<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 22nd March 2025

ટ્રમ્‍પ ૨ એપ્રિલે ‘મુકિત દિવસ' મનાવશે

નવા ટેરિફનો અમલ થશે જે અમેરિકાને સમૃધ્‍ધ બનાવશે

વોશિંગ્‍ટન ડીસી, તા.૨૨: વોશિંગ્‍ટન પોસ્‍ટના અહેવાલ મુજબ વ્‍હાઇટ હાઉસના અધિકારીઓ ૨ એપ્રિલ સુધીમાં મોટાભાગની આયાત પર નવા ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહયા છે, જે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પના ચાલી રહેલા વેપાર યુદ્ધમાં અભૂતપૂર્વ વધારો દર્શાવે છે, જેને તેમણે ‘‘મુક્‍તિ દિવસ''તરીકે ઓળખાવ્‍યો છે. પોતાના કાર્યકાળના પહેલા બે મહિનામાં, ટ્રમ્‍પે ચીન, મેક્‍સિકો અને કેનેડા જેવા મુખ્‍ય વેપારી ભાગીદારોને લક્ષ્ય બનાવીને અંદાજે ઼૮૦૦ બિલિયનના મૂલ્‍યના યુએસ આયાત પર ટેરિફ વધાર્યા છે. આક્રમક ટેરિફના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ છે, જેના કારણે વોલ સ્‍ટ્રીટમાં અસ્‍થિરતા આવી છે, મંદીની આશંકા વધી છે અને અન્‍ય દેશો તરફથી બદલો લેવામાં આવી રહયો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે એક મોટી ઘોષણા કરી છે કે, આગામી ૨ એપ્રિલથી અમેરિકા દ્વારા વિદેશી દેશો પર ‘‘રેસીપ્રોકલ ટેરિફ'' (પરસ્‍પર કર) લાગુ કરવામાં આવશે. આ દિવસને તેમણે ‘‘લિબરેશન ડે'' (મુક્‍તિ દિવસ) તરીકે નામ આપ્‍યું છે. ટ્રમ્‍પનું કહેવું છે કે, આ પગલું અમેરિકાને ફરી સમૃદ્ધ બનાવશે અને દેશની ખોવાયેલી સંપત્તિ પાછી મેળવવામાં મદદ કરશે.

ટ્રમ્‍પે જણાવ્‍યું કે, ઘણા દેશો દ્વારા અમેરિકન ઉત્‍પાદનો પર ઊંચા કર લાદવામાં આવે છે, જેના જવાબમાં અમેરિકા હવે તે જ દેશોના ઉત્‍પાદનો પર સમાન કર લગાવશે. તેમણે ભારપૂર્વક કહયું, ‘‘જે દેશો અમને કર વસૂલે છે, અમે પણ તેમને એટલો જ કર લગાવીશું. આ પરસ્‍પર વ્‍યવહાર છે.'' આ નીતિ હેઠળ ભારત, ચીન, યુરોપિયન યુનિયન, કેનેડા અને મેક્‍સિકો જેવા દેશો પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

આ ઘોષણા બાદ વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્‍થિરતા જોવા મળી હતી, અને અર્થશાસ્રીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આનાથી વેપાર યુદ્ધ શરૂ થઈ શકે છે. જોકે, ટ્રમ્‍પે આ નિર્ણયને અમેરિકન ઉદ્યોગો અને કામદારો માટે ઐતિહાસિક ગણાવ્‍યો છે.

‘‘રેસીપ્રોકલ ટેરિફ શું છે?''  રેસીપ્રોકલ ટેરિફ એટલે પરસ્‍પર કર, જેમાં એક દેશ બીજા દેશના ઉત્‍પાદનો પર એટલો જ કર લગાવે છે, જેટલો તે દેશ તેના ઉત્‍પાદનો પર લગાવે છે. 

ટ્રમ્‍પનો દાવોઃ ‘‘આનાથી અમેરિકાને ટ્રિલિયન ડોલરની આવક થશે અને નોકરીઓ સર્જાશે.''

સંભવિત અસરઃ વૈશ્વિક વેપારમાં તણાવ વધી શકે છે, ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશો સાથેના સંબંધો પર.

વધતી જતી આર્થિક ચિંતાઓ છતાં, વરિષ્ઠ વહીવટી અધિકારીઓ હવે આ ટેરિફના વ્‍યાપને નોંધપાત્ર રીતે વિસ્‍તૃત કરવા માટે કામ કરી રહ્‍યા છે, ચર્ચાઓથી પરિચિત સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર ‘‘ટ્રિલિયન'' ડોલરના મૂલ્‍યની આયાત પર ડયુટી લાદવાની તૈયારી કરી રહ્‍યા છે. આ ક્રાંતિકારી પગલાથી અર્થશાસ્રીઓ ચિંતામાં મુકાયા છે, કોંગ્રેસના રિપબ્‍લિકન નારાજ થયા છે, અને વ્‍હાઇટ હાઉસના સહાયકોને પણ આવા વ્‍યાપક વ્‍યવસાય કર વ્‍યવસ્‍થા લાગુ કરવાની શક્‍યતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવા પ્રેર્યા છે. ટ્રમ્‍પે આગામી ટેરિફને કંપનીઓને ઉત્‍પાદનને યુ.એસ.માં પાછું લાવવા અને વિદેશી સરકારો પાસેથી આર્થિક છૂટછાટો મેળવવા માટે દબાણ કરવા માટે જરૂરી પગલા તરીકે ઘડયું છે.

પત્રકારો સાથે વાત કરતા, તેમણે પોતાના વિશ્વાસનો પુનરોચ્‍ચાર કર્યો કે અમેરિકાનું અન્‍યાયી વેપાર નીતિઓ દ્વારા શોષણ કરવામાં આવ્‍યું છે. ટ્રમ્‍પે કહયું, ‘‘આ આપણા દેશ માટે મુક્‍તિનો દિવસ છે કારણ કે આપણે ઘણી બધી સંપત્તિ પાછી મેળવવાના છીએ જે આપણે મૂર્ખતાપૂર્વક મિત્રો અને દુશ્‍મનો સહિત અન્‍ય દેશોને આપી દીધી હતી.'' ટ્રમ્‍પની વ્‍યૂહરચના, જેને ‘‘પારસ્‍પરિક ટેરિફ'' યોજના તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેનો ઉદ્દેશ્‍ય વિદેશી માલ પર અન્‍ય દેશો દ્વારા અમેરિકન ઉત્‍પાદનો પર લાદવામાં આવતા ટેરિફ જેટલી જ ટેરિફ લાદવાનો છે. ટ્રમ્‍પે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન વારંવાર આ ખ્‍યાલનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, અને દલીલ કરી હતી કે અન્‍ય દેશો ઘણા બધા વેપાર અવરોધો લાદીને અમેરિકાનો લાભ લે છે. ટ્રમ્‍પે કહ્‍યું, ‘‘જો ભારત, ચીન કે અન્‍ય કોઈ દેશ અમેરિકામાં બનેલા માલ પર ૧૦૦ કે ૨૦૦ ટકા ટેરિફ લાદે છે, તો અમે તેમના પર પણ એ જ ટેરિફ લાદીશું.''

એક ઝુંબેશ વિડિઓમાં જણાવ્‍યું હતું. ‘‘બીજા શબ્‍દોમાં કહીએ તો, ૧૦૦ ટકા એટલે ૧૦૦ ટકા. જો તેઓ અમારી પાસેથી ટેરિફ વસૂલશે, તો અમે તેમની પાસેથી ચાર્જ લઈશું - આંખના બદલામાં આંખ, ટેરિફના બદલામાં ટેરિફ, બરાબર એ જ રકમ.''

ટ્રમ્‍પનો આ તર્ક તેમના સમર્થકોને અપીલ કરે છે, પરંતુ આર્થિક નિષ્‍ણાતો ચેતવણી આપે છે કે મોટા ભાગના વિકસિત અર્થતંત્રોમાં પહેલાથી જ સમાન ટેરિફ પ્રોફાઇલ્‍સ છે. વર્લ્‍ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઇઝેશનના ડેટા અનુસાર, સરેરાશ યુ.એસ. ટેરિફ ૨.૨ ટકા છે, જ્‍યારે જાપાનનો ૧.૯ ટકા છે અને યુરોપિયન યુનિયનનો ૨.૭ ટકા છે. વેપાર નીતિ નિષ્‍ણાત એડવર્ડ ગ્રેઝરના મતે, વિદેશી ટેરિફ દરોને સમાન બનાવવાથી યુ.એસ. આયાત જકાત ૧૯૩૦ ના દાયકાની શરૂઆતથી જોવા મળેલા સ્‍તર સુધી વધી શકે છે, જે સંભવતઃ સરેરાશ ૨૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે

(12:23 PM IST)