નવી દિલ્હી, 26 માર્ચ, 2025 : લોકસભામાં આજે ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટી બિલ 2025ને વિચારણા અને મંજૂરી માટે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ બિલ ગુજરાતના આણંદ સ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ રૂરલ મેનેજમેન્ટ (IRMA)ને ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટી તરીકે સ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે અને તેને રાષ્ટ્રીય મહત્વની સંસ્થા તરીકે જાહેર કરે છે. આ યુનિવર્સિટી સહકારી ક્ષેત્રમાં ટેકનિકલ અને મેનેજમેન્ટ શિક્ષણ તેમજ તાલીમ પૂરી પાડશે, સાથે જ સહકારી સંશોધન અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપીને વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠતાના ધોરણો હાંસલ કરશે. આનાથી 'સહકાર સે સમૃદ્ધિ'નું વિઝન સાકાર થશે અને દેશમાં સહકારી ચળવળને મજબૂતી મળશે.

ચર્ચાની શરૂઆત કરતાં કોંગ્રેસના સાંસદ ગેનીબેન નાગાજી ઠાકોરે જણાવ્યું કે, દેશની પ્રથમ સહકારી યુનિવર્સિટી ગુજરાતમાં સ્થપાવું એ ગૌરવની વાત છે. તેમણે કહ્યું કે, આ યુનિવર્સિટી ગુજરાતના સહકારી ક્ષેત્રની શક્તિને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પહોંચાડશે અને ખેડૂતો તેમજ નાના ઉદ્યોગકારોને સશક્ત કરશે.

ભાજપના સાંસદ મિતેશ પટેલે ચર્ચામાં ભાગ લેતાં કહ્યું કે, સહકાર એ નાના ખેડૂતોના સશક્તિકરણ માટે મહત્વનું પગલું છે. તેમણે આણંદ મિલ્ક યુનિયન લિમિટેડ (AMUL)ની સફળતાને સહકારી ક્ષેત્રનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ગણાવ્યું અને કહ્યું કે, આ સફળતા સહકારી નેતા ત્રિભુવન દાસ પટેલના દીર્ઘદ્રષ્ટિવાળા નેતૃત્વનું પરિણામ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે, ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટી દેશભરમાં સહકારી ચળવળને વધુ મજબૂત કરશે.

સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ વીરેન્દ્ર સિંહે યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સેલર અને ગવર્નિંગ બોડીની નિમણૂકના માપદંડો પર સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે આ પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને નિષ્પક્ષતા સુનિશ્ચિત કરવાની માગણી કરી. હાલમાં લોકસભામાં આ મુદ્દે ચર્ચા ચાલુ છે.

ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટી બિલ 2025નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતના આણંદમાં આવેલા IRMAને એક રાષ્ટ્રીય મહત્વની સહકારી યુનિવર્સિટી તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે. આ યુનિવર્સિટી સહકારી ક્ષેત્રમાં શિક્ષણ, તાલીમ અને સંશોધન માટે કેન્દ્ર તરીકે કામ કરશે. આ સંસ્થા IRMAને પોતાની એક શાળા તરીકે સામેલ કરશે અને તેની સ્વાયત્તતા અને ઓળખને જાળવી રાખશે.

આ યુનિવર્સિટી દ્વારા સહકારી સંસ્થાઓના વહીવટ, ટેકનિકલ કૌશલ્ય અને મેનેજમેન્ટ ક્ષમતાઓને વધારવા માટે વિશેષ અભ્યાસક્રમો શરૂ કરવામાં આવશે. તે દેશભરની સહકારી સંસ્થાઓના નેટવર્કને મજબૂત કરીને ખેડૂતો, નાના ઉદ્યોગકારો અને ગ્રામીણ સમુદાયોના આર્થિક વિકાસમાં યોગદાન આપશે.

ગુજરાત માટે આ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે, કારણ કે રાજ્યમાં સ્થપાનારી આ યુનિવર્સિટી દેશની પ્રથમ સહકારી યુનિવર્સિટી હશે. AMUL જેવી સફળ સહકારી સંસ્થાઓની ભૂમિ એવા આણંદમાં આ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના ગુજરાતના સહકારી વારસાને વધુ ઉજાગર કરશે. આ ઉપરાંત, આ પગલું રાજ્યના યુવાનોને સહકારી ક્ષેત્રમાં કારકિર્દીની નવી તકો પૂરી પાડશે.

લોકસભામાં ચર્ચા પૂર્ણ થયા બાદ આ બિલને મંજૂરી માટે મતદાન માટે રજૂ કરવામાં આવશે. મંજૂરી બાદ તે રાજ્યસભામાં મોકલવામાં આવશે અને બંને ગૃહોની મંજૂરી મળ્યા પછી રાષ્ટ્રપતિની સહી માટે રજૂ કરાશે. આ બિલ કાયદો બન્યા પછી ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટીની સ્થાપનાનો માર્ગ મોકળો થશે, જે ભારતના સહકારી ક્ષેત્રમાં એક નવા યુગની શરૂઆત કરશે.