નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારે આજથી તેના કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે એક નવી પેન્શન યોજના - યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (UPS) લાગુ કરી છે. આ નવી પેન્શન યોજનામાં, ઓછામાં ઓછા 25 વર્ષથી સેવા આપતા તમામ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ 1 એપ્રિલથી UPSમાં ટ્રાન્સફર થઈ શકશે. UPS હેઠળ, વ્યક્તિ નિવૃત્તિ પહેલાના છેલ્લા 12 મહિનાના સરેરાશ મૂળ પગારના 50 ટકા પેન્શન તરીકે મેળવવા માટે પાત્ર બનશે. સરકારની આ નવી પેન્શન યોજનામાં, લગભગ 23 લાખ સરકારી કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ પછી નાણાકીય સુરક્ષા મળવાની છે.

યુપીએસ યોજના કોના માટે બનાવવામાં આવી છે?

UPS પેન્શન યોજના ખાસ કરીને એવા લોકોને ધ્યાનમાં રાખીને લાવવામાં આવી રહી છે જેઓ બજાર સાથે જોડાયેલા પેન્શનને બદલે સ્થિર અને અનુમાનિત આવક પસંદ કરે છે. નવી યોજના હેઠળ, જે કર્મચારીઓએ 10 વર્ષથી વધુ પરંતુ 25 વર્ષથી ઓછા સમય માટે સેવા આપી છે તેમને દર મહિને ઓછામાં ઓછું 10,000 રૂપિયા પેન્શન મળશે. આ યોજના માટે નોંધણી અને દાવા ફોર્મ 1 એપ્રિલ, 2025 થી સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે.

યુપીએસનું હાઇબ્રિડ મોડેલ શું છે?

પેન્શનરનું મૃત્યુ થાય તો, તેના પરિવારને છેલ્લા પેન્શનના 60 ટકા ભાગ ફેમિલી પેન્શન તરીકે મળશે. ઉપરાંત, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ, જેઓ હાલમાં રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) હેઠળ છે, તેઓ UPS પર સ્વિચ કરી શકે છે. આ યોજનાને હાઇબ્રિડ મોડેલ તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, જેમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS) અને રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) બંનેની વિશેષતાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

યુપીએસ યોજનાની જરૂર શા માટે પડી?

NPS થી વિપરીત, જે કોઈપણ નિશ્ચિત ચુકવણી વિના બજાર આધારિત વળતર આપે છે, નવી યોજના UPS ગેરંટીકૃત પેન્શન રકમ સુનિશ્ચિત કરે છે. 2004 માં OPS ને NPS દ્વારા બદલવામાં આવ્યું. OPS એ સમયાંતરે મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારા સાથે સંપૂર્ણપણે સરકાર-સમર્થિત પેન્શન પૂરું પાડ્યું. NPSની અનિશ્ચિતતાઓ અંગે સરકારી કર્મચારીઓમાં વધતી ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને UPS શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. ઘણા સરકારી કર્મચારીઓએ નિવૃત્તિ પછી નાણાકીય સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ અનુમાનિત પેન્શન સિસ્ટમની માંગ કરી હતી. આ નવી યોજના દ્વારા સરકાર કર્મચારીઓની સુરક્ષા અને તેમની નાણાકીય જવાબદારીઓને સંતુલિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે.

આ પગલાથી રાજ્ય સરકારોને સમાન પેન્શન મોડેલ્સ શોધવા માટે પણ અસરકારક બની શકે છે. 25 વર્ષથી વધુ સમય સુધી સેવા આપનારાઓને 50 ટકા ગેરંટીડ પેન્શનનો સૌથી વધુ લાભ મળશે. નિવૃત્તિ પછી સ્થિર આવક શોધી રહેલા કર્મચારીઓને UPS વધુ યોગ્ય લાગી શકે છે, જ્યારે જે લોકો બજારની અસ્થિરતા સાથે આરામદાયક છે તેઓ સંભવિત રીતે ઊંચા વળતર માટે NPS પસંદ કરી શકે છે.

PFRDA એ કર્મચારીઓને 3 શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કર્યા છે

ગયા અઠવાડિયે, પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) એ NPS રેગ્યુલેશન્સ 2025 હેઠળ UPS ના સંચાલનને સત્તાવાર રીતે સૂચિત કર્યું.

આ નિયમો કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજીત કરે છે-

પ્રથમ શ્રેણીમાં 1 એપ્રિલ, 2025 સુધીમાં સેવામાં રહેલા કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ NPS હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યા છે.
બીજી શ્રેણીમાં કેન્દ્ર સરકારની સેવાઓમાં નવા ભરતી કરનારાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ 1 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ અથવા તે પછી સેવામાં જોડાય છે. ત્રીજી શ્રેણીમાં કેન્દ્ર સરકારના એવા કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે જેઓ NPS હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યા હતા અને જેઓ 31 માર્ચ, 2025 ના રોજ અથવા તે પહેલાં નિવૃત્ત થયા છે (ફંડામેન્ટલ રૂલ 56(j) હેઠળ સ્વૈચ્છિક રીતે નિવૃત્ત થયા છે અથવા નિવૃત્ત થયા છે) અને UPS માટે પાત્ર છે અથવા કાયદેસર રીતે પરિણીત જીવનસાથીઓ કે જેઓ UPS માટે વિકલ્પનો ઉપયોગ કરતા પહેલા નિવૃત્ત થયા છે અથવા મૃત્યુ પામ્યા છે.
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓની આ બધી શ્રેણીઓ માટે નોંધણી અને દાવા ફોર્મ 1 એપ્રિલ, 2025 થી વેબસાઇટ - https://npscra.nsdl.co.in પર ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ થશે.