નવી દિલ્હી. નવી દિલ્હી રેલ્વે સ્ટેશન પર થયેલી ભાગદોડની ઘટનાને રેલ્વે મંત્રાલયે એક પાઠ તરીકે લીધી છે. ટ્રેનો અને રેલ્વે સ્ટેશનોમાં ભીડ વ્યવસ્થાપન માટે એક માર્ગદર્શિકા તૈયાર કરવામાં આવશે. ઉપરાંત, ટ્રેનના આગમન સમયે અંધાધૂંધી ટાળવા માટે, દેશભરના 60 સ્ટેશનોની બહાર એક હોલ્ડિંગ એરિયા બનાવવામાં આવશે જેથી મુસાફરોને ટ્રેનના આગમનના લગભગ અડધા કલાક પહેલા રોકી શકાય.

મહાકુંભ દરમિયાન ભીડ વ્યવસ્થાપન પ્રોટોકોલમાં સુધારો કરતી વખતે, રેલ્વેએ પ્રયાગરાજથી ત્રણસો કિલોમીટરની અંદરના સ્ટેશનો પર તાત્કાલિક અસરથી ખાસ તકેદારીની વ્યવસ્થા કરી છે. જો ભીડ વધે તો પ્લેટફોર્મ ટિકિટ એક મર્યાદાથી વધુ આપવામાં આવશે નહીં.

નવી દિલ્હી સ્ટેશન પર થયેલા અકસ્માત બાદ, રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે પણ પત્રકારો સાથેની અનૌપચારિક વાતચીતમાં 18 લોકોના મોતના કારણો સમજાવ્યા. આ અકસ્માતે રેલવેને ભીડ વ્યવસ્થાપન અંગે વધુ સતર્ક બનાવ્યું છે. મંત્રાલયનું માનવું છે કે દેશમાં લગભગ 60 આવા સ્ટેશનો છે, જ્યાં તહેવારો અને મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગો દરમિયાન ભીડ અચાનક વધી જાય છે. ત્યાં એવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે કે જો જરૂર પડે તો મુસાફરોને હોલ્ડિંગ એરિયામાં જ રોકી શકાય.પ્લેટફોર્મ પર બિનજરૂરી ભીડ ટાળવા માટે, મુસાફરોને તેમની ટિકિટ તપાસ્યા પછી જ પ્લેટફોર્મમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. રેલ્વે મેન્યુઅલ તૈયાર કરવા માટે, છ મહિના સુધી એક ખાસ ઝુંબેશ ચલાવીને સૂચનો લેવામાં આવશે. આમાં મુસાફરો, કર્મચારીઓ અને કુલીઓ પાસેથી પણ સૂચનો લેવામાં આવશે. ભીડભાડવાળા સ્ટેશનો પર અદ્યતન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ દ્વારા મુસાફરોને નિયંત્રિત કરવામાં આવશે.

આ બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવશે

ખાસ કરીને જ્યારે ટ્રેનો મોડી પડે છે, ત્યારે વધારાની કાળજી લેવામાં આવશે. રેલ્વે અધિકારીઓને ખાસ તાલીમ આપવામાં આવશે. સ્ટેશનો પર એસ્કેલેટર અને સીડી પરથી પડી જવાના બનાવો વધી રહ્યા છે. મુસાફરોને સીડી અને ઉતરાણની જગ્યાઓ પર ન બેસવા વિનંતી કરવામાં આવશે.

નવી દિલ્હી સ્ટેશન પર બે સભ્યોની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ અકસ્માતની તપાસ કરી રહી છે. મંત્રાલય રિપોર્ટની રાહ જોઈ રહ્યું છે. ત્યારબાદ જ દોષિતો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. મંત્રાલયનું માનવું છે કે ઘટનાના દિવસે નવી દિલ્હી સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ નંબર 16 પર મુસાફરોની વધારે ભીડ નહોતી. હોળી-દિવાળી અને છઠ પૂજા કરતાં મુસાફરો ઓછા હતા.

કુંભ માટે બધી ટ્રેનો જૂની દિલ્હી અને આનંદ વિહાર સ્ટેશનોથી દોડાવવામાં આવી રહી છે. સામાન્ય દિવસોમાં, નવી દિલ્હી સ્ટેશનથી ફક્ત બે થી ચાર ખાસ ટ્રેનો દોડતી હતી. મોડી સાંજે, જ્યારે 2600 વધુ ટિકિટ બુક થઈ, ત્યારે રેલ્વેએ તે દિવસે કુંભ માટે દોડતી ખાસ ટ્રેનોની સંખ્યા વધારીને પાંચ કરી. તે દિવસે, પ્લેટફોર્મ ૧૬ પરથી સવારે ૮.૩૦ વાગ્યે મગધ એક્સપ્રેસ ઉપડ્યા પછી, પ્રયાગરાજ એક્સપ્રેસ સવારે ૯.૩૦ વાગ્યે ઉપડવાની હતી. ટ્રેન આવી ગઈ હતી.

દરમિયાન, મુસાફરોની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને, પ્લેટફોર્મ નંબર 12 થી બીજી ખાસ ટ્રેન ચલાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. જ્યારે જાહેરાત કરવામાં આવી, ત્યારે પ્લેટફોર્મ ૧૬ પરના મુસાફરો ઝડપથી પ્લેટફોર્મ ૧૨ તરફ જવા લાગ્યા. આ અંધાધૂંધીમાં, 25-30 લોકો એકસાથે સીડી ચઢવા લાગ્યા, જ્યાં કેટલાક મુસાફરો પહેલેથી જ બેઠા હતા. ઉપર બેઠેલા એક મુસાફરનો સામાન નીચે પડી ગયો, જેના કારણે લોકો એકબીજા પર લપસી પડ્યા.

નવી દિલ્હી રેલ્વે સ્ટેશન પર થયેલી ભાગદોડમાં ૧૮ લોકોના મોત થયાના બે દિવસ બાદ, સુપ્રીમ કોર્ટમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે એક પીઆઈએલ દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

એડવોકેટ વિશાલ તિવારી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં કેન્દ્ર અને સત્તાવાળાઓને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA) ના 2014 ના 'ઇવેન્ટ્સ અને મોટા કોન્ફરન્સ સ્થળોએ ભીડ વ્યવસ્થાપન' પરના અહેવાલ પર વિચાર કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

અરજીમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો સહિત તમામ હિતધારકોએ સંયુક્ત નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરવા માટે સંકલનમાં કામ કરવું જોઈએ જે ભાગદોડ જેવી ઘટનાઓને રોકવા માટે માર્ગદર્શિકા અને પગલાં ઘડશે. તેમણે ભારતીય રેલ્વેને રેલ્વે સ્ટેશનો અને પ્લેટફોર્મ પર તમામ મુસાફરોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપવા પણ કહ્યું.

કોરિડોર, પ્લેટફોર્મ અને ઓવરબ્રિજ પહોળા કરવા જોઈએ. પીક અવર્સ દરમિયાન કોઈપણ ટ્રેનના આગમન કે પ્રસ્થાનને કારણે પ્લેટફોર્મ બદલવા જોઈએ નહીં. આધુનિક ટેકનોલોજી અને AI નો ઉપયોગ કરીને આવી ઘટનાઓ ટાળી શકાય છે.