ભાજપના એમએલસી મોહિત બેનીવાલે ઉત્તર પ્રદેશ વિધાન પરિષદમાં મુઝફ્ફરનગરનું નામ બદલીને 'લક્ષ્મીનગર' કરવાની માંગ ઉઠાવી છે. આ પછી, મેરઠનું નામ બદલીને 'અગ્રસેન નગર' કરવાની માંગ પણ તેજ થઈ ગઈ છે. એક પછી એક, ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓ નામ બદલવાની યાદીમાં સામેલ થઈ રહ્યા છે.

ખરેખર, વર્ષ 2018 માં, અલ્હાબાદનું નામ બદલીને પ્રયાગરાજ રાખવામાં આવ્યું. ત્યારથી, યુપીના વિવિધ જિલ્લાઓમાં નામ બદલવાની માંગ તીવ્ર બની છે. શહેરોને પ્રાચીન ઓળખ પાછી આપવા માટે સમયાંતરે આવી માંગણીઓ ઉઠાવવામાં આવી છે. મુઝફ્ફરનગરનું નામ બદલીને લક્ષ્મીનગર કરવાની માંગ પર, યુપી વિધાનસભાના સભ્ય મોહિત બેનીવાલે કહ્યું કે આપણી પરંપરાઓનું સન્માન કરવા માટે, એ મહત્વપૂર્ણ છે કે આપણી જમીન અને શહેરોના નામ પણ તે મુજબ હોવા જોઈએ.

મુઝફ્ફરનગરને અડીને આવેલા મેરઠમાં, ભાજપ સાથે જોડાયેલા ઉદ્યોગપતિ નેતા વિનીત કુમાર અગ્રવાલે મેરઠનું નામ બદલીને અગ્રસેન નગર કરવાની માંગ કરી છે. ખરેખર, મેરઠમાં ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે મહારાજા અગ્રસેનનું મંદિર બનવા જઈ રહ્યું છે. આ મંદિરના શિલાન્યાસ કાર્યક્રમમાં, મેરઠને નવી ઓળખ આપવાની માંગણી સામે આવી અને કાર્યક્રમના મંચ પરથી જ, ભાજપના નેતાએ સરકારને મેરઠનું નામ બદલવાની માંગ કરી.

મુઝફ્ફરનગર - લક્ષ્મી નગર
મેરઠ - અગ્રસેન નગર
ફૈઝાબાદ અને અલ્હાબાદના નામ બદલાયા યોગી આદિત્યનાથ સરકારે યુપીના ઘણા શહેરોના નામ બદલી નાખ્યા છે. યોગી આદિત્યનાથ મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી, મુઘલિયા નામો બદલવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ. સીએમ યોગીએ ફૈઝાબાદ જિલ્લાનું નામ બદલીને અયોધ્યા અને અલ્હાબાદ જિલ્લાનું નામ બદલીને પ્રયાગરાજ કર્યું હતું. યોગી સરકારે આ બંને શહેરોને તેમની મૂળ સનાતની ઓળખના આધારે નવા નામ આપ્યા હતા. ત્યારથી, પૂર્વી યુપીથી પશ્ચિમ યુપી શહેરોના નામ બદલવાની સતત માંગ કરવામાં આવી રહી છે.

આ શહેરોએ નામ બદલવાની માંગ કરી હતી
અલીગઢનું નામ બદલીને હરિગઢ કરવાની માંગ
સંભલનું નામ બદલીને કલ્કી નગર અથવા પૃથ્વીરાજ નગર કરવામાં આવશે.
બદાયૂંનું નામ બદલીને વેદ માઉ કરવાની માંગ
ફિરોઝાબાદનું નામ બદલીને ચંદ્રનગર કરવાની માંગ
આઝમગઢનું નામ બદલીને આર્યમગઢ કરવાની માંગ
ગાઝીપુરનું નામ બદલીને ગાધીપુરી કરવાની માંગ
આગ્રાનું નામ બદલીને અગ્રવન કરવાની માંગ

ભારત વિવિધતા અને શ્રદ્ધાનો દેશ છે. જ્યાં વિવિધ ધર્મો, ભાષાઓ, સંસ્કૃતિઓ અને રીતરિવાજોને માનનારા લોકો સાથે રહે છે. વસ્તી ગણતરી મુજબ, ભારતમાં કુલ ગામડાઓની સંખ્યા 6,77,459 છે. આમાં, મોટાભાગના ગામોના નામ ભગવાન રામના નામ પર રાખવામાં આવ્યા છે. આ પછી, ભગવાન કૃષ્ણના નામ સાથે જોડાયેલા ઘણા ગામો છે.

૩,૬૨૬ ગામો - ભગવાન રામના નામ પરથી
૩,૩૦૯ ગામો - ભગવાન કૃષ્ણના નામ સાથે સંકળાયેલા
૨૩૪ ગામડા - મુઘલ સમ્રાટ અકબરના નામ પરથી
૬૨ ગામો - બાબરના નામ પરથી
૫૧ ગામો - શાહજહાંના નામ પરથી
૩૦ ગામો - હુમાયુના નામ પરથી
ઔરંગઝેબના નામ પરથી ૮ ગામડાં

માત્ર યુપીમાં જ નહીં, પરંતુ દિલ્હીમાં પણ ઘણા વિસ્તારોના નામ બદલવાની માંગ થઈ રહી છે. ભાજપના ધારાસભ્યોએ વિધાનસભામાં નામ બદલવાની માંગ કરી હતી. ભાજપના ધારાસભ્યોની માંગ છે કે મોહમ્મદપુરનું નામ બદલીને માધોપુરમ, મુસ્તફાબાદનું નામ શિવપુરી અને નજફગઢનું નામ બદલીને નાહરગઢ કરવામાં આવે. ચૂંટણી દરમિયાન પણ નેતાઓએ નામ બદલવાનું વચન આપ્યું હતું.

૨૦૧૫ - ઔરંગઝેબ રોડનું નામ બદલીને ડૉ. એપીજે અબ્દુલ કલામ રોડ રાખવામાં આવ્યું.
૨૦૧૬ - રેસકોર્સ રોડનું નામ બદલીને લોક કલ્યાણ માર્ગ રાખવામાં આવ્યું.
૨૦૧૭ - ડેલહાઉસી રોડનું નામ બદલીને દીનદયાળ ઉપાધ્યાય માર્ગ રાખવામાં આવ્યું.
૨૦૨૨ - રાજપથને ફરજનો માર્ગ બનાવવામાં આવ્યો છે.
કેન્દ્રની મંજૂરી જરૂરી છે, પ્રક્રિયા કેવી રીતે પૂર્ણ થશે?
દિલ્હીમાં નામ બદલવા માટે, MCD ને દરખાસ્ત મોકલવી પડશે. આ દરખાસ્ત MCD દ્વારા સરકાર પાસે જાય છે અને દરખાસ્ત પસાર કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી જરૂરી છે. દિલ્હી એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, તેથી દિલ્હીના કિસ્સામાં, કેન્દ્રની મંજૂરી જરૂરી છે. સરકાર તેને ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરે ત્યારે પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય છે.

સરકારો દ્વારા શહેરોના નામ બદલવા પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે, અને આ કારણો રાજકીય, સાંસ્કૃતિક, ઐતિહાસિક અથવા સામાજિક હોઈ શકે છે. વસાહતી કાળ અથવા મુઘલ શાસન દરમિયાન ભારતના કેટલાક શહેરોના નામ બદલવામાં આવ્યા હતા. સરકાર માને છે કે જૂના નામો પાછા લાવીને, તેની સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસને ન્યાય આપી શકાય છે. જેમ કે અલ્હાબાદનું નામ બદલીને પ્રયાગરાજ કરવું. આ પાછળનો દાવો એ હતો કે આ શહેરનું મૂળ નામ હતું.

ક્યારેક શહેરોના નામ બદલવા પાછળ રાજકીય એજન્ડા હોઈ શકે છે. પોતાની વિચારધારા અનુસાર નામ બદલીને, સરકારો તેમના સમર્થકોને સંદેશ આપવા માંગે છે કે તેઓ ઐતિહાસિક ભૂલો સુધારી રહ્યા છે. કેટલાક નામ બદલવા પાછળ ધાર્મિક લાગણીઓ પણ રહેલી છે. ખાસ કરીને જ્યારે કોઈ શહેરનું નામ કોઈ ધર્મ, પરંપરા કે ધાર્મિક સ્થળ સાથે જોડાયેલું હોય.

ક્યારેક શહેરોના નામ બદલવામાં આવે છે જેથી તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ ઓળખ મળી શકે અથવા નામ સરળ અને આકર્ષક બનાવી શકાય. તેનું ઉદાહરણ ઇતિહાસમાં પણ જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, બોમ્બેનું નામ બદલીને મુંબઈ રાખવામાં આવ્યું, જે મરાઠી સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા અને સ્થાનિક લોકો સાથે જોડાણ દર્શાવવાનો પ્રયાસ હતો.
ક્યારેક કોઈ ચોક્કસ વર્ગ, જાતિ અથવા ધર્મને ખુશ કરવા માટે, તેમનો ટેકો મેળવવા માટે નામ બદલવાનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઘણા લોકો તેને પોતાની ઓળખ અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડવાનું માધ્યમ માને છે, જ્યારે કેટલાક તેની ટીકા કરે છે, તેને બિનજરૂરી ખર્ચ અને રાજકારણ કહે છે.