લંડન, તા.૨૪: બાળપણ સૌથી અદ્ભુત વસ્‍તુ છે. પરંતુ જ્‍યારે પણ દુનિયામાં કોઈ પણ ખતરો આવે છે, ત્‍યારે તેની અસર સૌથી પહેલા બાળકોને થાય છે. યુનાઇટેડ નેશન્‍સ ચિલ્‍ડ્રન્‍સ ફંડ (યુનિસેફ) એક એવી સંસ્‍થા છે જે બાળકો પર કામ કરે છે. તાજેતરમાં તેમણે એક રિપોર્ટ બહાર પાડયો છે. આ અહેવાલે ચિંતા વધારી છે. યુનિસેફે શુક્રવારે એક નવા અહેવાલમાં જણાવ્‍યું હતું કે ગયા વર્ષે ગરમીના મોજા, ચક્રવાત, પૂર અને અન્‍ય આત્‍યંતિક હવામાનને કારણે ૮૫ દેશોમાં ઓછામાં ઓછા ૨૪૨ મિલિયન બાળકોનું શિક્ષણ ખોરવાઈ ગયું હતું.

યુનિસેફે જણાવ્‍યું હતું કે આનો અર્થ એ છે કે ૨૦૨૪ માં, વિશ્વભરમાં શાળાએ જતા સાતમાંથી એક બાળક આબોહવા જોખમોને કારણે કોઈક સમયે વર્ગની બહાર રહેશે, એમ સમાચાર એજન્‍સી એપીએ અહેવાલ આપ્‍યો છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્‍યું છે કે હવામાનને કારણે કેટલાક દેશોમાં, ખાસ કરીને એશિયા અને સબ-સહારન આફ્રિકાના ઓછી આવક ધરાવતા દેશોમાં સેંકડો શાળાઓનો નાશ થયો હતો.

પરંતુ અન્‍ય પ્રદેશો પણ ભારે હવામાનથી બાકાત રહયા નહીં, વર્ષના અંતમાં ઇટાલીમાં મુશળધાર વરસાદ અને પૂરને કારણે ૯૦૦,૦૦૦ થી વધુ બાળકોનું શિક્ષણ ખોરવાઈ ગયું. સ્‍પેનમાં વિનાશક પૂર પછી હજારો બાળકોના વર્ગો ખોરવાઈ ગયા. જ્‍યારે દક્ષિણ યુરોપમાં ભયંકર પૂર અને એશિયા અને આફ્રિકામાં પૂર અને ચક્રવાતનો સામનો કરવો પડયો હતો, ત્‍યારે ગરમીના મોજા ‘‘ગયા વર્ષે શાળાઓ બંધ કરવા માટેનો મુખ્‍ય આબોહવા ખતરો હતો‘‘, યુનિસેફે જણાવ્‍યું હતું, કારણ કે પળથ્‍વીએ અત્‍યાર સુધીના સૌથી ગરમ વર્ષનો અનુભવ કર્યો હતો.

યુનિસેફે જણાવ્‍યું હતું કે ફક્‍ત એપ્રિલ મહિનામાં જ ૧૧૮ મિલિયનથી વધુ બાળકોનું શિક્ષણ ખોરવાઈ ગયું હતું. કારણ કે મધ્‍ય પૂર્વ અને એશિયાના મોટા ભાગો, પશ્‍ચિમમાં ગાઝાથી દક્ષિણપૂર્વમાં ફિલિપાઇન્‍સ સુધી, એક અઠવાડિયા સુધી તીવ્ર ગરમીનો અનુભવ કરી રહ્‍યા હતા જેમાં તાપમાન ૪૦ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ (૧૦૪ ફેરનહીટ) થી ઉપર વધી રહયું હતું.

યુનિસેફના એક્‍ઝિકયુટિવ ડિરેક્‍ટર કેથરિન રસેલે એક નિવેદનમાં જણાવ્‍યું હતું કે, ‘‘બાળકો આબોહવા સંબંધિત કટોકટીની અસરો માટે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે, જેમાં વધુ મજબૂત અને વારંવાર ગરમીના મોજા, તોફાન, દુષ્‍કાળ અને પૂરનો સમાવેશ થાય છે.‘‘ બાળકોનું શરીર અનન્‍ય રીતે સંવેદનશીલ હોય છે. તેઓ પુખ્‍ત વયના લોકો કરતા ઝડપથી ગરમ થાય છે, ઓછા અસરકારક રીતે પરસેવો કરે છે અને ધીમે ધીમે ઠંડુ થાય છે. બાળકો એવા વર્ગોમાં ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી શકતા નથી જ્‍યાં ગરમીથી રાહત મળતી નથી, અને જો રસ્‍તાઓ પાણી ભરાઈ જાય અથવા શાળાઓ ધોવાઈ જાય તો તેઓ શાળાએ જઈ શકતા નથી.

યુનિસેફે તેના અહેવાલમાં જણાવ્‍યું હતું કે ૨૦૨૪ માં અસરગ્રસ્‍ત બાળકોમાંથી લગભગ ૭૪% મધ્‍યમ અને ઓછી આવક ધરાવતા દેશોમાં હતા, જે દર્શાવે છે કે ગરીબ દેશોમાં આબોહવાની ચરમસીમાઓની વિનાશક અસરો ચાલુ છે. એપ્રિલમાં પાકિસ્‍તાનમાં આવેલા પૂરમાં ૪૦૦ થી વધુ શાળાઓનો નાશ થયો હતો. અફઘાનિસ્‍તાનમાં, મે મહિનામાં ગરમીનું મોજું આવ્‍યું હતું અને ત્‍યારબાદ ભારે પૂર આવ્‍યું હતું, જેના કારણે ૧૧૦ થી વધુ શાળાઓનો નાશ થયો હતો.

દક્ષિણ આફ્રિકામાં મહિનાઓથી ચાલી રહેલા દુષ્‍કાળ, જે અલ નીનો હવામાન ઘટનાથી વધુ વકરી ગયો છે, તેના કારણે લાખો બાળકોનું શિક્ષણ અને ભવિષ્‍ય જોખમમાં મુકાઈ ગયું છે. અને સમસ્‍યાઓ ઓછી થવાના કોઈ સંકેતો નથી. આફ્રિકા નજીક હિંદ મહાસાગરમાં ગરીબ ફ્રેન્‍ચ પ્રદેશ, માયોટ, ડિસેમ્‍બરમાં ચક્રવાત ચિડો દ્વારા તબાહી મચાવ્‍યો હતો અને આ મહિને ફરીથી ઉષ્‍ણકટિબંધીય તોફાન ડિકલેડી દ્વારા ત્રાટકયું હતું, જેના કારણે ટાપુઓના બાળકોને છ અઠવાડિયા માટે શાળામાંથી બહાર કાઢવાની ફરજ પડી હતી.

ચક્રવાત ચિડોએ આફ્રિકન મુખ્‍ય ભૂમિ પર મોઝામ્‍બિકમાં ૩૩૦ થી વધુ શાળાઓ અને ત્રણ પ્રાદેશિક શિક્ષણ વિભાગોનો પણ નાશ કર્યો હતો, જ્‍યાં શિક્ષણની પહોંચ પહેલાથી જ એક ઊંડી સમસ્‍યા છે. યુનિસેફે જણાવ્‍યું હતું કે વિશ્વની શાળાઓ અને શિક્ષણ પ્રણાલીઓ ‘‘ભારે હવામાનની અસરોનો સામનો કરવા માટે મોટાભાગે તૈયાર નથી''.