વૉશિંગ્ટન, 1 એપ્રિલ 2025: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રંપે મંગળવારે દાવો કર્યો કે ભારત સહિત અમેરિકાના અન્ય સાથી દેશો ટૂંક સમયમાં પોતાના ટેરિફમાં “નોંધપાત્ર ઘટાડો” કરશે. આ નિવેદન 2 એપ્રિલની પારસ્પરિક ટેરિફની મુદત પહેલાં આવ્યું છે, જેને ટ્રંપે “લિબરેશન ડે” ગણાવ્યો છે. ટ્રંપનું કહેવું છે કે અમેરિકાને “વિશ્વના દરેક દેશે લૂંટ્યું” છે અને તેમની આ નીતિ અમેરિકી વેપારને મુક્તિ અપાવશે.

ઓવલ ઑફિસથી ટ્રંપનું નિવેદન:
વ્હાઈટ હાઉસના ઓવલ ઑફિસમાંથી બોલતાં ટ્રંપે કહ્યું, “મને ખબર પડી છે કે ભારત પોતાના ટેરિફમાં મોટો ઘટાડો કરવા જઈ રહ્યું છે. ઘણા દેશો પોતાના ટેરિફ ઘટાડશે.” તેમણે પારસ્પરિક ટેરિફથી અમેરિકી સાથીઓ ચીનની નજીક જશે તેવી ચિંતાઓને નકારી કાઢી. ટ્રંપે પોતાની રણનીતિ પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતાં યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા કાર ટેરિફને 2.5% સુધી ઘટાડવાને પોતાની સફળતાનું ઉદાહરણ ગણાવ્યું.

વ્હાઈટ હાઉસની ટીકા - ભારતનું 100% ટેરિફ:
દિવસની શરૂઆતમાં વ્હાઈટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લીવિટે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં અન્યાયી વેપાર નીતિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું, “ભારત અમેરિકી કૃષિ ઉત્પાદનો પર 100% ટેરિફ લગાવે છે. યુરોપિયન યુનિયન અમેરિકી ડેરી પર 50%, જાપાન અમેરિકી ચોખા પર 700% અને કેનેડા અમેરિકી માખણ અને ચીઝ પર લગભગ 300% ટેરિફ લગાવે છે.” તેમણે ઉમેર્યું, “આનાથી અમેરિકી ઉત્પાદનો આ બજારોમાં પ્રવેશી શકતા નથી, જેના કારણે ઘણા અમેરિકીઓનો વ્યવસાય અને રોજગારી ખતમ થઈ ગયા છે. હવે પારસ્પરિકતાનો સમય આવ્યો છે, અને રાષ્ટ્રપતિ અમેરિકી લોકો માટે ઐતિહાસિક પગલું ભરશે.”

‘લિબરેશન ડે’ની રણનીતિ:
ટ્રંપે આ પારસ્પરિક ટેરિફને અમેરિકી વેપાર માટે “મુક્તિ દિવસ” ગણાવ્યો છે, જે 2 એપ્રિલથી લાગુ થશે. તેમણે દાવો કર્યો કે આ નીતિના પરિણામે ભારત જેવા દેશો ટેરિફ ઘટાડવા મજબૂર થશે. જોકે, ટીકાકારો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ આક્રમક વેપાર નીતિ વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધને વેગ આપી શકે છે અને ચીન, કેનેડા તેમજ યુરોપિયન યુનિયન જેવા મુખ્ય વેપારી ભાગીદારો તરફથી જવાબી પગલાં ઉઠાવી શકે છે. ટ્રંપે આ ચિંતાઓને ફગાવી દીધી છે અને પોતાની રણનીતિ પર અડગ રહેવાનો દાવો કર્યો છે.

ભારત પર અસરની ચર્ચા:
લીવિટે ભારતના 100% ટેરિફને અન્યાયી ગણાવ્યું, જેના જવાબમાં ટ્રંપે ભારત ટેરિફ ઘટાડશે તેવી આશા વ્યક્ત કરી. જોકે, આ દાવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ ભારત તરફથી થઈ નથી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભારત પર આ ટેરિફની સીધી અસર મર્યાદિત હોઈ શકે છે, પરંતુ વૈશ્વિક વેપારની અસ્થિરતા ભારતીય બજારોને પણ હચમચાવી શકે છે. 2 એપ્રિલની જાહેરાત બાદ જ આ નીતિની સ્પષ્ટ અસર સામે આવશે.

ટ્રંપનો વિશ્વાસ:
ટ્રંપે પોતાની નીતિને સફળ ગણાવી અને યુરોપિયન યુનિયનના ટેરિફ ઘટાડાને તેનો પુરાવો ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું, “ઘણા દેશો આપણી સાથે વેપારમાં ન્યાયી વર્તન કરવા મજબૂર થશે.” આ નિવેદન ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધોમાં નવી ચર્ચા જન્માવી શકે છે, જેના પર બજારની નજર રહેશે. ‘લિબરેશન ડે’ની આ યોજના અમેરિકી અર્થતંત્ર માટે નવું પરિવર્તન લાવશે કે વૈશ્વિક તણાવ વધારશે, તે 2 એપ્રિલની જાહેરાત પછી જ સ્પષ્ટ થશે.