કેન્દ્ર સરકાર દેશના વિદ્યાર્થીઓ માટે અનેક પ્રકારની યોજનાઓ ચલાવે છે. તે તેમના માટે શિષ્યવૃત્તિ લાવે છે. કેન્દ્ર સરકાર ઉપરાંત, દેશની રાજ્ય સરકારો પણ પોતપોતાના રાજ્યોના વિદ્યાર્થીઓના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ ચલાવે છે. ગઈકાલે દેશના નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ રજૂ કર્યું.

કેન્દ્રીય નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટમાં વિદ્યાર્થીઓ માટે ઘણી મોટી જાહેરાતો કરી હતી. આ ઉપરાંત દેશના વિવિધ રાજ્યોની સરકારોએ પણ તેમના રાજ્યોના વિદ્યાર્થીઓ માટે યોજનાઓ અને શિષ્યવૃત્તિઓની જાહેરાત કરી છે. ચાલો તમને જણાવીએ. વિદ્યાર્થીઓ માટે કઈ યોજનાઓ અને શિષ્યવૃત્તિઓ શરૂ થવા જઈ રહી છે. વિદ્યાર્થીઓને આનો લાભ કેવી રીતે મળશે?

આ વર્ષના કેન્દ્રીય બજેટમાં, વિદ્યાર્થીઓ માટે એક રાષ્ટ્ર એક સબ્સ્ક્રિપ્શન યોજના માટે બજેટ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. આ યોજનાથી દેશની 6300 સરકારી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ સાથે સંકળાયેલા 1.8 કરોડથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને સંશોધકોને લાભ થશે. તમને જણાવી દઈએ કે આ યોજના 1 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ યોજનામાં વિદ્યાર્થીઓની નોંધણી પણ શરૂ થઈ ગઈ છે. હાલમાં, વિશ્વભરના 30 મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સામાન્ય પ્રકાશકોને આ યોજનામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. જેઓ સંશોધન પત્રો પ્રકાશિત કરે છે. આ યોજના માટે સરકાર દ્વારા 6000 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના
તાજેતરમાં, સરકારે પીએમ વિદ્યા લક્ષ્મી યોજના પણ શરૂ કરી છે. નવેમ્બર 2024 માં, આ યોજનાને કેબિનેટની મંજૂરી મળી. આ યોજના હેઠળ, સરકાર વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસ માટે 10 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન આપે છે. જેના પર વ્યાજ પણ ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવે છે. આ યોજનામાં, કોઈપણ ગેરંટી વગર લોન આપવામાં આવે છે. આ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે, વિદ્યાર્થીઓ સત્તાવાર વેબસાઇટ https://www.vidyalakshmi.co.in/Students/ ની મુલાકાત લઈને અરજી કરી શકે છે.

કેન્દ્ર ઉપરાંત, રાજ્ય સરકારો પણ શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ ચલાવે છે. તાજેતરમાં, હરિયાણા સરકાર દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ માટે શાળા શિષ્યવૃત્તિ યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. હરિયાણામાં શિક્ષણ શ્રેષ્ઠતા પ્રમોશન યોજના હેઠળ, સરકારી શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા 9મા ધોરણથી 12મા ધોરણ સુધીના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. ઓછામાં ઓછા 60% ગુણ મેળવનાર વર્ગમાં પ્રથમ ક્રમ મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓ. તેમને દર મહિને 1000 રૂપિયાની શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવશે.