નવી દિલ્હી. અમેરિકામાં યુનિવર્સિટી ઓફ ટેક્સાસ મેડિકલ બ્રાન્ચના વાઈરોલોજિસ્ટ થોમસ ગેઈસબર્ટ અને તેમની ટીમે આ અભ્યાસ જર્નલ સાયન્સ એડવાન્સિસમાં પ્રકાશિત કર્યો છે. તેઓએ ઇબોલા વાયરસની સારવાર માટે ઓબેલડેસિવીર નામની એન્ટિવાયરલ દવાનું પરીક્ષણ કર્યું. આ દવા રેમડેસિવીરનું મૌખિક સ્વરૂપ છે, જે સૌપ્રથમ કોવિડ-19ની સારવાર માટે વિકસાવવામાં આવી હતી.

  સંશોધકોએ રીસસ મેકાક અને સિનોમોલગસ મેકાક વાંદરાઓને ઇબોલા વાયરસના મેકોના વેરિઅન્ટના ઉચ્ચ ડોઝ સાથે ચેપ લગાવ્યો હતો. આ પછી, 10 વાંદરાઓને ઓબેલડેસિવીરનો દૈનિક ડોઝ આપવામાં આવ્યો, જ્યારે ત્રણ વાંદરાઓને કોઈ સારવાર આપવામાં આવી ન હતી અને તે બધા મૃત્યુ પામ્યા હતા.

  ગોળીની કેટલી અસર થઈ? 80% સિનોમોલ્ગસ મકાક વાંદરાઓ આ શોટથી બચી ગયા. 100% વાંદરાઓ, જે જૈવિક રીતે મનુષ્યની નજીક છે, સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહ્યા.

  જો કે આ અભ્યાસમાં વાંદરાઓની ઓછી સંખ્યાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ સંશોધકોના મતે તેના આંકડા ખૂબ જ પ્રભાવશાળી છે. આ પરીક્ષણમાં, વાંદરાઓને માનવીઓ માટે ઘાતક માનવામાં આવતા ડોઝ કરતાં 30,000 ગણા વધુ વાયરસ આપવામાં આવ્યા હતા, તેમ છતાં ગોળીએ તેમને બચાવ્યા.

    અન્ય એન્ટિબોડી સારવાર માત્ર ઝાયર તાણ સામે જ કામ કરે છે, પરંતુ ઓબેલડેસિવીર અનેક પ્રકારના ઇબોલા વાયરસ સામે અસરકારક હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ તેનો સૌથી મોટો ફાયદો માનવામાં આવે છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ દવા રોગપ્રતિકારક શક્તિ વિકસાવવામાં મદદ કરી શકે છે અને શરીરમાં ગંભીર બળતરાને રોકવામાં પણ સક્ષમ છે.

  ઇબોલા સામાન્ય રીતે ઉપ-સહારન આફ્રિકન દેશોમાં ફેલાય છે, જ્યાં આરોગ્ય સુવિધાઓ મર્યાદિત છે. એન્ટિબોડી સારવારને સંગ્રહિત કરવા માટે ખર્ચાળ કોલ્ડ સ્ટોરેજની જરૂર છે, જે આ વિસ્તારોમાં શક્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં, ગોળીના રૂપમાં ઉપલબ્ધ દવા ઘણી અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. 

    થોમસ ગિસ્બર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, તેમની ટીમ એવી દવા વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી જે સરળ, સસ્તી અને વધુ વ્યવહારુ હોય. હવે, આ સંશોધનના સકારાત્મક પરિણામોના આધારે, અમેરિકન ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની ગિલિયડે મારબર્ગ વાયરસ (જે ઇબોલાના નજીકના સંબંધી છે) માટે ફેઝ-2 ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં ઓબેલડેસિવીરનો સમાવેશ કર્યો છે.

  ઇબોલા એ વાયરલ હેમોરહેજિક તાવ છે જે સૌપ્રથમ ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DRC) માં જોવા મળ્યો હતો. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ વાયરસ ફળ ખાનારા ચામાચીડિયા દ્વારા ફેલાય છે, જેઓ પોતે આ રોગથી પ્રભાવિત થતા નથી, પરંતુ તે પ્રાઈમેટ (વાંદરાઓ અને મનુષ્યો)માં ફેલાવી શકે છે.

  અત્યાર સુધીમાં ઇબોલા વાયરસની છ પ્રજાતિઓ મળી આવી છે, જેમાંથી ત્રણ – ઝાયરે, સુદાન અને બુંદીબુગ્યો – આફ્રિકામાં ગંભીર રોગચાળાનું કારણ બને છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં ઝાયરનો તાણ સૌથી ખતરનાક સાબિત થયો છે.

  જો આ દવા મનુષ્યો પર એટલી જ અસરકારક સાબિત થાય છે જેટલી તે વાંદરાઓ પર છે, તો તે ઇબોલા સામેની સૌથી મોટી સફળતા સાબિત થઈ શકે છે. દવા, એક સાદી ગોળીના રૂપમાં ઉપલબ્ધ છે, ભવિષ્યમાં ઇબોલા ફાટી નીકળતા અટકાવવામાં અને તેને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.