દિલ્હીમાં ગરમીએ અગાઉના બધા રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. ફેબ્રુઆરીના પહેલા પખવાડિયામાં જ તાપમાન 30 ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયું છે. લઘુત્તમ તાપમાન પણ વધી રહ્યું છે અને ટૂંક સમયમાં 14 ડિગ્રી સુધી પહોંચી જશે. હવામાન વિભાગનું કહેવું છે કે આ વખતે ફેબ્રુઆરીમાં, દેશના મોટાભાગના ભાગોની જેમ, દિલ્હીમાં પણ મહત્તમ અને લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્યથી ઉપર રહેવાની શક્યતા છે.

તેને આબોહવા પરિવર્તનની અસર કહો કે વર્ષ-દર-વર્ષ બદલાતી ઋતુ પરિસ્થિતિઓ... શિયાળા પછી અને ઉનાળા પહેલા સંક્રમણ સમયગાળાની અનુભૂતિ હવે રહી નથી. વસંત આવે છે, પણ ગુલાબી ઠંડીનો અનુભવ થતો નથી. આ વર્ષે પરિસ્થિતિ એવી છે કે ફેબ્રુઆરીના પહેલા ભાગમાં જ તાપમાન 30 ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયું છે.

સવારે અને સાંજે થોડી ઠંડી હોય છે, જ્યારે દિવસ દરમિયાન સૂર્ય આપણને પરસેવો પાડી રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરીનો ઉત્તરાર્ધ હજુ બાકી છે અને હોળી પણ હજુ ઘણી દૂર છે. આવી સ્થિતિમાં રેકોર્ડબ્રેક ગરમીની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.

દિલ્હીમાં છેલ્લા ત્રણ દિવસથી તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે. 9 ફેબ્રુઆરીએ મહત્તમ તાપમાન 27.4 ડિગ્રી હતું, જ્યારે 10 ફેબ્રુઆરીએ તે 28 ડિગ્રી પર પહોંચી ગયું હતું. ૧૧મી તારીખે તાપમાન ૨૯.૭ ડિગ્રીએ પહોંચી ગયું. લઘુત્તમ તાપમાનમાં પણ વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ટૂંક સમયમાં તે ૧૪ ડિગ્રી સુધી પહોંચી જશે.

દિલ્હીનો શિયાળો સામાન્ય રીતે ત્રાસદાયક માનવામાં આવે છે. જ્યારે આ વખતે જાન્યુઆરીનો આખો મહિનો પસાર થઈ ગયો પણ થોડા જ દિવસો એવા રહ્યા જ્યારે લોકોએ કડકડતી ઠંડીનો અનુભવ કર્યો. આખા જાન્યુઆરી મહિનામાં એક પણ દિવસ એવો નહોતો જ્યારે ઠંડીનો પ્રકોપ કે ઠંડીનો અનુભવ થયો હોય. જો આપણે ગયા વર્ષ સાથે સરખામણી કરીએ તો, જાન્યુઆરી 2024 મહિનામાં પાંચ દિવસ એવા હતા જ્યારે ઠંડીનું મોજું હતું અને લોકોને કડકડતી ઠંડીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળી હતી.

નબળા પશ્ચિમી વિક્ષેપને કારણે રાજધાનીમાં હવામાન બગડ્યું છે. જાન્યુઆરીમાં પણ, રાતો છેલ્લા નવ વર્ષમાં સૌથી ગરમ હતી અને દિવસો છેલ્લા છ વર્ષમાં સૌથી ગરમ હતા. ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ફેબ્રુઆરીમાં, દેશના મોટાભાગના ભાગોની જેમ, દિલ્હીમાં પણ મહત્તમ અને લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતા વધારે રહેવાની શક્યતા છે.

જાન્યુઆરી પછી, ફેબ્રુઆરી મહિનો પણ દિલ્હીમાં સૂકો રહ્યો છે. જાન્યુઆરીમાં સરેરાશ વરસાદ ૧૯.૨ મીમી હોય છે. પરંતુ આ વખતે તે ફક્ત 6.6 મીમી એટલે કે 65 ટકા ઓછું રહ્યું છે. તેવી જ રીતે, ૧૨ ફેબ્રુઆરી સુધીનો સામાન્ય વરસાદ ૮.૬ મીમી છે જ્યારે અત્યાર સુધીનો વરસાદ ૦.૫ મીમી એટલે કે ૯૪ ટકા ઓછો છે.

ઓછા વરસાદને કારણે, વાદળો ઓછા હોય છે અને હવામાં ભેજ ઓછો હોય છે. વાદળો ન હોવાને કારણે, સૂર્યપ્રકાશ તેજસ્વી હતો અને ભેજ ઓછો હોવાથી, ધુમ્મસ પણ ઓછું હતું. આ જ કારણ છે કે જાન્યુઆરી પછી હવે ફેબ્રુઆરી પણ વધુ ગરમ થઈ રહ્યો છે.

હવામાનને અસર કરતી પશ્ચિમી વિક્ષેપો નબળી રહી. તેમની સંખ્યા સામાન્ય રહી પણ અસર ઓછી હતી. નબળા પશ્ચિમી વિક્ષેપને કારણે, પર્વતોમાં ભારે હિમવર્ષાવાળા દિવસોની સંખ્યા સામાન્ય રીતે ઓછી રહી. સામાન્ય રીતે પશ્ચિમી વિક્ષેપને કારણે ચક્રવાતી પવન ક્ષેત્ર રચાય છે, પરંતુ નબળા વિક્ષેપને કારણે આવું બન્યું નહીં. તીવ્ર ચક્રવાતી પવન વિસ્તારની ગેરહાજરીને કારણે, ઉત્તર ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં પણ વરસાદ સામાન્ય કરતા ઓછો રહ્યો. ઓછા વરસાદને કારણે, હવામાનમાં ભેજ ઓછો રહ્યો, જેના કારણે ધુમ્મસવાળા દિવસો અને ધુમ્મસના સમયમાં પણ ઘટાડો થયો.