૫૯ ટકા ભારતીયો પૂરતી ઊંઘ લઈ શકતા નથીઃ ૬ કલાકથી ઓછી નિંદર
મોટાભાગના ભારતીયોની ઊંઘ હરામ છે, ઓછી ઊંઘને પરિણામે, બ્લડ પ્રેશર, હાઇપરટેન્શન, અનિદ્રા જેવા અનેક રોગો ઝડપથી વધી રહ્યા છે
નવી દિલ્હી, તા.૧૫: શું તમે પૂરતી ઊંઘ લઈ શકો છો? આ પ્રશ્નના જવાબમાં મોટાભાગના લોકો કહેશેઃ ના. મોટાભાગના લોકો કહે છે કે તેમને યોગ્ય ઊંઘ કયાંથી મળે છે? ઊંઘ આવવી ખૂબ જ મુશ્કેલ હોય છે, અને પછી થોડા સમય પછી તે તૂટી જાય છે. કોઈક રીતે રાત બાજુ બદલતા પસાર થાય છે. પછી સવારથી સાંજ સુધી કામ, ખાવા-પીવાનું, અને પછી રાત્રે સૂઈ ગયા પછી, કાલના કામની ચિંતા. સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ પૂરતી ઊંઘ ન લેવી એ એક મોટી ચિંતા છે. પરંતુ મોટાભાગના ભારતીયોની ઊંઘ હરામ છે. પરિણામે, બ્લડ પ્રેશર, હાઇપરટેન્શન, અનિદ્રા જેવા અનેક રોગો ઝડપથી વધી રહ્યા છે.
વિશ્વ ઊંઘ દિવસ દર વર્ષે ૨૧ માર્ચ પહેલાના શુક્રવારે (જ્યારે દિવસ અને રાત સમાન હોય છે) ઉજવવામાં આવે છે. આ વખતે વિશ્વ ઊંઘ દિવસ ૧૪ માર્ચ, હોળીના રોજ ઉજવવામાં આવ્યો. વર્લ્ડ સ્લીપ ડે પહેલા, લોકલસર્કલસે એક સર્વે દ્વારા ભારતીયોની ઊંઘની વાર્તા કહી.
લોકલસર્કલ્સના સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે ૫૯ ટકા ભારતીયો ૬ કલાકથી ઓછી અવિરત ઊંઘ લઈ રહ્યા છે. આમાંથી ૩૮ ટકા લોકો સપ્તાહના અંતે પણ પૂરતી ઊંઘ લઈ શકતા નથી.
૩૪૮ જિલ્લાઓમાંથી ૪૩ હજાર લોકો પાસેથી માહિતી માંગવામાં આવી હતી.
સ્થાનિક વર્તુળોના આ સર્વેક્ષણમાં, ૪૩,૦૦૦ લોકો પાસેથી માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવી હતી. આ બધા ૪૩ હજાર લોકો ભારતના ૩૪૮ વિવિધ જિલ્લાઓના રહેવાસી છે. આમાંથી ૬૧ ટકા પુરુષો અને ૩૯ ટકાસ્ત્રીઓ છે. આ લોકોને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે છેલ્લા એક વર્ષમાં તેમણે રાત્રે કેટલા કલાક અવિરત ઊંઘ લીધી છે.
૧૫૬૮૯ લોકોએ આ પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો. ૩૯ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેઓ ૬-૮ કલાક ઊંઘે છે. ૩૯ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેમને ૪-૬ કલાકની ઊંઘની જરૂર છે. ૨૦ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેઓ લગભગ ૪ કલાક સૂતા હતા. જ્યારે બે ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેઓ ૮-૧૦ કલાક ઊંઘે છે. એકંદરે, ૫૯ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેઓ ૬ કલાક અવિરત ઊંઘ લઈ શકયા નથી.
સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે વારંવાર ઊંઘમાં ખલેલ પડવાનું સૌથી મોટું કારણ અડધી રાત્રે બાથરૂમ જવું છે. ૭૨% લોકોએ કહ્યું કે તેમની ઊંઘમાં ખલેલનું મુખ્ય કારણ વોશરૂમ જવું છે. આ ઉપરાંત, જો આપણે કારણો વિશે વાત કરીએ, તો અનિયમિત દિનચર્યા, અવાજ, મચ્છરની સમસ્યા અને જીવનસાથી કે બાળકોના કારણે ઊંઘમાં વિક્ષેપ મુખ્ય કારણો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ઊંઘનો અભાવ અનેક રોગોને આમંત્રણ આપે છે. આનાથી માત્ર થાક અને શ્યામ વર્તુળો જ નહીં, પણ લાંબા ગાળાની ગંભીર અસરો પણ થઈ શકે છે. ઊંઘ નિષ્ણાતો કહે છે કે લાંબા સમય સુધી ઊંઘનો અભાવ હૃદય રોગ, સ્થૂળતા અને ટાઇપ ૨ ડાયાબિટીસ જેવા મેટાબોલિક રોગોનું જોખમ વધારી શકે છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે ઊંઘના અભાવે કર્મચારીઓની કાર્ય ક્ષમતા પર પણ અસર પડી રહી છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે ઊંઘનો અભાવ ધરાવતા કર્મચારીઓ ભૂલો કરવાની શકયતા વધુ હોય છે, તેમની એકાગ્રતા ઓછી હોય છે અને સમસ્યાઓ ઉકેલવાની ક્ષમતા ઓછી હોય છે.
અનિદ્રાની સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે, લોકો ઊંઘની ગોળીઓનો સહારો લે છે. આવી દવાઓ એક સરળ ઉકેલ જેવી લાગે છે, પરંતુ ડોકટરો લાંબા ગાળાના ગંભીર જોખમોને ટાંકીને યોગ્ય સલાહ વિના દવાઓનો ઉપયોગ કરવા સામે ચેતવણી આપે છે.
ઊંઘની દવાના નિષ્ણાત ડૉ. મીર ફૈઝલે આવી દવાઓના વ્યાપક દુરુપયોગ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. ડૉ. ફૈઝલે વિશ્વ ઊંઘ દિવસ પર કહ્યું, ઘણા લોકો નિષ્ણાતોની સલાહ લીધા વિના આવી દવાઓનો ઉપયોગ કરે છે. આ દવાઓ કામચલાઉ રાહત આપી શકે છે, પરંતુ શામક દવાઓની ઘણી પ્રતિકૂળ અસરો હોય છે.
ડૉ. મીર ફૈઝલે ચેતવણી આપી હતી કે આવી દવાઓની આડઅસરો શરૂઆતમાં ગંભીર હોતી નથી પરંતુ સમય જતાં આડઅસરો ગંભીર બનવા લાગે છે. તેમણે કહ્યું, જ્યારે આપણે આનું સેવન કરીએ છીએ, ત્યારે બીજી સમસ્યા ઊભી થાય છે. જ્યારે આપણે લાંબા સમય સુધી તેનું સેવન કરીએ છીએ, ત્યારે તેની કોઈ ખાસ અસર થતી નથી. તેથી વ્યક્તિ વધુ ને વધુ માત્રા લેતી રહે છે. અને વધુ માત્રા લેવાથી, આપણને વધુ આડઅસરો થાય છે.
સારી ઊંઘ માટે નિષ્ણાતોની સલાહ, સારી ઊંઘ માટે તમે આ સૂચનોનું પાલન કરી શકો છો. ઓછી કેફીનનું સેવન કરો. સૂવાનો એક નિશ્ચિત સમય નક્કી કરો અને તેનું પાલન કરો. સૂતા પહેલા મોબાઇલ, લેપટોપ અને ટીવી જેવી સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરશો નહીં. આરામદાયક ગાદલું ખરીદો. આ પૈસા તમારી ઊંઘમાં રોકાણ જેવા હશે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે આ નાના ફેરફારો અપનાવીને, લોકો તેમની ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારી શકે છે અને આનાથી તેમના સ્વાસ્થ્ય અને ઉત્પાદકતામાં સુધારો થઈ શકે છે.
(4:00 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
