મુંબઈ, તા.૧૧ : શેરબજારમાં આજે સતત પાંચમા દિવસે ઘટાડો જોવા મળી રહ્ના છે. બેંકિંગ, ઓટો, મેટલ અને આઈટી શેરોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. નબળી સ્થાનિક કમાણી અને યુઍસ વેપાર નીતિ અંગેની ચિંતાઓઍ રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને મંદી આપી. સેન્સેક્સ ૧,૨૨૭ પોઈન્ટ અથવા ૧.૫૯„ ઘટીને ૭૬,૦૮૪ પર ટ્રેડ કરી રહ્ના હતો, જ્યારે નિફ્ટી૫૦ ૨ :૦૯ પોઈન્ટની આસપાસ ૨૩,૦૦૦ ના સ્તરથી નીચે આવી ગયો હતો. બપોરે ૨. ૩૦ વાગ્યે, ગ્લ્ચ્ સેન્સેક્સ ૧૧૫૪ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૬,૧૫૬ પર ટ્રેડ થઈ રહ્ના હતો. નિફ્ટી ૫૦ ઈન્ડેક્સ પણ ૩૪૯ પોઈન્ટ  ઘટીને ૨૩,૦૩૨ પર બંધ રહ્ના. બધા મુખ્ય ક્ષેત્રો લાલ નિશાનમાં બંધ થયા. સ્મોલકેપ અને મિડકેપ સૂચકાંકો અનુક્રમે ૩.૯„ અને ૩.૫„ ઘટ્યા. આ ઘટાડાને કારણે, ગ્લ્ચ્ પર લિસ્ટેડ બધી કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ ૯.૮૭ લાખ કરોડ રૂપિયા ઘટીને ૪૦૭.૯૫ લાખ કરોડ રૂપિયા થયું.

દરમિયાન, વડા પ્રધાન મોદીની અમેરિકા મુલાકાત પહેલા, અદાણી ગ્રુપ માટે રાહતના સમાચાર છે. યુઍસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકન કંપનીઓને વિદેશી અધિકારીઓને લાંચ આપતા અટકાવવાના કાયદાનો અમલ અટકાવી દીધો છે. ટ્રમ્પ કહે છે કે આ કાયદો અમેરિકન કંપનીઓ માટે હાનિકારક છે. આ નિર્ણય બાદ અદાણી ગ્રુપના કેટલાક શેરમાં વધારો જોવા મળી રહ્ના છે. ગ્રુપની મુખ્ય કંપની અદાણી ઍન્ટરપ્રાઇઝનો શેર લગભગ ૪ ટકા વધીને રૂ. ૨,૩૯૭ પર પહોંચી ગયો. અદાણી પાવર પણ લગભગ ૪„ વધ્યો.

HDFC બેંક અને કોટક મહિન્દ્રા બેંકના શેરમાં ૩„ સુધીનો ઘટાડો થયો. સેન્સેક્સમાં કુલ ઘટાડામાં આ ત્રણ બેંકોનો ફાળો ૨૭૦ પોઈન્ટ હતો. બજારમાં ઘટાડા માટે આ બેંકો મુખ્ય કારણોમાંનું ઍક હતી. ચાલો સમજીઍ કે આજે શેરબજાર કેમ ઘટી રહ્નાં છે?

બજારમાં ઘટાડાનું પહેલું કારણ અમેરિકા દ્વારા સ્ટીલ અને ઍલ્યુમિનિયમ પર ટેરિફમાં વધારો છે. ટ્રમ્પે સોમવારે સ્ટીલ અને ઍલ્યુમિનિયમની આયાત પર ૨૫ ટકાના ટેરિફમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય સંઘર્ષ કરી રહેલા ઉદ્યોગોને ટેકો આપવાનો છે, પરંતુ તેનાથી ઘણા દેશો સાથે વેપાર યુદ્ધનું જોખમ વધ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસના ઍક અધિકારીઍ પુષ્ટિ આપી છે કે નવા ટેરિફ ૪ માર્ચથી અમલમાં આવશે. કેનેડા, બ્રાઝિલ, મેક્સિકો, દક્ષિણ કોરિયા અને અન્ય દેશો કે જેમને અગાઉ કરમુક્તિ આપવામાં આવી હતી, તેમાંથી થતી આયાત પર આ દર વધીને ૨૫„ થશે.

બીજું કારણ ઍ છે કે ફેડરલ રિઝર્વના પ્રમુખ જેરોમ પોવેલ સેનેટ બેંકિંગ, હાઉસિંગ અને શહેરી બાબતોની સમિતિ સમક્ષ હાજર થવાના છે. ભવિષ્યની નાણાકીય નીતિને ઘડતર માટે ટેરિફ અને ફુગાવા અંગેની તેમની ટિપ્પણીઓ પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે. ત્રીજું કારણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચાણ છે. ફલ્ઝ઼ન્ ના ડેટા અનુસાર, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોઍ આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં ઼૯.૯૪ બિલિયનના ભારતીય શેર વેચ્યા છે, જેનાથી બજાર વધુ ખેંચાઈ ગયું છે.

ચોથું કારણ ઉચ્ચ બોન્ડ યીલ્ડ અને ડોલર ઇન્ડેક્સ છે. અમેરિકામાં ૧૦ વર્ષના પાકતી મુદતના ટ્રેઝરી બોન્ડ પર યીલ્ડ ૪.૪૯૫„ છે, જ્યારે ૨ વર્ષના બોન્ડ પર યીલ્ડ ૪.૨૮૧„ છે. ડોલર ઇન્ડેક્સ ૧૦૮.૩૬ પર પહોંચી ગયો છે. ડોલરના મજબૂત થવાથી ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી મૂડીનો -વાહ વધ્યો છે. ઊંચી બોન્ડ યીલ્ડ યુઍસ સંપત્તિઓને વધુ આકર્ષક બનાવે છે અને મજબૂત ડોલર વિદેશી મૂડી ખર્ચમાં વધારો કરે છે, જેનાથી બજારની ભાવના વધુ નબળી પડે છે. (રર.૨૧)