નવી દિલ્હી, માર્ચ 16, 2025: વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ પ્રખ્યાત અમેરિકી પોડકાસ્ટર લેક્સ ફ્રીડમેન સાથેની લગભગ ત્રણ કલાકની ચર્ચામાં નેતૃત્વ, શાસન અને ભારતની પ્રગતિ પર વાત કરી. આ ચર્ચા દરમિયાન ફ્રીડમેને 2002ના ગુજરાત રમખાણો અંગે સીધા સવાલો પૂછ્યા હતા. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે PM મોદીને હિંસામાં કોઈ સંડોવણીમાંથી બે વખત નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે, અને પૂછ્યું કે તે સમયગાળામાંથી PM મોદીએ શું શીખ્યું? જવાબમાં નરેન્દ્રભાઈએ ગોધરાકાંડ અને રમખાણોની પૃષ્ઠભૂમિ સમજાવી અને જણાવ્યું કે તે સમયે મનઘડંત કહાનીઓ ફેલાવીને માહોલ બગાડવામાં આવ્યો હતો.

ઘટનાઓનો સંદર્ભ:
PM મોદીએ જણાવ્યું, "હું 2002ના રમખાણો પહેલાંના 12-15 મહિનાની પરિસ્થિતિ સમજાવવા માંગું છું, જેથી લોકોને ખબર પડે કે શું થયું હતું. 24 ડિસેમ્બર, 1999ના રોજ કાઠમંડુથી દિલ્હી આવતું વિમાન હાઈજેક થયું હતું અને તેને અફઘાનિસ્તાનના કંદહાર લઈ જવાયું હતું. સેંકડો ભારતીય મુસાફરો બંદી બન્યા હતા, જે જીવન-મરણનો સવાલ હતો." તેમણે ઉમેર્યું, "2000માં લાલ કિલ્લા પર આતંકી હુમલો, 11 સપ્ટેમ્બર, 2001ના રોજ અમેરિકામાં ટ્વિન ટાવર પર હુમલો, જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભા પર હુમલો અને 13 ડિસેમ્બર, 2001ના રોજ ભારતની સંસદ પર આતંકી હુમલો થયો. આ બધી ઘટનાઓએ વૈશ્વિક સ્તરે અશાંતિ ફેલાવી હતી. આવી સ્થિતિમાં એક ચિનગારીથી મોટું તોફાન થઈ શકે છે."

ગોધરાકાંડની શરૂઆત:
PM મોદીએ કહ્યું, "7 ઓક્ટોબર, 2001ના રોજ મને મુખ્યમંત્રીની જવાબદારી મળી, જે મારી પહેલી મોટી ભૂમિકા હતી. ગુજરાતમાં ભૂકંપે હજારો લોકોનો ભોગ લીધો હતો, અને તેની રાહત કામગીરી મારે હાથ ધરવાની હતી. મને સરકારનો કોઈ અનુભવ નહોતો, હું ક્યારેય ધારાસભ્ય કે ચૂંટાયેલો પ્રતિનિધિ નહોતો. 24 ફેબ્રુઆરી, 2002ના રોજ હું પહેલીવાર ધારાસભ્ય બન્યો અને વિધાનસભામાં ગયો. ત્રણ દિવસ બાદ, 27 ફેબ્રુઆરીએ ગોધરામાં ભયંકર ઘટના ઘટી. લોકોને જીવતા સળગાવી દેવાયા હતા. આ એક મોટી ઘટના હતી, જેની પાછળ આતંકવાદી મનસૂબા હતા."

અફવાઓ અને રમખાણો:
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું, "ગોધરાકાંડ બાદ અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી કે ગુજરાતમાં બહુ મોટા તોફાનો થયા. પરંતુ 2002 પહેલાં ગુજરાતમાં 250થી વધુ રમખાણો થયા હતા. 1969માં તો રમખાણો છ મહિના ચાલ્યા હતા. પતંગની લડાઈથી પણ હિંસા થતી હતી. ગોધરાની ઘટના એક ચિનગારી બની, જેને અફવાઓએ ઉછેરી. બધા શાંતિ ઇચ્છતા હતા, પરંતુ પરિસ્થિતિ બગડી ગઈ." તેમણે ઉમેર્યું, "વિરોધીઓએ મને દોષી ઠેરવવાના લાખો પ્રયાસ કર્યા, પરંતુ કોર્ટે હિંસાની તપાસ કરી અને મને નિર્દોષ જાહેર કર્યો. જેમણે ગુનો કર્યો, તેમને સજા થઈ."

શાંતિની સફળતા:
PM મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું, "જે ગુજરાતમાં દર વર્ષે રમખાણો થતા હતા, ત્યાં 2002 પછીના 20-25 વર્ષમાં એક પણ તોફાન થયું નથી. આજે ગુજરાતમાં સંપૂર્ણ શાંતિ છે. મારી સરકાર ‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ, સબકા વિશ્વાસ, સબકા પ્રયાસ’ના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે, મતબેંકની રાજનીતિ પર નહીં." તેમણે એ પણ કહ્યું કે રમખાણો બાદ તેમની છબી ખરાબ કરવાના પ્રયાસો થયા, પરંતુ ન્યાયે તેમને સાચા સાબિત કર્યા.

લેક્સ ફ્રીડમેન સાથેના પોડકાસ્ટમાં વડાપ્રધાન મોદીએ 2002ના ગુજરાત રમખાણો પર સ્પષ્ટતા કરી, આતંકવાદી ઘટનાઓનો સંદર્ભ આપ્યો અને અફવાઓને નકારી. તેમણે ગુજરાતમાં શાંતિ સ્થાપવાની સફળતા પર ભાર મૂકીને પોતાની નિર્દોષતા અને ન્યાયની જીત દર્શાવી. આ ચર્ચાએ ફરી એકવાર 2002ના સંદર્ભને ચર્ચામાં લાવ્યો છે, જેના પર લોકોની મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે.