ભોપાલ :ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સીબીઆઈ ડિરેક્ટરની પસંદગીમાં કેવી રીતે ભાગ લઈ શકે છે અને કહ્યું કે માપદંડો પર "ફરીથી વિચાર" કરવાનો સમય આવી ગયો છે. ભોપાલ સ્થિત નેશનલ જ્યુડિશિયલ એકેડેમીમાં બોલતા તેમણે કહ્યું કે આવી પ્રક્રિયા લોકશાહી અનુસાર નથી.

જગદીપ ધનખડે કહ્યું કે આપણા જેવા દેશમાં કે કોઈપણ લોકશાહીમાં કાયદાકીય હુકમ મુજબ, ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સીબીઆઈ ડિરેક્ટરની પસંદગીમાં કેવી રીતે ભાગ લઈ શકે છે! શું આ માટે કોઈ કાનૂની તર્ક હોઈ શકે? હું સમજી શકું છું કે વૈધાનિક હુકમ અસ્તિત્વમાં આવ્યો કારણ કે તે સમયના કારોબારી ન્યાયિક નિર્ણયને શરણાગતિ સ્વીકારી હતી.

તેમણે કહ્યું કે હવે આ અંગે પુનર્વિચાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે. આ ચોક્કસપણે લોકશાહી સાથે સુસંગત નથી. કોઈપણ કારોબારી નિમણૂકમાં આપણે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશને કેવી રીતે સામેલ કરી શકીએ!”

ધનખડે કહ્યું કે ન્યાયિક આદેશ દ્વારા કારોબારી શાસન એક બંધારણીય વિરોધાભાસ છે જેને વિશ્વનું સૌથી મોટું લોકશાહી હવે સહન કરી શકતું નથી. જ્યારે સંસ્થાઓ તેમની મર્યાદા ભૂલી જાય છે, ત્યારે આ ભૂલોને કારણે થયેલા ઘા લોકશાહીને યાદ કરે છે.

તેમણે કહ્યું કે બંધારણ ચોક્કસપણે સંવાદિતા, તાલમેલ અને સંકલનની કલ્પના કરે છે. સંસ્થાકીય સંકલન વિના બંધારણીય પરામર્શ એ ફક્ત બંધારણીય પ્રતીકવાદ છે.

તેમણે કહ્યું કે ન્યાયિક સન્માન અને સન્માન માટે જરૂરી છે કે આ સંસ્થાઓ રાષ્ટ્રીય હિતને ધ્યાનમાં રાખીને સહકારી સંવાદ જાળવી રાખીને નિર્ધારિત બંધારણીય સીમાઓમાં કાર્ય કરે. લોકોની ઇચ્છાને પ્રતિબિંબિત કરતું કારોબારી શાસન બંધારણીય રીતે પવિત્ર છે.

ધનખડે કહ્યું કે જ્યારે ચૂંટાયેલી સરકાર દ્વારા કારોબારી ભૂમિકાઓ ભજવવામાં આવે છે, ત્યારે જવાબદારી લાગુ પડે છે. સરકારો વિધાનસભા અને સમય સમય પર મતદારોને જવાબદાર હોય છે, પરંતુ જો કારોબારી શાસન સ્વાર્થી અથવા આઉટસોર્સ્ડ હોય, તો જવાબદારી લાગુ પડશે નહીં. ખાસ કરીને, શાસન સરકારના હાથમાં રહે છે. દેશની અંદર કે બહાર, વિધાનસભા કે ન્યાયતંત્રમાં કોઈપણ સ્ત્રોત તરફથી કોઈપણ દખલગીરી બંધારણવાદની વિરુદ્ધ છે અને ચોક્કસપણે લોકશાહીના મૂળભૂત પાયા સાથે સુસંગત નથી.