નવી દિલ્‍હી, તા.૩૧: ૧.૫ લિટર પાણીની બોટલ રૂ.૫૦,૦૦૦માં, તવા રોટલી રૂ.૩૦,૦૦૦માં, ચા રૂ.૬૫,૦૦૦માં. આ કિંમત સાંભળીને તમને આઘાત લાગશે. પણ એ સાચું છે. જોકે, આ બિલ કોઈ ભારતીય રેસ્‍ટોરન્‍ટનું નથી, પરંતુ વિયેતનામના એક ભારતીય રેસ્‍ટોરન્‍ટનું છે. આ કિંમત રૂપિયામાં નહીં પણ વિયેતનામના ચલણ ડોંગમાં છે. માર્ચ મહિનો ભારતીય રૂપિયા માટે સાત વર્ષમાં સૌથી સારો રહ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, તે ડોલર સામે ૨.૫% મજબૂત થયો, જે ૨૦૧૮ પછી એક મહિનામાં સૌથી મોટો વધારો છે. શુક્રવારે, તે ૩૨ પૈસા વધીને ૮૫.૪૭ રૂપિયા પ્રતિ ડોલર પર બંધ થયો.

એક સમય હતો જ્‍યારે એક રૂપિયાની કિંમત એક ડોલર બરાબર હતી. આજે ડોલર સામે રૂપિયો ભલે નબળો લાગે છે, પરંતુ વિશ્વના ઘણા દેશોની ચલણોની તુલનામાં તે હજુ પણ ઘણો મજબૂત છે. આ દેશોનું ચલણ ભારતીય રૂપિયા કરતાં ઘણું સસ્‍તું છે. તમને રૂપિયાની વાસ્‍તવિક તાકાત ખાસ કરીને વિયેતનામ અને ઇન્‍ડોનેશિયામાં જોવા મળશે. વિયેતનામનું ચલણ હાલમાં વિશ્વનું બીજું સૌથી સસ્‍તું ચલણ છે. ઈરાનનું રિયાલ નંબર વન પર છે.

વિયેતનામનું ચલણ ડોંગ ભારતીય રૂપિયા કરતાં ઘણું નબળું છે. એક ભારતીય રૂપિયામાં તમને લગભગ ૩૦૦ વિયેતનામી ડોંગ મળશે. જો તમે વિયેતનામમાં કોઈ રેસ્‍ટોરન્‍ટમાં જમવા જાઓ છો, તો તમારું બિલ લાખોમાં આવી શકે છે. જો તમે નીચે આપેલ બિલ જુઓ, તો તમને ભારતીય રૂપિયાની તાકાત ખબર પડશે. બે લોકોના રાત્રિભોજનનું બિલ ૮,૭૨,૦૦૦ ડોંગ છે જે ભારતીય રૂપિયામાં આશરે ૩,૦૦૦ રૂપિયા થાય છે. વિયેતનામના હનોઈ શહેરમાં એક ભારતીય રેસ્‍ટોરન્‍ટના આ બિલમાં જીરા ભાતની એક પ્‍લેટની કિંમત ૭૭,૦૦૦ ડોંગ છે જે ભારતીય રૂપિયામાં આશરે ૨૫૬ રૂપિયા થાય છે. તેવી જ રીતે, તવા રોટીની કિંમત ૩૦,૦૦૦ ડોંગ, દાળ તડકાની કિંમત ૧૧૫,૦૦૦ ડોંગ અને મરચાંના પનીરની કિંમત ૧૫૫,૦૦૦ ડોંગ છે.

આ રેસ્‍ટોરન્‍ટમાં સ્‍ટ્રોંગ ટી માટે તમારે ૬૫,૦૦૦ ડોંગ એટલે કે લગભગ ૨૧૬ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. ચિકન ચેટ્ટીનાડની કિંમત ૧૭૭,૦૦૦ ડોંગ અને લસણ નાનની કિંમત ૬૦,૦૦૦ ડોંગ એટલે કે લગભગ ૨૦૦ રૂપિયા છે. ૧.૫ લિટર પાણીની બોટલ માટે, તમારે ૫૦,૦૦૦ ડોંગ એટલે કે ૧૬૬ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. તાજેતરના સમયમાં ભારત વિયેતનામ જતા પ્રવાસીઓ માટે એક લોકપ્રિય સ્‍થળ તરીકે ઉભરી આવ્‍યું છે. વિયેતનામ એવા દેશોમાં ગણાય છે જ્‍યાં સસ્‍તામાં મુસાફરી કરી શકાય છે. સસ્‍તું હોવા ઉપરાંત, તે ખૂબ સલામત પણ છે.

દુનિયાનું સૌથી સસ્‍તું ચલણ ઈરાનનું છે. એક રૂપિયામાં તમને ૪૯૭ ઈરાની રિયાલ મળશે. ઈરાન અને વિયેતનામ પછી, સૌથી સસ્‍તું ચલણ સિએરા લિયોનનું છે. એક રૂપિયામાં તમને ૨૬૮ સિએરા લિયોનિયન લિયોન મળશે. આગળ લાઓસનું ચલણ, કિપ આવે છે. એક રૂપિયાની કિંમત ૨૫૯ લાઓ કિપ જેટલી થાય છે. આ યાદીમાં આગળનું નામ ઇન્‍ડોનેશિયાના ચલણનું છે. તેવી જ રીતે, જો તમે ઇન્‍ડોનેશિયામાં છો, તો તમને ૧ રૂપિયા ચૂકવવાથી ૧૮૮ રૂપિયા મળશે. ઇન્‍ડોનેશિયાનું ચલણ પણ રૂપિયો છે. મધ્‍ય એશિયાઈ દેશ ઉઝબેકિસ્‍તાનમાં, તમને એક રૂપિયામાં ૧૫૧ સોમ, ગિનીમાં ૧૦૧ ફ્રાન્‍ક, પેરાગ્‍વેમાં ૯૨ ગુઆરાની, કંબોડિયામાં ૪૭.૬૭ રિયાલ અને યુગાન્‍ડામાં ૪૩ શિલિંગ મળશે.

કોસ્‍ટા રિકામાં, તમને એક રૂપિયામાં ૫.૮૪ રિકન કોલોન મળશે. તેવી જ રીતે, પડોશી દેશો નેપાળ અને શ્રીલંકાના ચલણ પણ ભારત કરતા સસ્‍તા છે. ભૂટાનમાં એક રૂપિયાનું મૂલ્‍ય ભૂટાનના ૧ ન્‍ગલ્‍ટ્રમ જેટલું છે. તેવી જ રીતે, નેપાળમાં, એક ભારતીય રૂપિયાનું મૂલ્‍ય ૧.૬૦ નેપાળી રૂપિયા બરાબર છે. શ્રીલંકામાં એક રૂપિયો ચૂકવીને, તમે ૩.૪૬ શ્રીલંકન રૂપિયા મેળવી શકો છો. જો તમે પાકિસ્‍તાનમાં છો તો એક રૂપિયામાં તમને ૩.૨૮ પાકિસ્‍તાની રૂપિયા મળશે. પાકિસ્‍તાનના ચલણમાં તાજેતરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. (રર.૧૯)

નંબર વસ્‍તુનું નામ                            જથ્‍થો કિંમત કુલ

૧ જીરા ચોખા                    ૧ ૭૭,૦૦૦ ૭૭,૦૦૦

૨ તવા રોટલી                   ૪ ૩૦,૦૦૦ ૧,૨૦,૦૦૦

૩ દાળ તડકા                     ૧ ૧૧૫,૦૦૦ ૧૧૫,૦૦૦

૪ મરચાં પનીર (સૂકા)                       ૧ ૧૫૫,૦૦૦ ૧૫૫,૦૦૦

૫ મજબૂત ચા                   ૧ ૬૫,૦૦૦ ૬૫,૦૦૦

૬ ચિકન ચેટ્ટીનાડ                ૧ ૧,૭૦,૦૦૦    ૧,૭૦,૦૦૦

૭ લસણ નાન                   ૨ ૬૦,૦૦૦  ૧૨૦,૦૦૦

૮ પાણી(દસાણી ૧.૫ લિટર)      ૧ ૫૦,૦૦૦     ૫૦,૦૦૦

                                  કુલ રકમ ૮૭૨,૦૦૦