નવી દિલ્હી : દિવ્ય,ભવ્ય અને ડિજિટલ મહાકુંભ ભક્તોની સંખ્યામાં નવો રેકોર્ડ બનાવવા જઈ રહ્યો છે, તો બીજી તરફ યોગી સરકાર ટેક્નોલોજીના સહારે વિશ્વનો સૌથી મોટો હેડકાઉન્ટ યોજીને નવો ઈતિહાસ રચવા જઈ રહી છે.

માત્ર મહાકુંભ જ નહીં, પરંતુ વિશ્વની કોઈપણ મોટી ઘટનામાં આ સૌથી મોટી સંખ્યા હોઈ શકે છે જેમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા ગણતરીઓ કરવામાં આવી રહી છે.

તીર્થરાજમાં જ્યારે પણ કુંભ કે મહાકુંભનું આયોજન કરવામાં આવે છે ત્યારે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ આસ્થાના દર્શન કરવા આવે છે. અત્યાર સુધી તેમની સંખ્યા ગણવાની કોઈ સચોટ ટેકનિક નહોતી. આ વખતે સરકાર AI કેમેરાની સાથે બીજી ઘણી ટેક્નોલોજીની મદદ લઈ રહી છે.
ડિવિઝનલ કમિશનર વિજય વિશ્વાસ પંતે જણાવ્યું હતું કે, મહાકુંભમાં આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકોની ગણતરી અને ટ્રેકિંગ માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. મેળાના વિસ્તારની અંદર 200 સ્થળોએ 744 હંગામી સીસીટીવી કેમેરા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે શહેરની અંદર 268 સ્થળોએ 1107 કાયમી સીસીટીવી કેમેરા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. એટલું જ નહીં 100થી વધુ પાર્કિંગ સ્પોટ પર 720 સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે ઈન્ટિગ્રેટેડ કંટ્રોલ એન્ડ કમાન્ડ સેન્ટર (આઈસીસીસી) અને પોલીસ લાઈન કંટ્રોલ રૂમ સિવાય અરેલ અને ઝુંસી વિસ્તારોમાં વ્યુઈંગ સેન્ટર પણ બનાવવામાં આવ્યા છે, જ્યાંથી શ્રદ્ધાળુઓ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ડિવિઝનલ કમિશનરે કહ્યું કે આટલી મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓની સંખ્યા એક મોટો પડકાર છે પરંતુ આમાં AIનો ઉપયોગ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. AI આધારિત ક્રાઉડ મેનેજમેન્ટ વાસ્તવિક સમયની ચેતવણીઓ જનરેટ કરે છે, જેના દ્વારા ભક્તોની ગણતરી અને ટ્રેકિંગ સરળ બને છે.
યાત્રાળુઓના હેડ કાઉન્ટ માટે એઆઈ કેમેરાનો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ કેમેરા દર મિનિટે ડેટા અપડેટ કરી રહ્યા છે. સમગ્ર ધ્યાન ઘાટ પર આવતા ભક્તો પર રહે છે. આ સિસ્ટમ સવારે 3 વાગ્યાથી સાંજના 7 વાગ્યા સુધી સંપૂર્ણ રીતે સક્રિય રહે છે, કારણ કે આને સ્નાન કરવાનો મુખ્ય સમય માનવામાં આવે છે. આના દ્વારા 95 ટકા સુધી સચોટ રીતે હેડકાઉન્ટનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.
મેળા વિસ્તારમાં હેડ કાઉન્ટના મોડેલિંગના કામની દેખરેખ રાખતા ટેકનિકલ સ્ટાફના જણાવ્યા અનુસાર, ભક્તની હેડકાઉન્ટમાં વારંવાર ગણતરી ન થાય તે માટે ટર્નઅરાઉન્ડ સાયકલ મહત્વપૂર્ણ છે. આને ટ્રેક કરવા માટે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

સ્નાન ઘાટ વિસ્તારમાં તીર્થયાત્રી દ્વારા લેવાયેલા સરેરાશ સમયને ટર્નઅરાઉન્ડ સાયકલ તરીકે ગણવામાં આવે છે. આ અંતર્ગત સેમ્પલ નંબરની ગણતરી કરવામાં આવે છે. મુખ્ય સ્નાન સાથે મહાકુંભમાં દરરોજ આવતા કેટલાક ભક્તોને કાંડાની પટ્ટીઓ આપવામાં આવે છે. આ દર્શાવે છે કે યાત્રાળુએ મેળાના વિસ્તારમાં કેટલો સમય પસાર કર્યો, કેટલો સમય અંદર રહ્યો અને કેટલો સમય