં બૌદ્ધ લોકો નગ્ન સંન્યાસી તરીકે જીવતા હતા, પોતાની જાતને રાખથી ઢાંકીને રહેતા હતા. તે માથા પર હાડકાંની માળા પહેરતો. જો કે, ત્યારે હ્યુએન ત્સાંગે તેમને કાપાલિકા કે કોઈ વિશેષ નામ આપ્યું ન હતું.

   વેબસાઈટ PEOPLEGROUPS અનુસાર, દેશમાં અઘોરીઓની સંખ્યા 20 હજારની આસપાસ છે. અઘોરીઓ શિવના સ્વરૂપ ભગવાન દત્તાત્રેયના ઉપાસક તરીકે ઓળખાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આદિ ગુરુ અને અઘોર સંપ્રદાયના સ્થાપક દેવતા ગણાતા ભગવાન દત્તાત્રેયે તેમના શરીરને અઘોરીઓના ગુરુ સંત કીનારામને પ્રસાદ તરીકે અર્પણ કર્યું હતું, જેણે તેમને દાવેદારીની શક્તિ આપી હતી અને તેમની વચ્ચે ગુરુ-શિષ્યનો સંબંધ સ્થાપિત કર્યો હતો. . આ દ્રષ્ટિ બાબા કીનારામને ગુજરાતમાં ગિરનાર પર્વતની ટોચ પર દેખાઈ હતી.

ભગવાન દત્તાત્રેયને અઘોરી પરંપરાના આરંભકર્તા માનવામાં આવે છે. દત્તાત્રેયને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવનો અવતાર માનવામાં આવે છે, જે એક જ ભૌતિક શરીરમાં સાથે રહે છે. તંત્રની તમામ શાખાઓમાં દત્તાત્રેયની પૂજા કરવામાં આવે છે, જે અઘોરા પરંપરામાં અનુસરવામાં આવે છે. અઘોરી તાંત્રિક પૂજા તેમની મુખ્ય પ્રથા તરીકે હિંદુ આર્ટવર્ક અને લોકકથાઓના પવિત્ર ગ્રંથો, પુરાણોમાં વારંવાર દર્શાવવામાં આવે છે

હિંગળાજ માતા અઘોરીઓની પારિવારિક દેવી (આશ્રયદાતા દેવી) છે. મુખ્ય અઘોરી તીર્થ સ્થળ વારાણસીના રવિન્દ્રપુરીમાં કીના રામનો આશ્રમ છે. આ જગ્યાનું પૂરું નામ બાબા કીનારામ સ્થળ, ક્રિમ-કુંડ છે. અહીં બાબા કીના રામની સમાધિ છે જે અઘોરીઓ અને અઘોરી ભક્તો માટે તીર્થસ્થાન છે. બાબા કીનારામ સ્થળના વર્તમાન વડા (મથાધીશ) 1978 થી બાબા સિદ્ધાર્થ ગૌતમ રામ છે.

ભક્તોના મતે બાબા સિદ્ધાર્થ ગૌતમ રામ પોતે બાબા કીનારામના અવતાર છે. વધુમાં, કોઈપણ સ્મશાન અઘોરી સંન્યાસી માટે પવિત્ર સ્થળ હશે. દક્ષિણ એશિયા અને હિમાલય પ્રદેશમાં ફેલાયેલા હિંદુ માતા દેવીની પૂજાના 51 પવિત્ર કેન્દ્રો, શક્તિપીઠો પાસેના સ્મશાનભૂમિ, અઘોરીઓ માટે સાધના કરવા માટેના પ્રિય સ્થાનો છે. તેઓ ભૂતિયા ઘરોમાં ધ્યાન અને પ્રેક્ટિસ કરવા માટે પણ જાણીતા છે.

અઘોર પરંપરામાં એવી માન્યતા છે કે જો કોઈ અઘોરી સાધુ મૃત્યુ પામે તો તેના મૃતદેહને બાળવામાં આવતું નથી. અઘોરી સાધુના મૃત્યુ પર મૃતદેહને 'ચોકડી' મૂકીને ઊંધી રાખવામાં આવે છે. એટલે કે માથું નીચે અને પગ ઉપર. આ પછી, વ્યક્તિ લગભગ દોઢ મહિના એટલે કે 40 દિવસ સુધી મૃત શરીરમાં જીવજંતુઓના પ્રવેશ માટે રાહ જુએ છે. આ પછી, મૃત શરીરને બહાર કાઢવામાં આવે છે અને તેનો અડધો ભાગ ગંગામાં ફેંકી દેવામાં આવે છે. જ્યારે, માથાનો ઉપયોગ ધ્યાન માટે થાય છે

એવું માનવામાં આવે છે કે અઘોરી સાધુઓ પણ માનવ માંસ ખાય છે. તેઓ માનવ મળથી લઈને મૃતદેહના માંસ સુધી બધું જ ખાય છે અને સ્મશાનગૃહમાં આધ્યાત્મિક પ્રથાઓ કરે છે. તેઓ માને છે કે આનાથી નફરતની લાગણી દૂર થાય છે અને વ્યક્તિને દરેક વસ્તુને સમાન રીતે જોવાની દ્રષ્ટિ મળે છે. અઘોર ક્રિયા વ્યક્તિને આરામદાયક બનાવે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે વાસ્તવિક અઘોરી સામાન્ય વિશ્વમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવતા નથી. તેઓ તેમની સાધનામાં જ વ્યસ્ત રહે છે. અઘોરીઓની ઓળખ એ છે કે તેઓ કોઈની પાસેથી કંઈ માગતા નથી. કેટલાક અઘોરીઓ નર ગ્લાન્સની માળા પહેરે છે અને વાસણો તરીકે નર ગ્લાન્સનો પણ ઉપયોગ કરે છે.

અઘોરીઓ તેમના શરીર પર ચિતાની રાખ લપેટી લે છે અને ચિતા પર જ ખોરાક રાંધે છે. અઘોરની દૃષ્ટિએ સ્થાનનો કોઈ તફાવત નથી એટલે કે મહેલ કે સ્મશાન તેમના માટે સમાન છે. અઘોરી માટે ખાવા-પીવામાં કોઈ ફરક નથી. તે જ સમયે, નાગા સાધુઓ ફક્ત શાકાહારી અને ફળોના આહાર પર જીવે છે

નાગા સાધુનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ધર્મની રક્ષા અને શાસ્ત્રોના જ્ઞાનમાં પારંગત બનવાનો છે. તેઓ અખાડાઓ સાથે સંકળાયેલા છે અને સમાજની સેવા તેમજ સનાતન ધર્મનો પ્રચાર કરે છે. નાગા સાધુઓ તેમના શરીર પર હવનનો પવિત્ર દોરો લગાવે છે. આ ભભૂત પીપળ, પાકડ, રસાલા, બેલપત્ર, કેળા અને ગાયના છાણને હવન કુંડમાં બાળીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.

  નાગા સાધુની શ્રાદ્ધ વિધિ અને પિંડ દાન તેઓ જીવતા હોય ત્યારે કરવામાં આવે છે, તેથી, તેમના મૃત્યુ પછી તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવતા નથી. તેમના મૃતદેહોને કાં તો સીધા ગંગામાં ફેંકી દેવામાં આવે છે અથવા તેમની સમાધિ બનાવવામાં આવે છે.