તા. ૧૭ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૮ મંગળવાર
News of Wednesday, 19th March 2025
સુનિતા વિલિયમ્સનું અવકાશયાન ધરતી પર નહીં પણ પાણીમાં કેમ ઉતર્યુ?
NASAના અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સ અને બૈરી બુચ વિલ્મોર નવ મહિના અવકાશમાં વિતાવીને પૃથ્વી પર પાછા ફર્યા છે : તેમનું સ્પેસક્રાફ્ટ પાણીમાં ઉતર્યું છે, જેને સ્પ્લેશડાઉન કહેવામાં આવે છે

ન્યુયોર્ક, તા.૧૯: નાસાના અવકાશયાત્રીઓ સુનિતા વિલિયમ્સ અને બૈરી બુચ વિલ્મોર અવકાશમાં નવ મહિના વિતાવ્યા પછી પૃથ્વી પર પાછા ફર્યા છે. ૧૮ માર્ચ, મંગળવારના રોજ બંને અવકાશયાત્રીઓ બે અન્ય સાથીદારો સાથે સ્પેસએક્સ કેપ્સ્યુલમાં બેસીને આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ સ્ટેશન (ISS) થી રવાના થયા હતા. સવારે ૧૦:૩૫ વાગ્યે ક્રૂ ડ્રેગન અવકાશયાન સ્ટેશનથી અલગ થઈ ગયું અને પૃથ્વી પર ૧૭ કલાકની મુસાફરી શરૂ કરી. આ કેપ્સ્યુલ બુધવારે સવારે ૩:૨૭ વાગ્યે ફ્લોરિડા કિનારે ઉતર્યું હતું.
જો કે, સુનિતા વિલિયમ્સનું અવકાશયાન જમીન પર ઉતરવાને બદલે સમુદ્રમાં ઉતર્યું. આ પ્રક્રિયાને સ્પ્લેશડાઉન કહેવામાં આવે છે. તેવામાં સવાલ એ આવે છે કે, સુનિતા વિલિયમ્સનું અવકાશયાન જમીન પર નહીં પણ પાણીમાં કેમ ઉતર્યું? જાણો ચોંકાવનારું કારણ.સ્પ્લેશડાઉન એટલે પેરાશૂટની મદદથી અવકાશયાનને પાણીમાં ઉતારવું. અવકાશયાત્રીઓને અવકાશમાંથી સુરક્ષિત રીતે ઘરે પાછા લાવવાની આ એક સામાન્ય પદ્ધતિ છે.
પૃથ્વી પર પાછા ફરતી વખતે અવકાશયાન ખૂબ જ ઝડપી ગતિએ આવે છે, તેવામાં તેને ધીમું કરવું જરૂરી હોયછે. જ્યારે કોઈ અવકાશયાન પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે હવાના કણો સાથે ઘર્ષણ થવાને કારણે ઘર્ષણ સર્જાય છે જે અવકાશયાનની ગતિ ધીમી પાડે છે. આ પ્રક્રિયામાં ગતિ ઊર્જા ગરમીમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
એમ નોર્થ ડાકોટા યુનિવર્સિટીના અવકાશ અભ્યાસના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર માર્કોસ ફર્નાન્ડીઝ ટૌસે જણાવ્યું હતું કે, આ ગરમી આસપાસની હવાને ખૂબ જ ગરમ બનાવે છે. પુનઃપ્રવેશની ગતિ ધ્વનિની ગતિ કરતા અનેક ગણી વધુ હોઈ શકે છે, તેથી હવાના દબાણને કારણે અવકાશયાનની આસપાસનું તાપમાન લગભગ 2,700 °F (1,500 °C) સુધી પહોંચે છે.
સ્પ્લેશડાઉન દરમિયાન સ્પેસક્રાફ્ટ પાસે સલામત ગતિ સુધી પહોંચવા માટે પૂરતો સમય નથી. એટલા માટે અવકાશ એજન્સીઓ અવકાશયાનને સુરક્ષિત રીતે ઉતરાણ કરવા માટે બીજી પદ્ધતિઓ અપનાવે છે. નાસા અવકાશયાનની ગતિ ધીમી કરવા અને ક્રૂના સુરક્ષિત ઉતરાણની ખાતરી કરવા માટે પેરાશૂટનો ઉપયોગ કરે છે. ઓરિઅન અવકાશયાનની પેરાશૂટ સિસ્ટમમાં ૧૧ પેરાશૂટ હોય છે જે ૯૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈ અને ૧૩૦ માઈલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે ખુલે છે.
યુએસ સ્પેસ એજન્સી અનુસાર, મુખ્ય પેરાશૂટ ૧૭ માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે અવકાશયાનને નીચે લાવે છે. પેરાશૂટ સાથે પણ અવકાશયાનને કઠણ સપાટી પર ઉતારવું ખતરનાક બની શકે છે, તેથી તેને આંચકાને શોષવા માટે કંઈકની જરૂર હોય છે. પાણી એક સારું શોષક છે, અને આ રીતે સ્પ્લેશડાઉન ટ્રેન્ડ શરૂ થયો
હવે સવાલ એ એ આવે છે કે,સૂકી જમીન પર ઉતરાણ કેમ પસંદ કરવામાં આવતું નથી. તો ટાઉસના મતે પાણીમાં ખડકો કરતાં ઓછી સ્નિગ્ધતા અને ઘનતા ઓછી છે, જેના કારણે તે અવકાશયાનના લેન્ડિંગ માટે યોગ્ય છે. પાણી ગ્રહની સપાટીના ૭૦ ટકા ભાગને આવરી લે છે, તેથી જો કોઈ અવકાશયાન અવકાશમાંથી પડે છે, તો તે પાણી સાથે અથડાવાની ઉચ્ચ સંભાવના ધરાવે છે. જો જમીન અસમાન હોય તો સૂકી જમીન પર ઉતરાણ કરવું જોખમી બની શકે છે. વાહન પલટી શકે છે અથવા ઢાળ પરથી નીચે પડી શકે છે. તે ક્રૂ માટે પણ અસ્વસ્થતાભર્યું હોઈ શકે છે.(૨૩.૪)
(10:17 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
