નવી દિલ્હી : નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર સુરક્ષા દળોની કડકતાને કારણે, આતંકવાદીઓ હવે ઘૂસણખોરી માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જમ્મુ પ્રાંતના કઠુઆથી સાંબા સુધીની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર ઘૂસણખોરીની ઘણી ઘટનાઓ બની છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર ઘૂસણખોરીને રોકવા માટે સુરક્ષા એજન્સીઓ નવી રણનીતિ બનાવી રહી છે. આ સરકાર માટે ચિંતાનો વિષય છે

કઠુઆમાં ચાલી રહેલા એન્કાઉન્ટરથી ઉભી થયેલી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે જમ્મુ પ્રાંતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર ઘૂસણખોરી વિરોધી પ્રણાલીમાં કથિત ભંગ અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલય અને ગૃહ મંત્રાલયે સંબંધિત સુરક્ષા એજન્સીઓને રાવી નદીથી બસંતાર નદી સુધીની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ અને અન્ય બિંદુઓનું મૂલ્યાંકન કરીને ઘૂસણખોરી વિરોધી પ્રણાલીમાં વ્યાપક સુધારા માટે એક કાર્ય યોજના અમલમાં મૂકવા જણાવ્યું છે.સંબંધિત સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે રવિથી બસંતાર સુધીનો આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનો વિસ્તાર ઉબડખાબડ, કળણવાળો છે, વરસાદી નાળાઓ છે અને ગીચ વસ્તી ધરાવતો છે. આ વિસ્તારની નદીઓ અને નાળા આતંકવાદીઓ માટે માર્ગદર્શક વિના જમ્મુ અને કાશ્મીરના વિવિધ ભાગોમાં પહોંચવાનો સરળ રસ્તો છે.

સરહદી વિસ્તારોમાં આતંકવાદીઓના ઘણા જૂના માર્ગદર્શકો અને ઘણા ડ્રગ તસ્કરો પણ સક્રિય છે, જે તેમને મદદ પૂરી પાડે છે. આ ઉપરાંત, કઠુઆ જિલ્લાથી જમ્મુ જિલ્લા સુધીના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ વચ્ચેનું અંતર 7 થી 30 કિલોમીટર છે અને એકવાર તેઓ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પાર કરીને આગળ વધે છે, ત્યારે સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે તેમને પકડવા મુશ્કેલ બની જાય છે

આ પહેલી વાર નથી કે આતંકવાદીઓ ઘૂસણખોરી માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોય. પાકિસ્તાનમાં બેઠેલા આતંકવાદી હેન્ડલર્સ અને પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી જમ્મુ પ્રાંતમાં આતંકવાદીઓની ઘૂસણખોરી માટે નિયંત્રણ રેખાને અડીને આવેલા રાજૌરી-પુંછ અને અખનૂર સેક્ટરને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે.જોકે, પાકિસ્તાને આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ દ્વારા પણ આતંકવાદીઓની ઘુસણખોરી કરી છે, પરંતુ વર્ષ 2000 પછી, આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ દ્વારા આતંકવાદીઓની ઘુસણખોરી, ખાસ કરીને જિલ્લા કઠુઆ, સાંબા અને આરએસપુરા સેક્ટરમાં, ત્યારે જ થઈ જ્યારે કોઈ મોટા આતંકવાદી કમાન્ડરને કાશ્મીર લઈ જવામાં આવતો હતો અથવા જમ્મુ પ્રાંતના કોઈપણ સરહદી વિસ્તારમાં અથવા જમ્મુ શહેરની આસપાસ કોઈ મહત્વપૂર્ણ સ્થાપનાને નિશાન બનાવવી પડતી હતી.

જોકે, 2016 થી, ઉત્તર કાશ્મીર અને જમ્મુ પ્રાંતના રાજૌરી-પુંછમાં નિયંત્રણ રેખા દ્વારા આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા ઘૂસણખોરીમાં ઘટાડો થયો છે, કારણ કે સેનાએ આ સમગ્ર વિસ્તારમાં ઘૂસણખોરીના તમામ પરંપરાગત માર્ગો પર પોતાની દેખરેખ ચોકીઓ સ્થાપિત કરી છે.આ ઉપરાંત, શિયાળામાં બરફવર્ષાને કારણે, નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર ઘૂસણખોરી મુશ્કેલ બની જાય છે. છેલ્લા આઠ વર્ષ દરમિયાન, આતંકવાદીઓએ મોટાભાગે ઘૂસણખોરી માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનો ઉપયોગ કર્યો છે.પુલવામા હુમલામાં સામેલ જૈશના પાકિસ્તાની કમાન્ડરોએ સાંબા સેક્ટરમાં ક્યાંકથી ઘૂસણખોરી કરી હતી. આ ઉપરાંત, સુંજવાન, નાગરોટા, સાંબા અને હીરાનગરમાં લશ્કરી મથકો અને પોલીસ સ્ટેશનો પર હુમલો કરનારા આતંકવાદીઓએ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનો ઉપયોગ કર્યો છે

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, 2019 માં, રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) એ તેના એક અહેવાલમાં દાવો કર્યો હતો કે ઓક્ટોબર, 2017 થી પંજાબ અને સાંબા-કઠુઆ સેક્ટરમાંથી ઓછામાં ઓછા 33 પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓ ભારતમાં ઘૂસણખોરી કરી ચૂક્યા છે.આ ઉપરાંત, વર્ષ 2023 થી વર્ષ 2024 સુધીમાં, લગભગ 40 આતંકવાદીઓએ ઘૂસણખોરી કરી હોવાના અહેવાલ છે અને આ આતંકવાદીઓ કઠુઆ, હીરાનગર, સાંબા સેક્ટરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ દ્વારા અથવા પંજાબમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનું ઉલ્લંઘન કરીને પણ ભારતમાં ઘૂસણખોરી કરી ચૂક્યા છે.જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસના એક ભૂતપૂર્વ વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે બધાનું ધ્યાન નિયંત્રણ રેખા પર હતું. ત્યાંની ઘૂસણખોરી વિરોધી સિસ્ટમ ફક્ત મેન્યુઅલ અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી પર આધારિત છે.નિયંત્રણ રેખા પર ઘણી જગ્યાએ, માઇલો સુધી કોઈ વસ્તી નથી અને જો ક્યાંક કોઈ વસાહત હોય, તો તેના તમામ રહેવાસીઓ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી સંબંધિત સુરક્ષા ચોકી પર ઉપલબ્ધ છે.આ ઉપરાંત, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, નિયંત્રણ રેખાને અડીને આવેલા વિસ્તારોમાં, સુરક્ષા દળોએ આતંકવાદી માર્ગદર્શકો અને ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર્સના નેટવર્કનો લગભગ નાશ કરી દીધો છે. તેથી, હવે તે જમ્મુ અને કાશ્મીર પ્રાંતના કઠુઆ જિલ્લામાં પંજાબ સરહદથી જમ્મુ જિલ્લાના અખનૂર સેક્ટર સુધીની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ છે.

ઘૂસણખોરી માટે, આતંકવાદીઓ મોટાભાગે સાંબા જિલ્લામાં કઠુઆથી બસંતર નદી સુધીના વિસ્તારનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ સમગ્ર પ્રદેશમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ નજીક ગીચ વસાહતો છે; આ વિસ્તારોમાં ડ્રગ્સ અને પ્રાણીઓના દાણચોરો પણ સક્રિય છે. જો આતંકવાદીઓ ઘૂસણખોરી કરવામાં સફળ થાય છે, તો તેમના માર્ગદર્શકો તેમને ભરવાડ તરીકે રજૂ કરીને પ્રાણીઓ સાથે પગપાળા સલામત સ્થળે લઈ જઈ શકે છે.આ ઉપરાંત, હાઇવે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદથી બહુ દૂર નથી અને હાઇવે પર પહોંચતાની સાથે જ તેમના માર્ગદર્શકો તેમને ટ્રક અથવા અન્ય કોઈ વાહનમાં બેસાડીને આગામી ગંતવ્ય સ્થાન પર લઈ જાય છે. આ ફક્ત અટકળો નથી, આવું ઘણી વખત બન્યું છે.આતંકવાદીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદમાં ઘૂસણખોરી કરવા માટે ઘણી વખત ટનલનો ઉપયોગ કર્યો છે અને જોકે આવી ઘણી ટનલ બંધ કરી દેવામાં આવી છે, પરંતુ કેટલીક વધુ ટનલ હોવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં