તા. ૧૦ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૧ મંગળવાર
યુવાનોમાં ફેફસાના કેન્સરનું પ્રમાણ કેમ વધી રહ્યું છે? ચોંકાવનારા તથ્યો જાહેર
પ્રદૂષણ યુવાનોમાં ફેફસાના કેન્સરનું કારણ બની રહ્યું છે : નાની ઉંમરે ફેફસાના કેન્સરથી પીડાતા ૭૯ ટકા દર્દીઓ ધૂમ્રપાન કરતા નહોતા
નવી દિલ્હી. ધૂમ્રપાન એ ફેફસાના કેન્સરનું મુખ્ય કારણ છે. આ જ કારણ છે કે લોકો ઉંમર વધવાની સાથે ફેફસાના કેન્સરથી વધુ પીડાય છે, પરંતુ હવે યુવાનોમાં પણ ફેફસાના કેન્સરનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે.
આﾍર્યજનક વાત એ છે કે ફેફસાના કેન્સરથી પીડિત મોટાભાગના યુવાનો એવા છે જેમને ધૂમ્રપાનનું વ્યસન નથી. AIIMS ના IRCH (ઇન્સ્ટિટયૂટ રોટરી કેન્સર હોસ્પિટલ) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં આ ચોંકાવનારી હકીકત સામે આવી છે.
અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ફેફસાના કેન્સરના ૭૯ ટકા દર્દીઓ ધૂમ્રપાન ન કરતા હતા. ડોક્ટરો કહી રહ્યા છે કે આવા દર્દીઓમાં રોગનું કારણ પ્રદૂષણ છે.
AIIMSનો આ અભ્યાસ તાજેતરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મેડિકલ જર્નલ ક્લિનિકલ લંગ કેન્સરમાં પ્રકાશિત થયો છે. IRCH ના ડોકટરોએ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ થી ડિસેમ્બર ૨૦૨૩ વચ્ચે હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે આવેલા ફેફસાના કેન્સરના દર્દીઓનો ડેટા એકત્રિત કરીને આ અભ્યાસ હાથ ધર્યો છે.
આમાં ૨૧-૪૪ વર્ષના ૧૩૩ દર્દીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ દર્દીઓની સરેરાશ ઉંમર ૩૬ વર્ષ હતી. આમાં ૪૦.૬ ટકા મહિલાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ૭૯ ટકા દર્દીઓએ કયારેય ધૂમ્રપાન કર્યું ન હતું. ૯.૨ ટકા દર્દીઓમાં કેન્સરનો પારિવારિક ઇતિહાસ હતો. સારવાર પછી દર્દીઓનું સરેરાશ બચવું ૨૬ મહિના હતું. એડવાન્સ સ્ટેજના દર્દીઓનું આયુષ્ય સાડા છ મહિના હતું.
આ અભ્યાસ ફેફસાના કેન્સરથી પીડિત ૨૧ થી ૪૦ વર્ષની વયના ૧૩૩ દર્દીઓ પર કરવામાં આવ્યો હતો.
એઈમ્સ કેન્સર સેન્ટરના મેડિકલ ઓન્કોલોજી વિભાગના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ડો. પ્રભાત સિંહ મલિકે જણાવ્યું હતું કે ફેફસાના કેન્સરથી પીડાતા ૭૦-૮૦ ટકા દર્દીઓ ધૂમ્રપાન કરનારા હોય છે. બીડી અને સિગારેટ પીવાની અસર ધીમે ધીમે થાય છે.
આ જ કારણ છે કે લાંબા સમય સુધી તેનું સેવન કર્યા પછી, વધતી ઉંમર સાથે ફેફસાના કેન્સરના રૂપમાં પરિણામ આવે છે. ફેફસાના કેન્સરથી પીડાતા મોટાભાગના દર્દીઓ મોટી ઉંમરના હોય છે, પરંતુ હવે આ રોગ ધૂમ્રપાન ન કરનારાઓમાં પણ વધી રહ્યો છે. વિશ્વભરમાં ફેફસાના કેન્સરના દર્દીઓમાંથી છ ટકા યુવાનો છે. ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં યુવા વસ્તી હોવાથી, અહીં ફેફસાના કેન્સરથી પીડિત યુવાન દર્દીઓની સંખ્યા વધુ છે.
તેમણે કહ્યું કે આ અભ્યાસમાંથી ધૂમ્રપાન ન કરતા દર્દીઓમાં ફેફસાના કેન્સરના કારણો સ્પષ્ટ નથી. આ અભ્યાસનો હેતુ ક્લિનિકલ હતો, તેથી અભ્યાસ તેના પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતો હતો. છતાં, વાયુ પ્રદૂષણ અને ખરાબ જીવનશૈલી આના કારણો હોઈ શકે છે. અભ્યાસમાં સમાવિષ્ટ ૮૫.૭ ટકા દર્દીઓમાં એડેનોકાર્સિનોમા જોવા મળ્યો હતો. આ કેન્સર ધૂમ્રપાન ન કરનારાઓમાં થાય છે.
સમસ્યા એ છે કે આનાથી પીડાતા મોટાભાગના દર્દીઓ એડવાન્સ સ્ટેજમાં પહોંચી જાય છે. ઘણા દર્દીઓમાં આનુવંશિક પરિવર્તન જોવા મળ્યું હતું, તેથી આવા દર્દીઓની સારવારમાં લક્ષિત ઉપચાર મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે. અભ્યાસમાં સમાવિષ્ટ દર્દીઓ કોઈ ચોક્કસ પ્રદેશના નહોતા. કેન્સર સેન્ટરમાં વિવિધ રાજ્યોના દર્દીઓ આવે છે.
દિલ્હી NCR ઉપરાંત, AIIMS કેન્સર સેન્ટરમાં પહોંચતા મોટાભાગના દર્દીઓ ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના હોય છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) ના ડેટા અનુસાર, ઘરની અંદરના પ્રદૂષણને કારણે વિશ્વભરમાં લગભગ ૩.૨ મિલિયન લોકો અકાળ મળત્યુ પામે છે. ફેફસાના રોગોથી થતા પુખ્ત વયના લોકોના મળત્યુના ૧૧ ટકા માટે ઘરની અંદરનું પ્રદૂષણ જવાબદાર છે. તે જ સમયે, ફેફસાના કેન્સરના ચાર ટકા દર્દીઓનું કારણ વાયુ પ્રદૂષણ છે.(૪૦.૯)
(10:08 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
